Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Komt een Texaanse christen bij een Afghaan op de thee

Home

ROBIN DE WEVER

nieuwkomers | reportage | Amerikaanse evangelicalen staan bekend als cultuurstrijders: tegen abortus, tegen homorechten. Maar over immigratie zijn prominente evangelicalen ruimhartiger dan hun partij. 'Dit is niet het Texas van tv.'

Van achterdocht jegens moslims heeft hij niks gemerkt, zegt Aryan Nizamodin. In tegendeel. Sinds hij een paar maanden geleden met zijn vrouw en tweejarige zoontje Afghanistan verliet en een nieuw leven begon in het conservatieve zuiden van de Verenigde Staten, deed hij alleen positieve ervaringen op. "Iedereen is zo aardig", zegt de nieuwe Amerikaan breed glimlachend in de woonkamer van zijn nieuwe appartement in Dallas, Texas. "We're having such a great time."

De brenger van al die voorspoed heeft zojuist zijn woonkamer betreden: Becky Bridges van de vluchtelingenorganisatie Gateway of Grace. Ze komt iets afleveren, een tas met gratis speelgoed. Niet voor het eerst. Een paar weken geleden trommelde ze een paar vrouwen uit haar kerk op om zijn appartement in te richten. Bridges' collega's geven Nizamodins vrouw nu Engelse les.

Een conservatieve christen die op de thee gaat bij een net gearriveerde islamitische vluchteling. "Dit is misschien niet het Texas dat je kent van de tv", zegt Bridges, terwijl ze speelgoedauto's uitpakt. "Het is zo zonde dat veel mensen hier in het zuiden bang zijn voor vluchtelingen. Nergens voor nodig."

Gateway of Grace speelt een belangrijke rol in de lokale begeleiding en integratie van nieuwkomers. De immigratiedienst geeft iedereen die in Dallas belandt een lijstje met organisaties als deze. Kleren, basisbenodigdheden, taalklasjes, computerles: de vijf jaar geleden opgerichte stichting helpt nu wekelijks tientallen nieuwkomers, met diaconaal geld van 47 verschillende kerken.

Evangelicale kerken, om precies te zijn. Blank, protestants en conservatief. "Die zijn allemaal erg enthousiast", zegt directrice Samira Izadi op het hoofdkantoor van de stichting. "Zorgen voor de zwakken, dat is toch waar het in de Bijbel om gaat." Op de gang is een collega druk in de weer met tweedehands kleding. Een paar deuren verderop loopt een taalklasje op zijn einde. Vrouwen in hijabs luisteren er aandachtig naar uitleg over werkwoordvervoeging.

Ruimhartiger dan de partij

De afgelopen jaren hielp Gateway of Grace enkele honderden nieuwe Amerikanen. Dat staat niet op zichzelf: door het hele land hebben conservatieve geloofsgenoten de afgelopen jaren hulpprojecten als deze opgezet. Opmerkelijk, want evangelicalen maakten zich tot voor kort niet zo druk over vreemdelingen. De afgelopen decennia profileerden ze zich vooral als cultuurstrijders: tegen abortus, tegen homorechten. Dat is aan het veranderen. Hoe vanzelfsprekend het in deze kringen ook lijkt om rechts te zijn, over immigratie zijn prominente evangelicalen sinds een jaar of vijf veel ruimhartiger dan hun partij.

Neem de landelijke immigratiewetten. Die hebben ervoor gezorgd dat ongeveer tien miljoen Mexicanen en andere in Amerika wonende latino's geen staatsburger kunnen worden. Met een speciale lobbyclub proberen ze sindsdien Republikeinse politici ervan te overtuigen dat illegale immigranten recht hebben op naturalisatie. Geen eenvoudige opgave, nu de partij in de greep is van het nationalisme van de Tea Party-beweging en Donald Trump.

Wat betreft vluchtelingen uit Syrië en Irak kwam deze zomer een vergelijkbare kloof aan het licht. Republikeinse gouverneurs in conservatieve staten weigerden om vluchtelingen aan te nemen. Het risico op terrorisme zou te groot zijn. Intussen riep 's lands grootste protestantse kerkgenootschap, de conservatieve Southern Baptist Convention, haar lidkerken op wél vluchtelingen op te vangen.

"De schellen beginnen ons van de ogen te vallen", glimlacht George Mason, voorganger van Wilshire Baptist Church, de gemeente waarin Gateway of Grace is ontstaan. De afgelopen vijf tot tien jaar zag hij de wereld om zich heen veranderen. "Van oudsher vormden wij evangelicalen een homogene groep: blanke middenklassers. Met de buitenwereld hadden we niet veel op. Lange tijd konden we ons dat permitteren, want vrijwel iedereen om ons heen leek op ons. Maar door de immigratie uit het zuiden is dat compleet aan het veranderen."

Helemaal belangeloos is het kerkelijk activisme niet, want de kerken hebben zelf ook voordeel bij een ruimhartiger beleid. 'Witte' kerken lopen leeg, kerken voor latino's en andere minderheden - waarvan een fors deel is opgezet en gefinancierd door witte gemeenten - zitten in de lift. Immigranten kunnen helpen voorkomen dat de kerk in Amerika in de marge verdwijnt. En inderdaad, ook Gateway biedt bijbelstudies aan.

"Maar zieltjes winnen is echt niet ons primaire doel", zegt Gateway-directeur Izadi, die zelf een bekeerlinge uit Iran is. "We willen ze vooral de liefde van Jezus laten zien."

"De tijd dat blanken de dienst uitmaakten is voorbij, ook in de kerk", zegt Mason. "En dat is geen ramp. Ik ben het gaan zien als een verrijking."

Peilingen doen vermoeden dat Mason en de evangelicale elite op dit gebied een voorhoede vormen. Over de hele lijn mogen evangelicalen dan genadiger worden voor vreemdelingen, nog lang niet iedereen is om. Het Public Research on Religion Institute, een landelijk onderzoeksbureau, constateerde drie jaar geleden dat blanke (al dan niet kerkgaande) evangelicalen immigranten vaker zien als een bedreiging voor de Amerikaanse waarden en cultuur. 58 procent denkt er zo over, tegen 40 procent van de hele bevolking.

De opinie lijkt wel te verschuiven. In 2014 was ruim de helft bang dat immigranten hun baan inpikken - 10 procent minder dan een decennium eerder. En volgens onderzoekscentrum Pew vindt 62 procent van de blanke evangelicalen dat het mogelijk moet worden voor illegale immigranten om legaal te worden. Een deel van de gepeilde evangelicalen is alleen christelijk opgevoed, een deel gaat daadwerkelijk ter kerke.

Mason: "De eerste reactie is om alles bij het oude te houden, desnoods geforceerd. Al snel moet je dan toegeven: dit werkt niet." Hij is ervan overtuigd dat de komende jaren ook zijn nationalistische geloofsbroeders een barmhartiger toon zullen aanslaan. "Het goede van Amerikaanse kerken is dat ze de Bijbel blijven lezen. Dat we dingen blijven vinden die we over het hoofd hadden gezien."

Dreigingen

De meeste leden van de aangesloten kerken dragen de zorg voor vluchtelingen een warm hart toe, zegt Izadi. "Maar natuurlijk spreek ik ook kerkleden die kritisch zijn. Die zeggen: als je immigranten helpt, maak je het veel te aantrekkelijk voor mensen van over de hele wereld om hiernaartoe te komen." Herkenbaar, vindt Mason. "Ik snap het wel. Op nieuwszenders gaat het voortdurend over terreur, ebola en enorme vluchtelingenstromen. Over dreigingen. Heel lastig. Onze gemeenteleden brengen hier op zondag anderhalf uur door. Tv kijken doen ze elke dag."

Terug naar het appartement van vluchteling Nizamodin. Die is inmiddels in de weer met opruimen. Het is zo'n zooitje, en uitgerekend nu komen Gateway of Grace en een journalist op bezoek. Sorry, sorry, sorry. Het mediageweld gaat aan zijn gezin voorbij, vertelt hij, zittend tussen een half in elkaar gezette kast en stapels met kleren. "Donald Trump? Die ken ik niet. Sorry, ik hou me daar niet mee bezig." Coördinator Bridges begint te lachen. Geeft niks, zegt ze. "Houden zo."

Dit artikel is tot stand gekomen met de Lira Startsubsidie voor jonge journalisten en steun van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten.

Deel dit artikel