Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Links of rechts doet er niet meer toe

Home

Lex Oomkes

Lex Oomkes © Maartje Geels
Column

De politiek is dood, laten we onregeerbaar zijn (La politique est morte, soyons l’ingourvenable) stond er op een spandoek vorige week zondag tijdens een protest in het Franse Rennes. 

NRC Handelsblad publiceerde zaterdag een foto van dit protest bij een artikel over hoe links Frankrijk aankijkt tegen de keuze, aanstaande zondag, tussen Marine Le Pen en Emmanuel Macron. Een keuze tussen extreem, naar binnen gericht rechts en pro-europees, vrijzinnig liberaal. Een keuze, aldus NRC, die een deel van links in de Franse politiek niet maken wil.

Lees verder na de advertentie

Links en rechts in de politiek doen er niet meer toe, de strijd gaat tussen het verlichte kapitalisme en conservatisme, zowel in sociaal-economisch als in sociaal-cultureel opzicht.

Waar hebben we dat meer gezien? Bij de Kamerverkiezingen van maart kwamen de winnaars uit soortgelijke kampen: Klaver en Pechtold, de Macrons van de lage landen en Wilders, de Le Pen in Den Haag. D66 heeft het eigen verkiezingsprogramma in het Frans laten vertalen en aan Macron aangeboden.

De directe greep naar de macht lijkt dit jaar in al die landen niet te lukken, maar dat wil op zich nog niet veel zeggen

Anders dan voorspeld

Macron wint zondag de tweede ronde van de verkiezingen en wordt de nieuwe president van de Franse republiek. Opnieuw, in dit jaar van erop of eronder, wordt de populistische politieke stroming buiten de politieke macht gehouden. Nadat Trump in november vorig jaar als een donderslag bij heldere hemel het Witte Huis had weggekaapt voor de neus van Hillary Clinton is de populistische opmars nu gestokt. Deels, zoals in Frankrijk, omdat het kiesstelsel het vrijwel onmogelijk maakt als uitdager van een politiek stelsel het Elysée te bereiken, deels, zoals in Nederland, omdat de opiniepeilingen de aanhang van de populisten maandenlang te hoog inschatten. Tegelijkertijd beginnen er signalen te komen dat de populisten in Duitsland bij de verkiezingen voor de Bundestag weleens minder zouden kunnen presteren dan aanvankelijk leek te gaan gebeuren en is er een forse richtingenstrijd uitgebroken die Frauke Petry het leiderschap kostte.

Stelsels die ongevoelig leken voor sys­teem­uit­da­gers lijken vast te lopen

De directe greep naar de macht lijkt dit jaar in al die landen niet te lukken, maar dat wil op zich nog niet veel zeggen. De leuze op het spandoek in Rennes is veel meer dan een cynische wens van een aantal teleurgestelde kiezers. De regeerbaarheid van landen wordt meer en meer een onderwerp. In de Verenigde Staten blokkeren rechters beleidsvoornemens en leeft de president (rond zijn aanval op Obamacare) in onmin met wat de politiek geestverwante meerderheid in het parlement zou moeten zijn. Macron kan Le Pen dan waarschijnlijk wel de pas afsnijden, maar hoe krachtig kan zijn presidentschap worden voor een leider die vooralsnog geen eigen politieke achterban heeft?

Populisme wordt steeds krachtiger

Stelsels die ongevoelig leken voor systeemuitdagers lijken vast te lopen. The winner takes it all blijkt geen afdoende remedie tegen de invloeden van het populisme. Ook de Britse premier Theresa May kan erover meepraten.

Gek genoeg lijkt het Nederlandse stelsel van evenredige vertegenwoordiging beter bestand tegen die uitdagingen, al gaat het ten koste van klassieke politieke tegenstellingen. VVD en PvdA hebben mogen merken wat dat met een electoraat doet en het is zeer de vraag hoe het GroenLinks zal vergaan, mocht de partij inderdaad in een coalitie gaan zitten waarin VVD en CDA overheersen.

Laten we onregeerbaar zijn. Het is helaas geen door frustratie geïnspireerde wens alleen. Het populisme wordt steeds krachtiger, ook al wordt het centrum van de macht vooralsnog niet bereikt.



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
De directe greep naar de macht lijkt dit jaar in al die landen niet te lukken, maar dat wil op zich nog niet veel zeggen

Stelsels die ongevoelig leken voor sys­teem­uit­da­gers lijken vast te lopen