Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Korthals: slimme, slome en aimabele overlever

Home

redactie politiek

DEN HAAG - Benk Korthals heeft woord gehouden: al enige tijd geleden zei hij zijn ministerschap te zullen neerleggen bij een hard oordeel van de enquêtecommissie bouwfraude over zijn optreden als bewindsman van justitie in het kabinet KokII.

Hij kondigde gistermiddag zijn aftreden aan, nu de commissie tot de bevinding is gekomen dat hij de Tweede Kamer onjuist heeft geïnformeerd over de schikking met de bouwers van de Schipholtunnel.

Na twintig jaar komt daarmee een einde aan Korthals' loopbaan in de landelijke politiek. Met hem vertrekt een van de laatsten van de 'club van 1982', de VVD-politici die in dat jaar op de golven van het verkiezingssucces van toenmalig VVD-leider Nijpels hun entree in de Tweede Kamer maakten. Binnen twee jaar schopte hij het tot lid van de roemruchte enquêtecommissie die het RSV-schandaal onderzocht, de eerste 'echte' enquête na de oorlog. Hij viel op door afstand te nemen van de kwalificatie 'ronduit misleidend en daarom onaanvaardbaar' die de commissie gaf aan de informatieverstrekking door VVD-minister Van Aardenne aan de Kamer -een vergelijkbaar politiek vergrijp als waarop Korthals nu sneuvelt.

'Slim maar sloom' kopte deze krant ooit een geschreven portret van Korthals, een combinatie van eigenschappen die zonder twijfel meespelen in zowel zijn eerdere confrontaties met de Tweede Kamer als zijn politieke overleving. Zijn sloomheid, waarmee Korthals zelf koketteerde toen hij zich met de romanfiguur Oblomov vergeleek, heeft onmiskenbaar bijgedragen aan de rammelende informatievoorziening aan de Kamer over de heenzending van bolletjesslikkers, begin dit jaar. Rond zijn ministerschap van justitie (1998-2002) vielen meer incidenten te noteren. In de zaak waarin 58 Chinezen die illegaal Engeland wilden binnenkomen, de dood vonden in een container, bleken Nederlandse politie- en justitiediensten gebrekkig te functioneren. De meerderheid van de Kamer accepteerde Korthals' verweer dat dat niet de oorzaak was geweest van het drama in Dover.

Hij overleefde al die incidenten. Korthals, wiens vader één van de VVD-oprichters was en minister van verkeer en waterstaat onder De Quay (1959-1963), gold ondanks zijn verstrooide verschijning als politiek slim. Zijn politieke intuïtie, maar ook zijn aimabele karakter, maakte hem in de ogen van toenmalige fractieleider Bolkestein geschikt voor het vice-fractievoorzitterschap, een functie die hij van 1992 tot 1996 uitoefende. Hij regelde de dagelijkse gang van zaken in de fractie, wat Bolkestein in de gelegenheid stelde zijn politieke leiderschap met publicitaire offensieven glans te geven.

Fraai waren de typeringen die Korthals in die tijd in Vrij Nederland van de toenmalige coalitiegenoten gaf. Over de PvdA: ,,Van die gebogen, sombere mensen, die altijd het onderste uit de kan willen halen.'' Over D66: ,,Toen ik nog in mijn puberteit was, lag ik 's nachts ook graag naar de sterrenhemel te kijken.''

In één opzicht herhaalt zich de geschiedenis. Korthals is de tweede minister van defensie die voor een politiek vergrijp uit een vorig ministerschap, op een ander departement, moet aftreden. Eerder, in 1987, deed partijgenoot Van Eekelen dat, vanwege de kritiek op zijn eerder functioneren als staatsscecretaris van buitenlandse zaken in de 'paspoortaffaire'.

Deel dit artikel