Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Kom niet aan de klaproos

Home

Arjen van der Horst

Voor de honderdjarige herdenking van de Eerste Wereldoorlog hebben kunstenaars Paul Cummins en Tom Piper een veld met keramische klaprozen gemaakt in Londen. © afp

Het Verenigd Koninkrijk herdenkt vandaag de doden van de Eerste Wereldoorlog tijdens de jaarlijkse 'Poppy Day' (klaprozendag). De klaproos groeide na de Eerste Wereldoorlog uit tot hét symbool voor de dodenherdenking. Nergens is die traditie zo sterk als bij de Britten. Maar de bloem is niet zonder controverse.

Zittend op de achterkant van een paardenambulance kijkt John McCrae peinzend voor zich uit. Het is 3 mei 1915 en de Tweede Slag om Ieper woedt in alle hevigheid. Maar McCrae, een militaire arts van het Canadese leger, heeft zijn gedachte niet bij de strijd. Zijn vriend en strijdmakker Alex Helmer is een dag eerder gesneuveld. De zoveelste dode in een wrede oorlog waaraan geen einde lijkt te komen.

Even verderop ligt het graf van Helmer, niet ver van de loopgraven. In de omgewoelde aarde ziet McCrae de eerste klaprozen opkomen. Zijn verdriet, het graf, de bloemen inspireren hem tot 'In Flanders Fields', het beroemdste Engelstalige gedicht uit de Eerste Wereldoorlog.

In Flanders fields the poppies blow
Between the crosses, row on row,
That mark our place; and in the sky
The larks, still bravely singing, fly
Scarce heard amid the guns below.

De klaproos is het enige dat kleur brengt op de slagvelden. In het genadeloze artillerievuur en de eindeloze bombardementen lijkt er maar weinig ruimte voor leven aan het Vlaamse front. Wat eens een lieflijk landschap was met boerderijen en groene velden, is veranderd in een surreële moddermassa.

"De natuur is hier vermoord", schrijft de Amerikaanse soldaat James McConnell in zijn dagboek. "Dit landschap lijkt tot een andere wereld te behoren. Elk teken van menselijkheid is verdwenen. Van de dorpen zien we alleen nog de grijze strepen van de stenen muren die in elkaar zijn gezakt."

Maar het zijn juist de klaprozen die gedijen in deze woestenij. De zaden van de bloem kunnen lange tijd diep in de grond liggen en komen pas tot leven als de aarde wordt omgewoeld. In de warme lente van 1915 zijn het dit keer niet de ijzeren ploegen van de Vlaamse boeren die de klaprozen tot bloei brengen, maar de machines van de oorlog.

Lees verder na de advertentie

Deel dit artikel