Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Leeuwen en beren temmen

Home

Sjaak van de Groep

Piekeren vreet energie. In een cursus leren studenten hoe ze het tobben kunnen stoppen.

’Hee, ik ben niet de enige persoon die piekert.” Voor ex-deelnemers van de Piekercursus Ilse (20) en Jesper (24), beiden studenten aan de Hogeschool Utrecht, was het een verademing om te zien dat zij niet de enige tobbers op de wereld zijn. Ilse heeft ingezien dat doemdenken tijd en energie vrat. „Ik werd tijdens mijn stage lamgelegd door negatieve gedachten: kan ik het wel? De mensen op de stageplaats merkten echter niets van mijn onzekerheid.”

Ilse kreeg last van lichamelijke klachten zoals hoofdpijn en gespannen schouders. Op de cursus kreeg ze door dat ze een denkfout maakte. „Ik probeerde de gedachten van andere mensen te lezen: ze zullen wel denken dat..... Ik maakte me druk om niets”, zegt zij.

De grootste klacht van Jesper was zijn faalangst. „Op de havo had ik al last van een gebrek aan zelfvertrouwen. De gedachte – ik kan het toch niet – leidde bij mij tot het uitstellen van opdrachten. Vaak leverde ik op het laatste moment toch maar wat in. Door al dat piekeren kom je in een negatieve spiraal terecht. Dit vreet klauwen met energie, je wordt doodmoe, maar je kunt niet slapen, omdat je aan het piekeren bent”, zegt hij.

Veel mensen zullen dit probleem herkennen. ’s Avonds in bed ben je aan het malen; je ogen staren naar het plafond en je kunt niet in slaap komen. De leeuwen en beren op je weg naar dromenland staan klaar om je te verscheuren. Negatieve gedachten en mogelijke problemen spoken door je hoofd.

„Stop!” Veronique van Lieshout (41), coach tijdens de cursus, slaat hard met haar hand op de tafel en schreeuwt uit volle borst door de kamer. Dit is één van de trucjes om jezelf er aan te herinneren dat je piekert.

Een elastiekje om de pols wil ook helpen: zit je te peinzen, schiet dan het elastiekje op je huid. „De basis, het negatieve denken structureel veranderen, vergt meer tijd”, zegt Annemarie Feddes (36), bedenker van de piekercursus. „Maar zolang je piekert ga je niet aan de slag met je problemen.”

Tijdens de cursus worden studenten er attent op gemaakt dat ze mogelijk denkfouten maken. Zwart-wit denken (mij lukt nooit iets), rampdenken (als ik me verspreek tijdens een presentatie vergaat de wereld) en alles-of-niets-denken (stage in Mexico of geen stage) zijn bekende denkfouten. Van Lieshout: „Als ik die toets niet haal, dan kan ik stoppen met mijn studie, is ook een bekende. Wij leren ze dat er ook nog een tussenweg is.”

Deelnemers wordt ook geleerd afleiding te zoeken om het piekeren te onderbreken door bijvoorbeeld te sporten en ontspanningsoefeningen te doen. „En we brengen ze assertiviteit bij”, zegt Van Lieshout. „Dat ze leren opkomen voor zichzelf en weten dat ze de juiste beslissing hebben genomen als ze bijvoorbeeld nee zeggen tegen hun baas.”

Besluiteloosheid en uitstellen is een groot probleem bij het tobben. „Mensen worden daar inactief van, wat leidt tot nog meer piekeren”, meent Feddes.

De studenten houden een piekerdagboek bij en krijgen een piekerkwartier per dag. Niet meer dan vijftien minuten mogen de piekeraars peinzen over alles wat hen bezig houdt. Annemarie Feddes: „Ad Kerkhof, hoogleraar klinische psychologie, gebruikt dit ook in zijn cursus ’Stop het getob’. Kerkhof is ook de man die het onderwerp piekeren op de agenda heeft gezet.”

Van Lieshout legt in beeldende taal uit hoe iemand zichzelf in een vicieuze cirkel kan tobben. „Vergelijk het piekeren met het groeien van een boom. De gedachte – ik kan het niet – begint in de bodem, bij de wortels. Via allerlei negatieve gedachten over studievertraging of een slecht cijfer van de tutor vertakt het probleem zich tot een boom”, legt ze uit.

Bij Indigo merken ze dat mensen in alle leeftijdscategorieën piekeren. Senioren peinzen bijvoorbeeld over hun pensioen of dat ze geen hulp durven vragen aan de buren of dat ze aan een rollator moeten. „We proberen de cursisten van negatief denken de kant op te sturen van realistisch denken. Geen actie ondernemen en blijven hangen in het piekeren kost veel energie en het lost niets op”, besluit Feddes.

Lees verder na de advertentie
(Trouw)

Deel dit artikel