Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Lopen langs krachtwijken

Home

Chaja Zeegers

De Grebbelinie kende andere bedreigingen dan de Amersfoortse ’Vogelaarwijk’.

Overal rode vlaggen met 750 erop. Gevierd wordt dat Amersfoort in 1259 stadsrechten kreeg. Vanaf toen moest de stad zichzelf verdedigen. Daarom bouwden de middeleeuwse stedelingen een stadsmuur. Maar door succesvolle handel barstte de stad al snel uit haar jasje. Er was een nieuwe muur nodig die vanaf 1380 gebouwd werd. De oude werd afgebroken en op de fundamenten werden woningen gebouwd. Zo kreeg de straat ’Muurhuizen’ zijn naam.

Op nummer 19 een prachtig gebouw. In huis Bollenburg bracht Johan van Oldenbarnevelt (1547-1619) zijn jeugd door voordat hij naam ging maken als staatsman in Den Haag. Later kwam hier een weeshuis en in de Tweede Wereldoorlog een drukkerij. Drie gezinnen gebruikten het pand toen als onderduikadres.

De stadsplattegrond laat duidelijk zien hoe de eerste en de tweede muur gelopen hebben. Wie goed kijkt ziet daarop nog de grachten die de muren omgaven.

Maar nu gaan we door de Kamperbinnenpoort op weg naar een ’Vogelaarwijk’. Kruiskamp werd in het midden van de vorige eeuw gebouwd. Het is één van de veertig wijken die in 2007 extra geld van het Rijk kregen toegezegd om structurele problemen aan te pakken: een bevolking met veel lager opgeleiden en een hoge werkeloosheid kon best wat hulp gebruiken.

Aan de Van Randwijcklaan een braakliggend terrein en leegstaande zestiger jaren portiekflatjes met hekken eromheen. Het oogt nog niet bepaald gezellig. Maar als we doorlopen naar het spoor zien we al hoe het worden kan. Hier zijn huizen afgebroken en nieuwe gebouwd. Dat geeft alweer een heel andere uitstraling. Kruiskamp moet een ’krachtwijk’ worden. Als we het steeds probleemwijk blijven noemen dan gaat dat natuurlijk niet lukken. De maakbaarheid van een wijk begint met het taalgebruik.

Daar is de Koppelpoort, die als onderdeel van de tweede muur in 1425 werd gebouwd. We volgen zoveel mogelijk de rivier de Eem om halverwege onze route naar die andere Krachtwijk te gaan, onderdeel van de Grebbelinie. Vanachter deze linie kon een brede strook land onder water worden gezet om de vijand op afstand te houden. Op zwakke of strategische plekken in de linie werden versterkingen gebouwd. Wie goed zoekt, kan bij de Eem nog twee schansen vinden. De eerste ligt tegenover het drukke kruispunt bij de Harmseweg. Het Werk bij Krachtwijk is de tweede.

Daarvoor moeten we eerst bij Hoogland het groen in. We treffen er zelfs nog een cafeetje aan. Op de vraag hoe laat hij open gaat, zegt de uitbater: „Om vier uur, behalve als ik eerder dorst krijg.” Zoals vandaag. Even verderop moeten we de Hoogerhorsterweg inlopen om iets van het Werk bij Krachtwijk uit 1799 te kunnen zien. Tussen hier en de Zuiderzee kon het land onder water worden gezet als de vijand er aankwam. Maar in praktijk kwam het land vooral onder water te staan als de zee buiten zijn oevers trad.

De schans is vooral zichtbaar aan de contouren in het landschap als onderdeel van het retrachement (de liniedijk). En die kunnen we thuis met Google Maps van bovenaf nog mooier zien.

Maar misschien moeten we het ook nog eens proberen met de Eemlijn, de fietsboot tussen Amersfoort en het Eemmeer die vanaf deze maand weer in de vaart is.

Lees verder na de advertentie
(Trouw)

Deel dit artikel