Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Maar liefst veertig Bachjes in één café

Home

Iris Pronk

In Nederland wonen zo'n tweehonderd verre familieleden van de beroemde Duitse componist Johann Sebastian Bach. Veertig van hen bezochten zaterdag de allereerste Nederlandse Bach-dag. ,,Vroeger op school vroeg iedereen al: ben je familie ván?''

UTRECHT - Het is net een gewone familie die zich zaterdagochtend verzamelt in café Lofen in Utrecht. Neven begroeten nichten, oudtantes omhelzen zussen, er is koffie, er is taart.

De ene telg is verpleegkundige, de ander is zuivelhandelaar, Tupperware-manager, stoffeerder, verhuizer, dominee of student. Zo op het eerste gezicht hebben zij slechts één ding gemeen: ze heten allemaal Bach. Hans Bach, Ed Bach, Pieter Bach of Herma Bach. Maar liefst veertig Bach-en in één café, tegenover de Domkerk waar straks speciaal voor de gelegenheid een onbekende cantate wordt uitgevoerd van Carl Philipp Emanuel Bach uit 1774. En die is dan weer de tweede zoon van de allerberoemdste Bach: Johann Sebastian (1685-1750).

,,Ik heb helemaal niets met zijn muziek'', zegt Ernst-Jan Bach (1976). Hij houdt van heavy metal en stevige rock, maar vindt het toch leuk om hier vandaag te zijn. Al was het maar om zijn vader te ondersteunen: Ed Bach uit Nieuwegein, die sinds 1994 over het familieregister waakt.

Eerder die ochtend heeft Ed een enorme stamboom bevestigd aan de muur van het café, het resultaat van wekenlang non-stop familiegegevens invoeren. Hermine Bach (1944), speciaal voor de Bach-dag uit Luxemburg naar Utrecht gereisd, neemt er een paar foto's van. ,,Vroeger op school vroeg iedereen al: ben je familie ván? Toch leuk om nu eens iets meer van de familiegeschiedenis te weten.''

In totaal wonen er in Nederland zo'n tweehonderd mensen met de naam Bach. Volgens Ed Bach, timmerman en waterbouwkundige, stammen zij waarschijnlijk af van twee of drie familielijnen, die te herleiden zijn tot de stamvader van de familie Bach. Zijn eigen lijn voert terug naar de bakker Veit Bach (1549) uit Wechmar, zoon van Vitus Bach (1515). En vanochtend, vlak voor deze reünie, kreeg Ed Bach een bijzonder telefoontje uit Wijk bij Duurstede: ,,Die Bach schijnt weer af te stammen van de tweede of derde zoon van Johann Sebastian.''

Mede-organisator van de familiedag Rob van der Hilst, schrijver van het Bach-boek 'Een engel uit de hemel' (2000) hoort er vandaag ondanks zijn naam toch ook een beetje bij: ,,Ik heb ook Bach-bloed. Mijn bet-bet-bet-overgrootvader trouwde aan het eind van de achttiende eeuw met een vrouwelijke Bach.'' In 2000 kwam Van der Hilst toevallig in contact met de Nederlandse Bach-tak: ,,Ik was al jaren alleen met dooie Bach-en bezig. Dan is zo'n levende Bach wel gek.''

De eerste Bach-en kwamen naar Nederland in de Gouden Eeuw, op zoek naar werk in de scheepsbouw. Het eerste konvooi van de VOC had een Bach als trompetter aan boord. Een andere Bach specialiseerde zich in glas-in-lood; zijn ramen zijn nu nog te bewonderen in de grote kerk van Gouda. En Johannus Adam Bach was een pionier in de luchtvaart, die legde de eerste grasmat van Schiphol. De familie Bach heeft in de loop van de geschiedenis heel wat talenten ontwikkeld.

Maar betekent muziek nu nog iets voor de Nederlandse Bach-en? Voor Naomi Bach (1980) zeker wel: zij studeert viool aan het conservatorium in Amsterdam. En ook voor haar vader, psychotherapeut Govert Bach (1947), is de muziek van zijn beroemdste naamgenoot erg belangrijk.

Hij gebruikt de composities van Johann Sebastian zelfs bij zijn therapieën. ,,Bach is genezend, troostend, wiegend. De muziek van Johann Sebastian biedt altijd ruimte voor pijn en leed. Voor mij is er geen dag zonder Bach.''

Deel dit artikel