Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Lastige rekenkamers worden gekort

Home

Alwin Kuiken

Foto: ANP

De rekenkamers die tegenover hun gemeenteraad het meest kritisch zijn, worden het hardst gekort met bezuingingen, blijkt uit onderzoek van Trouw.

Het mes gaat in lastige rekenkamers

Gemeentelijke rekenkamers worden voor het eerst sinds de verplichte oprichting in 2006 flink geraakt door bezuinigingen.
Vooral in gemeenten waar de relatie met de gemeenteraad slecht is, gaat het mes in de financiën. Dat blijkt uit onderzoek van Trouw onder 72 rekenkamers. Zij beantwoordden   twintig vragen over bezuinigingen, de gevolgen daarvan en de verhouding met de gemeenteraad en het college.

Nederland heeft sinds de invoering van het dualisme  280 gemeentelijke rekenkamers waar 1500 ambtenaren werken, vaak 's avonds en in het weekend.

De rekenkamers, in kleine gemeenten rekenkamercommissies, doen onafhankelijk onderzoek, zodat de gemeenteraad zijn controlerende taak kan uitvoeren. Die taak wordt uitgehold nu de geldkraan dichtgaat. Iets meer dan de helft moet inleveren, gemiddeld zo'n 25 procent.

Opvallend zijn de verschillen. Zo hoeft Rotterdam slechts 2,5 procent van zijn 1,3 miljoen te missen. Rhenen, Ooststellingwerf, Terneuzen, Heerhugowaard, Texel en Leek daarentegen zien hun veel kleinere jaarbedragen gehalveerd. Texel gaat bijvoorbeeld van 30.000 naar 15.000 per jaar.  Capelle aan den IJssel spant de kroon en gaat van 129.000 naar 45.000 euro, 65 procent minder.

Over de hele linie lopen onderzoeken naar onder meer grondexploitaties, effectiviteit van subsidies en bijstand gevaar, waarschuwen veel rekenkamervoorzitters. Vooral complexe onderwerpen waarvoor prijzige, externe bureaus nodig zijn, staan op losse schroeven. "Straks kunnen we alleen nog onderzoeken of ambtenaren op tijd een jaarverslag hebben ingeleverd", sombert Peter Buisman, voorzitter van de rekenkamer Vlaardingen/Schiedam.

De reden voor de - vaak onevenredig  hoge - korting? "Geen liefde tussen de raad en de rekenkamer", zegt griffier Thea de Mik uit Capelle. "De rekenkamer wordt als lastig ervaren", zegt  Lauryan Bakker, secretaris in Beverwijk.

Volgens Jan Dirk Pruim, griffier in Almere heeft het college 'sterk de neiging aan te geven dat het onderzoek niet volledig is, de methode niet goed, of dat het eventuele bureau niet voldoet.'

Dat gebrek aan chemie is exemplarisch. Gemeenten waar de raad weinig doet met kritisch onderzoek, zoals Lelystad, Nieuwegein en Terneuzen, bezuinigen bijna twee keer vaker, zo blijkt. Op de vraag wat dat betekent voor het dualisme zegt André Zabel van de rekenkamer in Terneuzen: "Er is hier geen dualisme."

Douwe Jan Elzinga, hoogleraar staatsrecht aan de Rijksuniversiteit Groningen, snapt dat wel. Hij  begeleidde als voorzitter van de staatscommissie voor dualisme en lokale democratie de invoering van dualisme in Nederland.

"Het was de bedoeling dat de rekenkamer een instrument van de raad werd. Enkele rekenkamers, onder meer die in Lelystad, hebben dat met succes aangevochten. Daarna zijn ze op eigen initiatief onderzoek gaan doen. Dat heeft hier en daar kwaad bloed gezet." Liever ziet hij dat rekenkamers weer voor  de raad werken.

Gerrit Hagelstein, bestuurslid van de Nederlandse Vereniging van Rekenkamers NVRR vindt dat onverstandig. "De raad is vaak juist onderwerp van onderzoek. Dat zie je bijvoorbeeld in Amersfoort waar raadsleden budgetten naar de partijkas overhevelden."

Volgens Hagelstein is het beter om een minimumbudget van één euro per inwoner te hanteren. Nu is dat niet zelden het dubbele.

Deel dit artikel