Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Kopenhagen: de beste fietsstad ter wereld

Home

Sybilla Claus

Een van de fiets- en wandelbruggen in het centrum van Kopenhagen. © Sybilla Claus
reizen

Al twee keer versloeg de Deense hoofdstad Utrecht en Amsterdam als fietsstad nummer 1 van de wereld. Is het echt beter fietsen in Denemarken dan in Nederland?

Wat vooral opvalt in Kopenhagen is dat fietsers massaal stoppen voor rood licht. Zelfs ’s avonds, als er he-le-maal niets aankomt. Als om die verloren tijd goed te maken, halen ze me tussen de stoplichten door in. Dat ligt niet aan mij, gemiddeld fietsen de Denen harder dan de Nederlanders.

Lees verder na de advertentie

Hebben ze meer stress? Zijn Denen sportiever? Verstandiger? Ze dragen in elk geval vaak een helm… Of gaan ze sneller omdat ze meer de ruimte hebben? Het blijkt namelijk dat fietsers in Utrecht en Amsterdam langzamer rijden dan in andere Nederlandse steden. Het is gewoon te druk geworden op de smalle stadsfietspaden, waar ook nog eens vele duizenden scooters veel harder dan de toegestane 25 kilometer per uur rijden.

Een andere factor die het gevoel van rust verklaart, is dat minder Denen fietsen

Daarom is het een verademing om in Kopenhagen te fietsen. De paden zijn er zoveel rustiger. Ze zijn altijd ruim twee meter breed, en soms wel drie - net zo veel als een rijstrook voor auto’s. Op veel plekken zie je het bord: Knallert forbudt, ofwel: brommers verboden. Die zijn er trouwens amper. Voor kruispunten is er vaak een duidelijk zichtbare opstelstrook voor rechtsafgaand fietsverkeer. Een andere factor die het gevoel van rust verklaart, is dat minder Denen fietsen. Parkeerproblemen bestaan nog niet echt, een overdekte of ondergrondse stalling bij de stations heb ik niet kunnen ontdekken. En dat terwijl Utrecht CS bouwt aan de grootste stalling ter wereld met 30.000 plaatsen.

Zouden de Denen elkaar door dat gevoel van ruimte zonder woorden voorrang geven? In plaats van het te nemen, zoals Amsterdammers doen. Het te-veel-ratten-in-een-kooi-gevoel dat bij ons leidt tot agressie, bellen, toeteren, bijna-ongelukken en schelden op het fietspad, is weldadig afwezig in Deense steden als Kopenhagen, Odense, Helsingor en Aarhus.

Een breed fietspad in de Deense hoofdstad. © Sybilla Claus

Toch zit het fietsen in de Deense hoofdstad de laatste jaren flink in de lift. Inmiddels zou ruim 60 procent van de reizigers in Kopenhagen de fiets nemen tegen 9 procent de auto. De stad heeft veel geïnvesteerd in innovatie. Zo zijn er spectaculair mooie fietsbruggen gebouwd over de langgerekte haven die door het centrum loopt.

Die bruggen zijn cruciaal in de ‘Havencirkel’, een fietspad van 13 kilometer die de rivier voor fietsers veranderde in een terugkerend uitje in plaats van een obstakel. 42.000 fietsers gebruiken de route dagelijks. Het gesteggel rond de eerste fietsbrug over het Amsterdamse IJ steekt er wat mager bij af. De beroemde Cykelslangen (fietsslang) van 230 meter lang opende in 2014 in Kopenhagen-Zuid. Onder je stroomt de rivier, en dan verschijnt er ineens een zwembad. Aan de wetsuits van de zwemmers te zien is dit echt havenwater. De brug eindigt na nog een slinger bij overdekt winkelcentrum Fysketorvet (Visplein) met een Cinemaxx-bioscoop.

Verderop in de beroemde historische Nyhavnstraat met zijn kleurige gevels staan om zes uur ’s middags rijen fietsers netjes achter elkaar te wachten als een andere nieuwe brug opent. Ze duwen niet al half onder de slagbomen zoals in Amsterdam, en zeker niet aan de verkeerde weghelft. Bij dit model schuiven de delen uit en weer in elkaar. De brugwachter vertelt trots dat een nieuwe fietshefbrug, iets verderop, uit Nederland komt. Op deze grote bruggen zijn wandelaars helemaal gescheiden van fietsers, wat ook meer overzicht geeft dan de Amsterdams chaos.

'Brommers verboden' © Sybilla Claus

Andere pluspunten van de hoofdstad: een groene spitsgolf voor fietsers die 20 kilometer rijden op Nørrebrogade, een weg die bijna 50.000 fietsers per dag trekt. Overal zie je brede felblauwe fietsstroken op kruispunten, en levensgrote fietsen op het wegdek. Er schijnt een stoplicht te zijn dat fietsers herkent en voorrang geeft, maar dat heb ik niet gemerkt. Een feest zijn de vele groene doorfietsroutes in en rond de stad. Zij zijn onderdeel van het beleid om fietstijden te beperken. Ook mag de fiets in Kopenhagen gratis mee in de trein.

Het enige minpunt dat ik kan ontdekken: de vele lullige fietsrekjes waar je geen fatsoenlijk fietsslot aan vast krijgt. Vreemd, want genoeg Denen klagen over fietsdiefstal.

Al met al lijkt het terecht dat Kopenhagen in 2015 én 2017 werd uitgeroepen tot fietsstad van de wereld. Door het bedrijf Copenhagenize Design Co., dat dan weer wel. Om het jaar bekijken de ontwerpers van dit bedrijf de fietsontwikkelingen in 136 grote steden wereldwijd. Europese steden domineren de top-20, omdat vooral in de EU fietsen zo gewoon is en er wordt geïnvesteerd in fietsinfrastructuur.

Amsterdam won in 2011 en 2013, maar zakte in 2017 naar plaats 3, onder Utrecht. Vanwege ‘gebrek aan innovatie en op vooruitgang gerichte investeringen’, toegenomen onveiligheid door de ongeremde opkomst van tienduizenden scooters op het fietspad. Én vanwege de nog steeds ontbrekende directe verbinding over het IJ met Amsterdam-Noord, aldus de Denen.

Kopenhagen © Sybilla Claus

Buiten de steden is fietsen in Denemarken ineens een heel ander verhaal. Hoewel het Deense lange-afstandsfietsnetwerk er op de kaart veelbelovend uitziet, zijn dat lang niet allemaal autovrije paden zoals in Nederland. En ook als je van A naar B wilt fietsen, zit je al te vaak op wegen zonder vrij liggend fietspad, waardoor je de rijbaan moet delen met automobilisten die 80 à 100 kilometer per uur rijden. Wellicht is de reden van deze aanlegfout dat Denemarken maar 5,5 miljoen inwoners heeft, van wie een fors deel in Kopenhagen woont. Dat maakt de investeringen voor speciale fietspaden op het dunbevolkte platteland relatief duur. Het gevolg is dat ik de plattelandswegen ga ontwijken. Gelukkig is er een goed treinnetwerk, dat de hoofdeilanden en steden met elkaar verbindt. Bij instappen blijken de drie treden naar de coupés zo ouderwets hoog, dat ik er met volle bepakking amper in kan klimmen. Als er op een traject geen trein rijdt, mag de fiets mee in de streekbus. De grootste tegenvaller is dat je op The Bridge (beroemd van de gelijknamige politieserie) tussen Kopenhagen en het Zweedse Malmö niet mag fietsen. In de trein dan maar naar Malmö, dat terecht op plek 5 van de wereldfietsstadverkiezing prijkt.

Deens fietsen

Dankzij onze veilige fietspaden (minus de grote steden), fietsknooppunten en groene lange-afstandspaden scoort Nederland volgens Trouw-redacteur Sybilla Claus ruimschoots hoger dan dunbevolkt Denemarken. Deens fietsen is voor de liefhebber: je kunt de hele dag onderweg zijn zonder andere fietsers of een koffietentje tegen te komen.

Lees ook: Fietsen in Polen: recreatie voor doorzetters

De fietser mag in Polen een tweederangs weggebruiker zijn, toch is het fenomeen fiets er aan een opmars bezig. En voor de toerist die eens wat anders wil is er de Green Velo.

Deel dit artikel

Een andere factor die het gevoel van rust verklaart, is dat minder Denen fietsen