Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Lucy de B.'s grootste vijand is de statistiek

Home

Eildert Mulder

Aan de verdediging zal het niet hebben gelegen als de 42-jarige Haagse verpleegkundige Lucy de B., die van moord op dertien patiënten wordt verdacht, opnieuw levenslang krijgt.

Bij haar hoger beroep, dat vandaag begint, krijgt ze steun van twee advocaten. Behalve mr. A.P. Visser, die haar bijstond bij de rechtbank, krijgt ze hulp van mr. A. Franken, een zwaargewicht die een reputatie heeft te verliezen. Franken speelde in 1997 een rol in een andere Haagse moordzaak tegen twee verplegers die verdacht werden van moord op zes bejaarden in een verpleeghuis, onder wie een 94 jaar oude vrouw met wie een van de ziekenverzorgers in het huwelijk was getreden.

De rechter veroordeelde de verdacht jonge echtgenoot tot levenslang en zijn collega tot acht jaar, maar in hoger beroep werd het vrijspraak.

Lucy kreeg in maart de maximumstraf, wegens moord op drie kinderen, een bejaarde vrouw en nog drie moordpogingen. Het openbaar ministerie was blij met de straf maar ging toch, net als Lucy zelf, in beroep. Het OM beschuldigt haar van dertien moorden en vijf pogingen en liet de vrijspraken niet over zijn kant gaan.

Lucy zou de misdrijven tussen 1997 en 2001 hebben gepleegd in vier Haagse ziekenhuizen. Ze zou haar patiënten hebben gedood met overdoses kalium, chloralhydraat, morfine of digoxine. Net als de twee verplegers in 1997 heeft ook Lucy de schijn tegen. Toch blijft een wettig bewijs lastig, bijvoorbeeld omdat de vrouw nooit op heterdaad is betrapt.

De zaak gaat minimaal drie weken duren. Lucy's grootste vijand is de statistiek. Een deskundige berekende dat de kans dat ze bij toeval steeds dienst had bij al die verdachte overlijdensgevallen, één op 340 miljoen was. Als je ook niet-verdachte sterfgevallen, waarbij Lucy dienst had, meerekent, dan wordt de kans op toeval één op zes miljard. Bovendien waren veel kinderen van migrantenkomaf, wat toeval nog onwaarschijnlijker maakt.

Bij zulke astronomische getallen in de noemer lijkt er weinig verschil meer te bestaan met een DNA-bewijs, want ook daarbij is er een marge: er kan theoretisch gezien op de aardbol een dubbelganger rondlopen met hetzelfde DNA-profiel, al is ook die kans verwaarloosbaar.

Op de rechtszitting wapperde de advocaat als verweer tegen al dat statistisch geweld tegen zijn cliënt met een krantenberichtje over een Amerikaan die tweemaal een loterij had gewonnen.

Behalve statistici en gedragsdeskundigen zullen farmacologen aan het woord komen. Ze moeten vertellen welke stoffen uit welke medicijnen de vaak identieke symptomen verklaren. Steeds hadden collega's vastgesteld dat er geen acuut levensgevaar was, telkens overleden de patiënten toch, vaak met een blauw aangelopen gezicht, een paar uur na het begin van Lucy's dienst. Overigens verkleint dat weerkerende, bijna vaste patroon de kans op toeval opnieuw. Lucy heeft geopperd dat zij misschien een bepaalde rust uitstraalde, waardoor kinderen, die op termijn weinig kansen hadden, graag bij haar wilden sterven.

Gunstig voor Lucy was dat het OM de rechtbank geen sterk motief kon leveren. Het haalde een deskundige van de Amerikaanse opsporingsdienst FBI naar Den Haag, die een studie had gemaakt van seriemoordenaars en concludeerde dat die altijd handelen uit moordlust, hoe knap ze ook die drijfveer verbloemen. Hij verwierp het idee dat bij verplegers medelijden een rol zou kunnen spelen. Ook zij moorden dus uit bloeddorst en zijn nooit 'engelen des doods'.

Maar onderzoekers van het Pieter Baan Centrum vonden geen psychopathologische aandoeningen, al zagen ze wel een persoonlijkheidsstoornis. Hun bevindingen sporen dus niet met het FBI-profiel van een seriemoordenaar. Toch komen er in Lucy's dagboeken onheilspellende passages voor, bijvoorbeeld over een 'compulsie' (drang). ,,Weer toegegeven aan mijn compulsie. Maar ik weet dat ik er mensen mee blij maak'', schrijft ze op de dag van de dood van een bejaarde patiënte.

Lucy's uitleg: ze legde wel eens de kaart voor patiënten, dat was die 'compulsie' en ook 'het grote geheim', dat ze met zich mee zou nemen in haar graf maar vlot aan de rechtbank verried, toen ze onder druk kwam te staan.

Deel dit artikel