Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Kunnen gebruikers bitcoin hun munt in de hand houden?

Home

JORIS BELGERS

Econoom: Online betaaleenheid heeft centrale bank nodig om koers te reguleren

Ben Verloop heeft zijn huis in Capelle aan den IJssel te koop staan. Voor zesduizend bitcoins. "Ik hoef het niet per se te verkopen. Maar aangezien ik vertrouwen heb in deze digitale munt, vond ik het wel een aardig experiment."

De bitcoin. Een alternatieve betaaleenheid die alleen online bestaat. Bedacht en gekoesterd door een kleine groep wiskundigen, cryptografen en computerfanatici. En groot geworden door de economische crisis, het wantrouwen in het bankwezen, angst voor geldontwaarding en de recente financiële perikelen op Cyprus. Zo groot, dat er begin deze maand sprake was van een heuse bitcoinkrach.

Verloop is twee jaar met de virtuele munteenheid bezig. De 54-jarige computerprogrammeur heeft er inmiddels een paar honderd in zijn digitale portemonnee, maar hij noemt het niet meer dan een hobby. Wel heeft hij een speciale computer, die niets anders doet dan de digitale munten 'opgraven'.

Want daar komen de munten namelijk vandaan. Alle transacties van bitcoins vormen samen een soort code. In die code zitten cijferreeksen. Heeft een computer zo'n cijferreeks eenmaal gekraakt, dan wordt die beloond met een aantal bitcoins.

Dat kost enorm veel rekenkracht: een reguliere pc zal na een dagje 'graven' niet veel meer dan omgerekend een halve eurocent hebben opgediept. Minder dan de stroomkosten. Vandaar dat Verloop een nieuwe bitcoinrekenmachine heeft besteld. Met een rendement van dagelijks 5 digitale munten hoopt hij de aanschafkosten van 1500 dollar er snel uit te hebben.

Want inmiddels is 1 virtuele bitcoin circa honderd harde euro's waard. Een flinke koersstijging voor een munteenheid die in 2009 werd gelanceerd en waarmee in 2010 voor het eerst werd betaald. Voor 10.000 bitcoins wisselden twee pizza's van eigenaar.

De bedenker van de munt gaat schuil onder de alias Satoshi Nakamoto, waar sinds december 2010 niks meer van is vernomen. Niemand beheert de bitcoin, er is geen centrale bank. De gebruikers zijn dat zelf. Wat tegelijkertijd het ingebouwde beveiligingssysteem vormt.

Want in alle bitcointransacties staat als het ware geschreven van wie welke bitcoins zijn. Elke bitcoingraver werkt mee om die enorme codereeks te beheren. Iemand kan je digitale portemonnee hacken, maar door het systeem is elke individuele munt niet te kopiëren.

Volgens monetair econoom Harry Garretsen van Rijksuniversiteit Groningen is het ontbreken van een centrale bank juist de zwakte. Ook al is de 'uitgifte' gereguleerd: hoe meer computers zich bezighouden met de berekeningen, hoe moeilijker die bitcode te kraken wordt. Er zijn 21 miljoen bitcoins, waar er 11 miljoen van zijn gevonden. De laatste zal volgens het algoritme in 2140 worden gedolven.

Garretsen: "Volgens voorstanders zou inflatie hierdoor bemoeilijkt zijn en wordt daarmee ontwaarding van geld voorkomen. Het klinkt heel sexy dat een munt gekoppeld is aan een ingewikkeld wiskundig algoritme, maar in de kern is het niet veel anders dan dat wij besluiten in goudstaven uit te betalen."

Als centrale banken ergens juist wel in zijn geslaagd, is het wel het beteugelen van de inflatie de afgelopen vijftien jaar, stelt Garretsen. De snelle groei van de bitcoin verklaart hij met economisch vluchtgedrag, net als bij de irrationele stijging van de goudprijs in tijden van crisis.

Dat vluchtgedrag stuwde de afgelopen maanden de bitcoinkoers enorm omhoog. Begin april doorbrak de koers de 200 echte euro's. Op 10 april barstte de bubbel. Toen Mt. Gox, de website die tachtig procent van het bitcoin-betaalverkeer afhandelt, softwareproblemen ondervond, werd de munt massaal gedumpt. Binnen enkele uren waren bitcoineigenaren de helft van hun digitale fortuin kwijt. De koers bleef zakken, om de laatste dagen weer sterk te stijgen. Die onberekenbaarheid is op termijn dodelijk, denkt Garretsen. "Stel jij koopt bitcoins en wilt er twee dagen later iets mee kopen. Die verkoper rekent dan de nieuwe waarde. Door die scherpe schommelingen neemt de aantrekkelijkheid om er zaken mee te doen flink af." En dan wordt het ontbreken van een stabiliserende centrale bank plots een nadeel.

Als betaaleenheid is de bitcoin vooralsnog populair onder hobbyisten. Ook maakt het anonieme en anarchistische aspect het een geliefd betaalmiddel bij zwarte markten op schimmige hoekjes van het internet. Wil het een serieuze betaaleenheid worden, dan moet er een instantie komen die de munteenheid reguleert, denkt Garretsen.

Ondertussen doet Verloop zijn boodschappen nog gewoon met euro's. "Maar er zijn webwinkels waar je met bitcoins werkelijk alles kunt kopen. Van eierkokers tot televisietoestellen." En dus ook een huis in Capelle aan den IJssel.

Deel dit artikel