Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Life Foundation / Seks met Mansukh tilde je op een hoger plan

Home

door Elma Drayer

De populaire Brits-Indiase vredesapostel Mansukh Patel doet maandag Nederland weer aan. Ex-volgelingen vertellen hun verhaal. „Toen zei hij: Doe je kleren uit en kom bij me liggen.”

Dit is het verhaal van Mansukh Patel, goeroe te Wales. Hij ontwikkelde een eigen yogavariant, schreef talloze spirituele boeken, en is een gerespecteerd ijveraar voor de wereldvrede. Prinses Irene voelt zich naar eigen zeggen ’erg verwant’ met hem, burgemeester Deetman hield een toespraak bij de onthulling van zijn ’Wereldvredesvlam’ in Den Haag, Rik Felderhof interviewde hem voor de NCRV, en de Ikon wijdde liefst twee documentaires aan hem.

In 2001 wist Trouw over ’de jonge Gandhi’ te melden: „In zijn soberheid en onbesproken gedrag – ook nog keurig getrouwd en trotse vader van drie ’prachtige’ kinderen – laat hij zich niet gemakkelijk vergelijken met goeroes van roemruchter naam en faam.”

Bridget Ancel woonde vier jaar in de ashram van Mansukh Patel. „We werkten samen aan een boek”, zegt ze. „Kom eens bij me zitten, zei hij. Nu ben jij mijn vrouw. Mijn nummer één. Hij legde een hand op mijn borst, ik duwde die weg. Schaam je, zei hij, ik wilde alleen je hart voelen. Toen zei hij: doe je kleren uit en kom bij me liggen. Ik weigerde. Maar ik dacht: er is iets mis met mij, met mijn ego, dat ik dit niet wil. Hij is toch mijn Leraar? Later zei hij tegen de andere bewoners dat hij míj had afgewezen. Dat ik me daarom zo vreemd gedroeg.”

Jane – niet haar echte naam – was vijftien jaar zijn volgeling. „Ik werd wakker’’, zegt ze, ,,en ontdekte dat hij bij me in de slaapzak was gekropen. Die nacht hebben we voor het eerst seks gehad. De volgende ochtend was ik erg in de war. Hij zei tegen me: ík weet toch wat het beste voor je is. Weet je, ik was zo betoverd, ik geloofde alles wat hij zei. De oudsten wisten ervan. Zij zeiden: seks met Mansukh is iets spiritueels. Ik moest juist blij zijn dat hij mij had uitverkoren. Seks met hem zou me op een hoger plan tillen. Tegen de buitenwereld moest ik zwijgen. Die zou nooit begrijpen dat het hem niet ging om de seks.”

Sue Turner verkeerde achttien jaar in zijn nabijheid. „Rond 2002’’, zegt ze, „drong eindelijk tot me door dat hij een megalomane machtswellusteling is. Pas toen ik was vertrokken – stilletjes, zo bang was ik inmiddels voor hem – hoorde ik wat hij met mijn dochter had gedaan. Op een nacht heeft hij haar betast en gezoend. Zij was destijds zeven jaar. Mijn dochter heeft al die jaren niets durven zeggen. Zij wilde dat ik me niet gedwongen zou hoeven voelen om te kiezen tussen hem en haar.”

Dit artikel is gebaseerd op de getuigenissen van zeventien ex-volgelingen van Mansukh Patel. De meesten komen voor het eerst met hun ervaringen naar buiten. Sommigen willen anoniem blijven: omdat ze bedreigd zijn toen ze er uitstapten. omdat ze de goeroe nog steeds magische krachten toedichten (’Hij kan de energieën ook ten kwade gebruiken’), omdat ze een nieuw leven zijn begonnen, of eenvoudigweg omdat ze zich doodschamen. Maar, zeggen ze allemaal, we mogen niet langer zwijgen. „Omdat wij jarenlang onze mond hielden, kwam hij ermee weg”, zegt de een. „Deze man moet gestopt”, zegt de ander.

De goeroecarrière van Mansukh Patel – geboren te Kenia uit Indiase ouders, op zijn dertiende verhuisd naar Engeland – begon in 1978. In Noord-Wales stichtte hij, 22 jaar oud, met enkele studievrienden de Life Foundation. Via yoga- en meditatiecursussen wilden ze mensen helpen hun bestemming te vinden. ’Een leefbare wereld creëren’ was de droom.

Halverwege de jaren tachtig begon het clubje uit te groeien tot een ashram met diverse vestigingen. De eenvoudige leefstijl van Gandhi en Franciscus van Assisi, inclusief sober dieet, gold als voorbeeld.

Wie intrad, diende afscheid te nemen van aardse zaken. Wilde je werkelijk onthechten, dan moest je je ego zien kwijt te raken. Baan, spaargeld, familiebanden – ze zaten je karma maar in de weg. Mannen en vrouwen dienden, ook als ze al een paar vormden, celibatair te leven. Seks leidde volgens Mansukh Patel af van de toewijding aan God. De goeroe zelf nam wél een vrouw, bij wie hij drie kinderen verwekte.

De Life Foundation had veel aantrekkingskracht op hoogopgeleide spirituele zoekers. Ze moesten, eenmaal ingetreden, bikkelhard werken: schoonmaken, koken, kantoorwerk, lesgeven. Karma yoga heet dat: zonder zeuren nederige taken op je nemen ten behoeve van je spirituele groei. Niemand ontving salaris, hooguit een beetje zakgeld. Ook dat was goed voor je karma. „Ik heb meegemaakt dat een nacht werk de volgende ochtend in de prullenmand verdween”, zegt een ex-volgeling. „Dat geeft toch niet, werd er dan gezegd. Je werkt toch voor God?”

De hiërarchie binnen Life Foundation was even strak als klassiek. In het midden uiteraard Mansukh (’Manny’) Patel. Daaromheen een kleine cirkel met zijn trouwe elders (later kregen ook zij de goeroestatus). Dan de inwonende volgelingen die samen the family vormden, de brothers en sisters. Daaromheen de extended family: aanhangers die zich even belangeloos inzetten, maar buiten de commune bleven wonen. En ten slotte de cirkel van friends: sympathisanten die yogacursussen volgden (in de zelfgebreide variant Dru-yoga), een weekje spiritueel uitwaaiden in Wales, op de mailinglist stonden.

Bij zijn toegewijde aanhangers afficheerde Mansukh Patel zichzelf als Verlichte Meester. Hij was, claimde hij, een incarnatie van de hindoegod Krishna. Leven in zijn nabijheid, hoorden de volgelingen, was een heel bijzonder voorrecht. Honderden incarnaties had je nodig gehad om zover te komen. Wie zijn spirituele bestemming wilde bereiken, was wel gek om deze buitenkans te laten lopen. Ex-leden vertellen dat ze voor de leider moesten buigen. Graag zaten de volgelingen aan zijn voeten – zo straalde zijn spirituele licht ook op hen af. En ze koesterden een foto, bijvoorbeeld van zijn voeten, op hun persoonlijke altaar. Daar baden ze elke dag voor.

Walter Devine, vijf jaar lid van de family: „Onderling was er een hevige competitie om zo dicht mogelijk bij hem in de buurt te zijn. Om uit zijn glas te drinken, in zijn gebruikte badwater te springen. Ik heb gezien hoe vrouwen het water dronken waarin hij zijn voeten had gewassen.”

Vooral de mannelijke volgelingen hadden, zeggen ze nu, niet in de gaten wat er zich ’s nachts bij de sisters afspeelde. Sporadisch was er een volgelinge die er uitstapte – meestal in het geniep. Tegen de verbaasde achterblijvers werd zij afgeschilderd als ’geestelijk in de war’ of ’getraumatiseerd door gebeurtenissen in haar jeugd’.

In de jaren negentig begon Life Foundation zich meer en meer te richten op de buitenwereld. De volgelingen zamelden geld in voor kankerprojecten (’The Life Cancer Center’), voor ’detraumatiseringscursussen’ in oorlogsgebieden. Mansukh Patel hield menige ’vredeswandeling’, waarbij de pers hartelijk welkom was. Zijn roem steeg.

Gordon Turner sloot zich in 1990 aan bij Life Foundation. Zo’n acht jaar lang deed hij de boekhouding. „Manny bepaalde het financiële beleid. Toen ik met mijn taak begon, werd me te verstaan gegeven dat het gebruikelijk was om tien procent van alle transacties buiten de boeken te houden. Dat geld werd gebruikt voor privé-transacties. Een percentage van het geld dat werd opgehaald voor goede doelen, zoals het detraumatisatieproject in Bosnië, ging ook naar privé-rekeningen. Schoenen, verzameld voor Bosnië, zijn nooit verzonden. Naaimachines voor Afrika ook niet, die werden uiteindelijk gedumpt.”

Mansukh Patel sloeg zijn vleugels uit naar de Verenigde Staten en Australië. Rond 1996 vestigde Life Foundation een filiaal in Zetten, hartje Betuwe. De boodschap van de goeroe sloeg aan in Nederland – niet in de laatste plaats dankzij voornoemde Ikon-documentaires. De meditatie- en Dru-yogacursussen bleken zeer gewild. ,,Daar héb je ook echt wat aan”, zegt een ex-volgeling. ,,Daarom weten ze zoveel friends aan zich te binden.” Naar schatting kende de organisatie hier zo’n 6000 sympathisanten, en 700 in België. Onder hen was prinses Irene, die haar huis in Wijk bij Duurstede openstelde voor Dru-yogasessies. Maar ook Hein Stufkens, populair auteur en spreker in het spirituele circuit, liep weg met Mansukh Patel.

In Nederland ontstond al snel een uiterst ijverige tak van de extended family. De leden gaven dikwijls hun betaalde banen op, reisden heen en weer naar Wales, werkten zich uit de naad – zonder een cent salaris te ontvangen. Als ze getrouwd waren, kwam het huwelijk niet zelden ’onder grote druk’ te staan. Nu zeggen zij in te zien hoe de organisatie hen gebruikte. „Kijk hoe geloofwaardig Life Foundation is. Hier werken heel gewone vrijwilligers.”

Volgens de ex-aanhangers begon de sfeer eind jaren negentig te veranderen. Het ’commerciële denken’, zeggen zij, deed zijn intrede. Mansukh Patel vertoonde steeds meer expansiedrift. Zijn goede boodschap moest doordringen tot in de hoogste regionen. Zo, was het argument, kon de wereldvrede des te sneller dichterbij komen.

Marc (niet zijn echte naam) hoorde Mansukh Patel spreken op een seminar. „Huilend ging ik naar hem toe. Ik wil voor je werken, zei ik. Sign him up, zei hij tegen een medewerker. Natuurlijk begrepen ze al snel dat ik een goeie link had naar de zakenwereld. Duizenden euro’s heb ik gedoneerd, vliegreizen gemaakt op eigen kosten, keihard gewerkt. Ik stond op het punt om alles op te geven en in te treden, toen ik mijn huidige vrouw ontmoette. Zij zei meteen: die man speelt toneel. Mansukh gaf me het dringende advies mijn huwelijk uit te stellen. Er waren wel belangrijker zaken dan een relatie met een vrouw.”

De Wereldvredesvlam werd hét project waarmee de goeroe zijn gedachtegoed in brede kring wilde verspreiden. In 1999 werden zeven vlammen van vijf continenten overgevlogen naar het hoofdkwartier in Wales. Vandaaruit moest de vlam zich over de aarde verspreiden, tot heil der mensheid. De paus, Tony Blair, Herman van Veen – allemaal kregen ze er een cadeau. En in Den Haag, zetel van het Internationaal Gerechtshof, verrees in april 2002 het eerste World Peace Flame Monument. Burgemeester Deetman zei in een toespraak het een grote eer te vinden voor zijn stad.

Intussen deed Life Foundation er volgens de ex-leden alles aan om onberispelijk over te komen. „We mochten elkaar niet knuffelen met de camera’s erbij. Dat zou een rare indruk geven.” Ook moesten de volgelingen tegen de buitenwereld zeggen dat Mansukh Patel géén goeroe was. Toen een cameraploeg van het Britse Channel 4 in Wales opnamen zou maken, werd de Altar Room (die vol stond met hindoebeelden) razendsnel omgebouwd tot een neutrale Interfaith Meditation Room. „Het centrum van ons spirituele leven!”, zeg een ex-aanhanger. „Wij waren zo ontdaan.”

Binnen de family groeide het gemor over de nieuwe koers. De profilering buitenshuis, zeggen zij, ging ten koste van de leden. Het harde arbeidsklimaat, het sobere dieet, slaaptekort, scheldpartijen – het brak ze op. „Wat je ook deed, het was nooit genoeg”, zegt een vrouw die elf jaar in de ashram woonde. „Ik was uitgeput.”

Volgeling Sue Turner: „Hoe beroemder hij werd, hoe hebzuchtiger hij zich ging gedragen. Op den duur draaide alles om geld. En hij gedroeg zich vreselijk tegen ons. Schreeuwde: doe dit! Haal dat! Ik dacht: dit wil ik niet meer. Mijn man en ik besloten met hem te breken. Hij zei: als jullie dat doen, kan er iets ergs gebeuren met jullie kinderen. Hij bedoelde: dan kan ik ze niet meer energetisch beschermen. Mijn man vond het chantage, hij vertrok. Ik was bang. Ik geloofde de goeroe. Toen nog wel.”

Ondertussen werden de geruchten over zijn seksuele escapades hardnekkiger. Volgeling Walter Devine kwam eind 2002 bij toeval een ex-lid tegen dat hem vertelde wat Mansukh Patel met de sisters uitspookte. En niet recentelijk, maar al jarenlang. Hij was, zegt hij, ’volkomen verbijsterd’. Dagenlang belde hij rond; andere uitgetreden zusters konden de verhalen alleen maar bevestigen. Hij legde de goeroe zijn bevindingen voor. Die ontstak in woede, maar hij ontkende noch bevestigde. Een van de elders adviseerde Walter Devine rust te nemen, veel te mediteren en te bidden.

Op kerstavond 2004 was het ook genoeg voor Ingrid (niet haar echte naam), sinds 1988 aan Life verbonden. Zij wilde op een nette manier afscheid nemen van Mansukh Patel. Maar de vredesapostel kreeg volgens haar een driftaanval, schold haar de huid vol en vloog haar naar de keel. Ingrid ging naar de politie, die niets kon doen: het was haar woord tegenover dat van de goeroe én van drie getuigen. Later kregen de volgelingen bij wijze van uitleg te horen dat hier sprake was geweest van een ’karmisch’ pak slaag. Ingrid zou er ooit dankbaar voor zijn. Het was een zegening die de goeroe alleen uitdeelt aan zijn dierbaarste leerlingen.

Het vertrek van deze twee alom geliefde volgelingen had een kleine exodus tot gevolg. Ook Peter (niet zijn echte naam), die zich met zijn vrouw tien jaar fulltime inzette, verbrak alle banden. „Daarna ontvingen wij anonieme dreigtelefoontjes. We brachten de politie op de hoogte, maar die kon niets doen. Een week later kregen we een advocaat op ons dak. Zeer intimiderend. Hij nodigde ons uit voor een gesprek, maar dan moesten we onmiddellijk ophouden met verhalen verspreiden over Life. Dat weigerden we. Maar we hebben, op advies van een sektedeskundige, wél ingestemd met een ontmoeting. Zo konden zij, mocht het tot een rechtszaak komen, nooit beweren dat wij niet bereid waren tot een gesprek. Natuurlijk is er nooit zo’n bijeenkomst geweest.”

Namens Life Foundation reageert woordvoerder Jan Maat op de verhalen van de ex-leden. Zij zijn volgens hem mensen van wie „al vele jaren bekend is dat ze geen middel schuwen om het goede werk van Life Foundation in diskrediet te brengen, juridische maatregelen ten spijt. Het gaat daarbij bovendien om vermeende gebeurtenissen die reeds jarenlang vanuit anonieme hoek telkens maar weer voor het voetlicht gebracht worden. Life Foundation kan zich daartegen niet verweren.”

De organisatie ontkent alle aantijgingen met klem. Volgens de woordvoerder is er nergens sprake geweest van mentale of seksuele manipulatie, noch van fysieke agressie op kerstavond 2004. „Na uitgebreid onderzoek is de aangifte niet ontvankelijk verklaard bij gebrek aan bewijs. Meer dan ontkennen dat zo’n daad van agressie heeft plaatsgevonden, kan Life Foundation niet.” Ook merkt hij op dat er van ’malversaties’ in de boeken ’beslist nooit’ sprake is geweest.

De Meester zelf arriveert maandag in Groesbeek om daar een vierdaagse retraite te leiden. Wie mee wil doen, komt op de wachtlijst.

Met dank aan Jan Bongers van www.imaginemagazine.nl

Deel dit artikel