Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Lenferink geeft de rechtsstaat smoel

Home

Hans Goslinga

Burgemeester Henri Lenferink beantwoordt vragen van de media op het stadhuis van Leiden. © ANP
Column

De Leidse burgemeester Henri Lenferink heeft een staaltje kranig leiderschap laten zien na de volksoploop tegen de pedofiel Benno L. Maar het gaat te ver en getuigt zelfs van plat staatkundig denken daar een argument in te zien voor handhaving van de benoemde burgemeester.

Volgens een redenering die ik deze week meer dan eens hoorde zou een gekozen burgemeester Benno L. niet zo gemakkelijk in zijn stad hebben gehuisvest, omdat hij aan zijn populariteit moet denken. Ik ga maar even voorbij aan de ironie dat uitgerekend Lenferink een van de weinige gekozen burgemeesters in Nederland is, al moet die verkiezing tussen aanhalingstekens worden gezet.

In 2003 veroverde hij in een experimenteel referendum tachtig procent van de stemmen. Dat referendum was bedoeld als opstapje naar de echte gekozen burgemeester, dus de bestuurder met een politiek mandaat van de bevolking. Dat was Lenferink niet, het referendum was niet meer dan een schoonheidswedstrijd, waaraan dan ook snel een eind is gemaakt. Het vierde kabinet-Balkenende (2007-2010) besloot tot handhaving van de benoemde burgemeester vanwege diens onafhankelijke, bovenpartijdige en, volgens de toenmalige minister Ter Horst, zelfs met een zekere magie omgeven positie.

Van der Werff
Het is mogelijk het optreden van Lenferink geheel en al aan het karakter van zijn positie toe te schrijven, maar dat gaat voorbij aan de persoonlijke moed die hij toont door met zijn functie voor Benno L. in te staan. Zou deze man opnieuw in de fout gaan, dan stapt de burgemeester op, heeft hij gezegd. Die persoonlijke factor, in de zin van het verschil maken, verdient om twee redenen een extra klemtoon.

De eerste is dat Lenferink op fijnzinnige wijze verwijst naar zijn verre voorganger Pieter van der Werff, die tijdens het Spaanse beleg van Leiden (1573-1574) het moreel van de door honger geplaagde bevolking opkrikte door zijn eigen lichaam als voedsel aan te bieden. Van der Werff mengde zich volgens de overlevering te voet onder zijn stadgenoten, Lenferink begaf zich afgelopen zondag op de fiets in de boze menigte die bij de flat van L. te hoop was gelopen.

In de tweede plaats onderstreept Lenferink ook al met historisch gevoel de traditie van gastvrijheid van de stad. Leiden nam in de zestiende en zeventiende eeuw veel Hugenoten op, protestanten uit het rooms-katholieke Frankrijk die vanwege hun geloof werden vervolgd. Het relatief grote aantal Franse namen in de stad herinnert nog aan die tijd. Bij de heersende tendens tot verschansing stelt de burgemeester dus een daad die op waarde moet worden geschat.

Kloof
Niet alleen in dit opzicht. Lenferink heeft ook laten zien dat de rechtsstaat geen abstractie is, maar concrete betekenis heeft in een lastige maatschappelijke kwestie. Zoveel betekenis zelfs dat hij zijn bestuurlijke leven daaraan heeft verbonden en de confrontatie met de woede van (een deel van) het volk niet uit de weg is gegaan. Dat is van belang om de heersende opvatting te bestrijden dat de kloof tussen het recht en de belevingswereld van Henk en Ingrid onoverbrugbaar is.

Niet de wil van (een meerderheid van) het volk is bepalend, maar het recht waaraan een bestuurder is gebonden, om het even of hij is gekozen of benoemd. Deze notie vormt de kern van onze democratische rechtsstaat. Ook indien een ambtsdrager wordt gekozen, zullen naar het woord van oud-minister Hirsch Ballin de onderdelen niet opeens los verkrijgbaar zijn.

De slotsom moet zijn dat Lenferink het voor onpersoonlijk gehouden recht een gezicht heeft gegeven dat andere bestuurders en politici tot voorbeeld kan strekken: meebuigen met oplaaiende hartstochten is gemakkelijk, pal staan voor de principes van recht en bestuur moeilijk maar essentieel. In de huidige beeldcultuur is dat gezicht van belang, zoals Pieter van Vollenhoven als voorzitter van de Onderzoeksraad voor de veiligheid en Alex Brenninkmeijer als Nationale ombudsman hebben laten zien.

Ook voor Henk en Ingrid dient zich na Leiden de vraag aan of zij het gesloten en autocratische leiderschap van Geert Wilders blijven verkiezen boven het open leiderschap van Henri Lenferink. Het eerste is gebaseerd op praatjes die er gemakkelijk in gaan, het tweede op daden van moed die, hoe lastig ook te verdedigen, wezenlijk zijn voor een fatsoenlijke samenleving. Dat is de vierde betekenis van het optreden van de Leidse burgemeester: hij laat zien dat de burgers een duidelijke keuze hebben.

Lees verder na de advertentie

 
Lenferink begaf zich afgelopen zondag op de fiets in de boze menigte die bij de flat van Benno L. te hoop was gelopen


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel