Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Londense beurs neemt herkomst metaal onder de loep

Home

Hans Nauta

Jongemannen in een kopermijn in de omgeving van Lumbumbi in Congo. In dit land werken naar schatting 40.000 kinderen in de mijnindustrie. © Hollandse Hoogte / Sven Torfinn

Handelaren moeten nagaan hoe het kobalt dat ze verkopen is gedolven. Zo wil de beurs in Londen naleving van mensenrechten afdwingen in metaalmijnen.

De grootste beurs voor industriële metalen in de wereld onderzoekt of ze kobalt verhandelt dat door kinderhanden is gedolven. Deze London Metal Exchange (LME) wil voor 1 december van alle leveranciers weten hoe ze garanderen dat hun metalen 'schoon' zijn. Aanleiding is een klacht van handelaren dat de voorraden van een Chinese producent niet te herleiden zijn naar de bron.

Lees verder na de advertentie

Kobalt wordt gebruikt in mobieltjes en e-auto-accu's en het merendeel komt uit Congo. Het onrustige land kent veel kleinschalige mijnbouw waarbij het risico op kinderarbeid groot is. Unicef schatte in 2014 dat 40.000 jongens en meisjes in zuidelijk Congo in de mijnindustrie werken. Sommigen graven gaten van meer dan tien meter diep, anderen zoeken stenen met kobalt aan de oppervlakte.

Veel kobalt uit Congo wordt verwerkt in China en afgelopen zomer verscheen Yantai Cash Industrial uit Shangdong als nieuwkomer op de Londense metaalbeurs. Volgens de Financial Times menen veel marktpartijen dat het kobalt van Yantai Cash afkomstig is van kleine delvers uit Congo, en dus mogelijk van kinderen. De zakenkrant heeft een e-mail gezien waarin de beurs nu een gedetailleerde rapportage verlangt van alle leveranciers. Ze moeten duidelijk maken wat ze doen om misstanden te voorkomen. Yantai Cash zegt zelf ook naar de productieketen te kijken.

Zodra er bewijs is dat een bedrijf tekortschiet, verrichten we onderzoek en ondernemen we actie

LME beheert zeshonderd pakhuizen op veertig locaties in de VS, Europa en Azië. Daar wordt het metaal opgeslagen dat via de beurs wordt verhandeld. Een koper kan vooraf niet zien van welke leverancier het metaal precies komt, een traditie die voortkomt uit de tijd waarin schepen met metalen drie maanden onderweg waren van Chili naar Europa. Daarom kan een eindafnemer - Tesla, Volkswagen, Apple - dus ook het kobalt van Yantai Cash in handen krijgen. Ook bij andere producenten is het de vraag hoe 'schoon' het kobalt is, tussenhandelaren maken de keten diffuus.

De LME laat in een reactie weten zich niet op één merk of producent te richten, maar in bredere zin te willen werken aan verantwoorde handel in metalen. "We hebben strenge regels en criteria voor bedrijven die hun producten op de LME willen verhandelen. Zodra er bewijs is dat een bedrijf tekortschiet, verrichten we onderzoek en ondernemen we actie." De beurs krijgt binnen enkele jaren te maken met de Europese wet tegen handel in conflictmineralen.

Vooral door de opmars van het elektrische rijden is de vraag naar kobalt flink toegenomen. Dit jaar steeg de kobaltprijs met meer dan 80 procent. De London Metal Exchange - sinds 1877 - is het wereldwijde hart van de handel in dit soort metalen. Vorig jaar werden er 157 miljoen partijen metaal verhandeld, wat neerkomt op 3,5 miljard ton of een waarde van 10,3 biljoen dollar. Met de handel in opties en futures trekt de beurs speculanten die geld willen verdienen aan prijsschommelingen.

Een op de tien

Hoeveel kinderen in totaal in de mijnbouw werken is onbekend, maar wereldwijd verricht één op de tien kinderen kinderarbeid, stelt het VN-agentschap International Labour Office (ILO). Van deze 152 miljoen kinderen doet bijna de helft werk dat gevaarlijk is voor de gezondheid, veiligheid of mentale ontwikkeling. Als ook kinderen worden meegeteld die volgens lokale wetgeving oud genoeg zijn om te werken, komt het totaal op 218 miljoen werkende kinderen. Volgens ILO neemt kinderarbeid wel af: de afgelopen 16 jaar met 94 miljoen kinderen. De situatie is dus verbeterd, maar de laatste jaren wordt minder winst geboekt, vooral bij kinderen onder de 12 jaar. Beëindiging van kinderarbeid in 2025 is een van de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties.

De minister voor werkgelegenheid van Congo beloofde in augustus korte metten te maken met kinderarbeid in de mijnindustrie. Maar volgens Amnesty International, dat vorig jaar de kobaltketen in kaart bracht, hebben eerdere beloftes van de overheid nergens toe geleid.

Nieuwe wetten tegen kinderarbeid

In Nederland stemt de Eerste Kamer volgende maand over de Wet zorgplicht kinderarbeid, die grote bedrijven verplicht zorgvuldig te werk te gaan. De wet moet volgens opsteller en voormalig PvdA-Kamerlid Roelof van Laar voorkomen dat goederen en diensten verkrijgbaar zijn die met behulp van kinderarbeid tot stand zijn gekomen. Bedrijven die zich onvoldoende inspannen kunnen een bestuurlijke boete of strafvervolging tegemoet zien.

Als de wet erdoor komt staat Nederland niet alleen. Groot-Brittannië voerde in 2015 de Modern Slavery Act in: bedrijven moeten rapporteren in hoeverre ze te maken hebben met gedwongen arbeid. Frankrijk volgde dit jaar met een wet die grote ondernemingen verplicht rekening te houden met mensenrechten en milieu. Duitsland heeft een Nationaal actieplan bedrijfsleven en mensenrechten. Als de helft van de grote Duitse bedrijven in 2020 nog onvoldoende rekening houdt met mensenrechten, waaronder kinderarbeid, komt de regering met wetgeving.

Rabobank, ASN Bank, Heineken en Nestlé hebben een petitie ondertekend vóór de Nederlandse wet. VNO-NCW waarschuwt dat bedrijven door de kinderarbeidwet minder snel zullen meewerken aan convenanten, zoals in de textiel- of natuursteensector. De VN zet in op initiatieven waarbij een gehele industrie zich inzet tegen kinderarbeid. Op die manier is goedkope kinderarbeid niet langer een concurrentievoordeel.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

Zodra er bewijs is dat een bedrijf tekortschiet, verrichten we onderzoek en ondernemen we actie