Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Lokale luchthavens: luchtfietserij?

Home

ERIK VAN ZWAM

Zes kleine vliegvelden dromen van miljoenen passagiers. 'Een shake-out is onvermijdelijk.'

Zes regionale luchthavens is Nederland rijk. Naast Schiphol. En die zes kleintjes willen volwassen worden. Ze willen groeien, groter worden, meer passagiers vervoeren, nieuwe verre bestemmingen bereiken, knooppunt(je) in de wereld zijn. Dit alles moet de economie stimuleren, bedrijven aantrekken en veel werkgelegenheid scheppen. Ambitie mag dan ook wat kosten.

De groeiprognoses van de zes voorspellen minimaal 3,5 miljoen extra passagiers in de komende jaren, en in de meest optimistische berekeningen loopt dat getal op tot bijna 8 miljoen passagiers. Het zijn eclatante cijfers, mits de droom ook werkelijkheid wordt.

Maar het aantal luchtvaartreizigers nam vorig jaar in Nederland met slechts 3 procent toe. Om de minimale groeiprognoses van de regionale luchthavens waar te maken moet dit percentage héél fors omhoog gaan. Om over de zeer optimistische scenario's maar te zwijgen.

Luchtvaarteconomen zijn dan ook somber over deze luchtfietserij van de verschillende regionale vliegvelden. "Airport Twente rekent de bewoners van het Ruhrgebied tot zijn thuisregio, ondanks het feit dat er al vijf behoorlijke Duitse vliegvelden in dit gebied liggen. Twente Airport rekent zich rijk", zegt Jan Veldhuis van SEO Economisch Onderzoek verbonden aan de Universiteit van Amsterdam.

De concurrentie voor Maastricht Aachen Airport is ook moordend met vliegvelden in Duitsland en België om de hoek en Eindhoven op een uurtje rijden.

Voor passagiers uit den vreemde hebben de ommelanden van deze Nederlandse vliegvelden weinig sexappeal. Zolang Enschede of Eelde niet aan zee liggen met tropische stranden en palmbomen geeft de Twentse luchtvaarteconoom Hans Heerkens deze luchthavens weinig kans. Ook Veldhuis verwacht niet dat het land van de Tukkers of de Groningers veel Japanners of Chinezen zal trekken die op Twente of Eelde vliegen voor een pittoreske of zonnige vakantie.

Beide economen voorspellen dat zeker twee van de zes Nederlandse regionale luchthavens het niet gaan redden.

"Als er over tien jaar nog zes regionale vliegvelden zijn, dan komt dat omdat overheden ze met subsidie overeind houden", zegt Heerkens.

"Kansen liggen er zeker", zegt Veldhuis, "maar er zijn veel te veel kleine luchthavens in Nederland en Europa. Een shake-out is onvermijdelijk. Elke regio probeert het, maar zes? Nee!"

Twente Airport
In het lommerrijke Twente ligt een verlaten startbaan van maar liefst 3000 meter sinds de luchtmacht er niet meer opstijgt of landt met zijn F-16's. Na jaren soebatten hebben de provincie Overijssel en de gemeente Enschede vorige week een particuliere partij gevonden om er een heuse burgerluchthaven van te maken. De Rijssense bouwondernemer Dik Wessels gaat fors investeren om Twente Airport internationaal op de kaart te zetten.

Rond 2030 moeten er 1 tot 2 miljoen passagiers vertrekken en aankomen. Dat is fiks meer dan de 1,2 miljoen waar eerder vanuit is gegaan en waarvan experts steeds zeiden dat het onrealistisch is. Maar in Overijssel dromen ze van een forse economische impuls.

In Twente spendeerden de lokale en provinciale overheid al 86 miljoen euro aan hun vliegveld. En de particuliere investeerder wil er nog eens 5 miljoen bij hebben van het Rijk, de provincie en de gemeente Enschede om zijn plannen te realiseren.

In 2016 moet er dan een gloednieuwe aankomst- en vertrekhal staan. Chartermaatschappijen zullen dan, zo is de verwachting daar, volop vanaf Twente wegvliegen naar zonnige oorden. Maar nu zijn er nog geen warme bestemmingen in zicht

Groningen Airport Eelde
In de mooie Groningse polder is dit jaar, na een bijna veertig jaar lange strijd, de landingsbaan van Airport Eelde verlengd van 1800 naar 2500 meter. Nu kunnen ook hier de grotere toestellen van de prijsvechters terecht, de vliegtuigmaatschappijen die tegen dumpprijzen naar vakantiebestemmingen vliegen zoals Ryanair. Wizzair, Vueling en Transavia. Gejuich in Groningen, want hun prognoses voorspellen een stijging van het aantal passagiers van zo'n 150.000 nu naar 600.000 straks, en misschien wel naar een miljoen over tien of vijftien jaar.

In Groningen is al een dikke 40 miljoen euro aan overheidsgeld gestoken om de luchthaven en de regio in de economische vaart der volkeren op te stuwen.

Maastricht Aachen Airport
Diep zuidelijk ligt Maastricht Aachen Maastricht Airport tegen de Limburgse provinciehoofdstad aan. Dit particuliere vliegveld heeft al meer dan 48 miljoen subsidie gehad van de lokale en provinciale overheid, maar zit opnieuw in financieel zwaar weer.

De particuliere eigenaren van het vliegveld vragen nu weer om 2 miljoen euro extra steun aan het bestuur van Limburg. De bijna 350.000 passagiers op jaarbasis zijn onvoldoende om als regionale luchthaven overeind te blijven, zeker nu het vrachtvervoer als gevolg van de economische crisis zo is ingezakt.

De provincie en de gemeente Maastricht gaven ook nog 330.000 euro financiële steun om de oprichting van Maastricht Airlines, een regionale vliegtuigmaatschappij, mogelijk te maken. Maar de twee Fokker 50 toestellen blijven aan de grond, want de Limburgse trots ging vorige week failliet voordat er maar één vliegtuig was opgestegen. En de subsidie is foetsie.

Lelystad Airport
In het land dat eens de Zuiderzee was, procederen boze burgers nu over de uitbreiding van Lelystad Airport, dat een filiaal moet worden van Schiphol voor vakantievluchten. Er moet een lange start- en landingsbaan worden aangelegd om de Boeing 737 te kunnen faciliteren en een een gloednieuwe terminal worden gebouwd.

De luchthaven in de Flevopolder wordt als overloopvliegveld voor Schiphol gebruikt als de nationale luchthaven tegen zijn wettelijk vastgelegde plafond van het aantal vliegbewegingen per jaar zit. De verwachting is dat er jaarlijks 1 à 2 miljoen passagiers gebruik gaan maken van de regionale airstrip bij Lelystad - maar een getal van 4 miljoen is ook al te vinden in rapporten over de florissante toekomst van het huidige vliegveldje.

Eindhoven Airport
Het vliegveld bij de Lichtstad groeide de afgelopen jaren fors tot bijna 3 miljoen passagiers op jaarbasis en is financieel gezond. Het is een uitvalsbasis voor diverse luchtvaartmaatschappijen, waaronder Transavia en Ryanair. Het Brabantse vliegveld hoopt de komende jaren verder te groeien met nog eens 1 miljoen extra passagiers.

Het voormalige vliegveld Zestienhoven bij Rotterdam is nu een dochter van Schiphol en heeft een chique Engelse naam gekregen: Rotterdam The Hague Airport. Met ruim 1,2 miljoen passagiers per jaar zit het stevig in het zadel. Het kan zich de luxe veroorloven om zich op kwaliteit te richten, in plaats van alleen maar op goedkope vakantiereizen.

De positie in de Randstad zorgt voor een behoorlijke aanwas aan zakelijke vluchten en reizigers. Iets waar andere regionale luchthavens van likkebaarden.

Deel dit artikel