Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Leuk feest voor iedereen is illusie

Home

Maaike van Houten en Hanne Obbink

Een overzicht van de Dam in Amsterdam daags voor de troonswisseling op 30 april. © anp

Jammer van het Koningslied. Tot anderhalve week geleden, toen dat gepresenteerd werd, was de aanloop naar het inhuldigingsfeest bijna rimpelloos verlopen. Maar het lied leidde tot felle polemieken waarin voor- en tegenstanders elkaar voor rotte vis uitmaakten - en erger.

En dat was nu juist niét de bedoeling. De scheidende koningin en de komende koning wilden geen cadeaus, maar een volksfeest. Dat feest zelf moest het cadeau worden, zei voorzitter Hans Wijers van het inhuldigingscomité, 'en de gezamenlijkheid die dat uitstraalt'.

Dat was op 25 februari, en ondanks de korte voorbereidingstijd en de volstrekt lege beurs is het comité grotendeels in zijn opzet geslaagd. De omgeving werkte aan alle kanten mee. Sponsors gaven gul, niet alleen geld, maar ook diensten. Het interview met Willem-Alexander en Máxima werd goed ontvangen; zelfs tegenstanders van de monarchie vonden het 'in zijn soort' heel aardig. De kosten van de inhuldiging, voor Amsterdam alleen al 7 miljoen euro, maakten de tongen nauwelijks los.

Een diepgaande of polariserende discussie over de monarchie is uitgebleven. Voor zover er debat is, is dat redelijk en beschaafd. Republikeinen riepen van meet af aan niet uit te zijn op rellen. Sterker nog: ze willen zelf een gezellige dag, maar met protestborden, en in het wit. Voor hun petities voor een referendum over de monarchie, en voor een drastische verlaging van het salaris van de koning krijgen ze weliswaar steun, maar eerder van tien- dan van honderdduizenden. Nergens broeit een opstand tegen het koningshuis, niet in het land en al helemaal niet in politiek Den Haag.

In die sfeer van welwillendheid en saamhorigheid kon het eigenlijk niet misgaan. Toch gebeurde dat. Het Koningslied, geschreven door John Ewbank en een hele serie Bekende Nederlanders, werkte splijtender dan welke hedendaagse discussie over de monarchie ook. 'De dag die je wist dat zou komen' en de rest van het lied vol taalfouten, openbaarden een kloof tussen de taalbewuste, culturele elite en de rest van het volk. Terwijl het lied symbool had moeten zijn voor een saamhorig volk dat eendrachtig zijn nieuwe koningskoppel toezingt.

Ook in Amsterdam was de benadering: 30 april moet een feest voor
iedereen worden. Uiteraard, beveiliging is nodig, zei burgemeester Van der Laan twee weken geleden. Maar de maatregelen moeten geen sfeer creëren van 'is het hier oorlog' of 'mogen hier alleen vips komen'.
De meeste zorg had Amsterdam over de verwachte toestroom van bezoekers. Dat zijn er op een gewone Koninginnedag al zo'n 800.000, en alom wordt verwacht dat dat er morgen veel meer kunnen zijn. Dat kan tot problemen leiden. Maar, zo zei Van der Laan met een opgewektheid die kenmerkend is voor de Amsterdamse aanpak, 'we lossen problemen op met feest'.

Daarom kwam er een groot dance-feest in Alkmaar, dat jongeren ervan moet weerhouden naar Amsterdam te komen. Daarom gaan ook bijna alle evenementen die elders in de stad op gewone Koninginnedagen gehouden worden gewoon door, zodat de verwachte drukte over verschillende plekken verspreid wordt.

Ook Amsterdam had zijn twistpuntje, maar dat veegde Van der Laan behendig van tafel. Tegen het plan om 's avonds 150.000 oranje ballonnen op te laten, kwam verzet. Vogels zouden zich verslikken in de resten van de ballonnen. Toen bleek dat die kritiek niet alleen kwam van de Partij voor de Dieren, maar ook van het bedaagde Natuurmonumenten, was het gauw over. Oké, dan maar geen ballonnen, besloot de burgemeester. "We willen geen controverse, we willen feest."

Het draagvlak voor het koningshuis is heel groot - daar doet een conflictje over ballonnen en een polemiek over een lied niets aan af. Maar die ongelukjes maken wel duidelijk dat een feest dat álle Nederlanders leuk vinden een illusie is.

Deel dit artikel