Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Kosmische botsing luidt nieuw tijdperk van astronomie in

Home

Joep Engels

Impressie van twee botsende neutronensterren © Dana Berry, SkyWorks Digital, Inc.

Het gerucht gonsde al twee maanden door de wereld van sterrenkundigen, maar vandaag kwam het officieel naar buiten. Wetenschappers hebben voor het eerst zwaartekrachtgolven waargenomen waarbij ze tegelijk zicht hadden op wat er gebeurde.

Tot nu toe ging het telkens om botsende zwarte gaten en aangezien die geen enkel signaal laten ontsnappen, klonk op aarde slechts de dreun van de botsing, in de vorm van een rimpeling. Maar op 17 augustus trilde de ruimte anders. Minder heftig, maar wel langer: niet de gebruikelijke één à twee tellen, maar wel honderd seconden lang. Dat duidde op een ander soort botsing. Van neutronensterren. Die zijn ook zeer compact – een neutronenster is een paar zonnen zwaar en slechts tien of twintig kilometer groot – maar dat is net een graadje minder massief dan de zwarte gaten.

Lees verder na de advertentie
Dit is waar ze op hadden gehoopt sinds twee jaar geleden voor het eerst de door Einstein voorspelde zwaar­te­kracht­gol­ven waren geregistreerd

Daardoor kon bij de botsing een flits van de zeer energierijke gammastraling ontsnappen, gevolgd door een dagenlange stroom van straling uit het elektromagnetische spectrum: van röntgen en ultraviolet tot optisch en radio. Sterrenkundigen over de hele wereld namen die stortvloed aan informatie waar.

Einsteins golven

Dit is waar ze op hadden gehoopt sinds twee jaar geleden voor het eerst de door Einstein voorspelde zwaartekrachtgolven waren geregistreerd. Die golven zouden een nieuw venster op de kosmos openen maar het zicht zou pas prachtig zijn als ook de andere vensters openstonden. Alles stond daarvoor in gereedheid. Kort nadat de twee Amerikaanse observatoria van LIGO de zwaartekrachtgolven hadden opgemerkt, zagen ruimtetelescopen de gammaflits waarna sterrenwachten op aarde hun telescopen op de bewuste plek op de zuidelijke hemel richtten.

Daarbij waren ze geholpen door Virgo, de Europese detector van zwaartekrachtgolven bij Pisa. Met drie detectiepunten kon de bron van dit kosmische geweld nauwkeurig worden bepaald. De botsing bleek op 130 miljoen lichtjaren van de aarde te liggen – het gebeurde dus in de tijd dat hier de dinosauriërs leerden vliegen.

Zware metalen

Nu hopen sterrenkundigen er van alles van te leren. Zo zegt de aard van de zwaartekrachtgolf iets over de structuur van de neutronensterren. De gammaflits blijkt een stuk zwakker dan de modellen hadden voorspeld. Terwijl bij de botsing tal van zware metalen zijn vrijgekomen, zoals platina, lood en goud, veel meer dan de theorie had voorspeld.

Stan Bentvelsen, directeur van onderzoeksinstituut Nikhef, dat direct betrokken is bij deze detectie, noemt de ontdekking enorm spannend. “Deze detectie levert een volstrekt nieuw beeld van deze kosmische gebeurtenissen. Dit markeert een nieuwe kennismaking met ons universum.”


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel

Dit is waar ze op hadden gehoopt sinds twee jaar geleden voor het eerst de door Einstein voorspelde zwaar­te­kracht­gol­ven waren geregistreerd