Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Kokken, Bolkesteinen, markt

Home

MARCEL TEN HOOVEN

ZWOLLE - Nu de PvdA, zijn partij, regeert met de kampioenen van de lastenverlichting, voelde Hans van den Doel, na een hersenbloeding al dertien jaar nauwelijks tot spreken in staat, zich genoodzaakt naar Zwolle te komen om de 'Kokken en Bolkesteinen' te onderhouden over hun overgave aan de markt.

Hij sprak via de mond van zijn vrouw, over de 'ongegeneerde lastenverlichting van het PVDA-VVD-kabinet'. Terwijl de oudhoogleraar economie en politicologie in zijn rolstoel op het podium naar haar keek, liet zij vanachter het spreekgestoelte zijn tegendraadse geluid horen, gisteren in de nieuwe Buitensociëteit in Zwolle, waar de PvdA het eeuwfeest van de sociaal-democratie vierde.

“Ik betreur het ontzettend dat ik door mijn handicap geen boeken meer kan schrijven. Ik geloof dat ik vandaag de dag veel exacter zou kunnen zijn in mijn stellingname tegen de ongegeneerde politiek van lastenverlichting dan ik nu tot uitdrukking kan brengen”, zei de schrijver van het boek 'Biefstuksocialisme', waarin Van den Doel in 1978 de 'vergissing' hekelde dat de samenleving vooruit gaat met méér massaconsumptie.

Hij stelde daar tegenover dat maatschappelijke vooruitgang zijn uitdrukking moet vinden in meer gemeenschapsvoorzieningen. En hij vindt dat nog steeds. “De lasten worden met negen miljard verlaagd, juicht de nieuwe regering. Intussen wordt alleen al op het hoger onderwijs 1,5 miljard bezuinigd. Wie denkt de PvdA hier eigenlijk een plezier mee te doen?”

“Maar wacht even, zeggen de Bolkesteinen en de Kokken. Jij, Van Den Doel, moet niet vergeten dat het geluk van de marktsector moet komen. Want zonder de marktsector geen economisch draagvlak voor de collectieve sector. Is dat wel waar? Of laten de Kokken en Bolkesteinen zich beetnemen door de rigiditeit van het marktmechanisme?”

“Het marktsysteem is niet in staat de fundamentele bereidheid van mensen tot samenwerking om te zetten in financieringsmiddelen voor de collectieve sector. Dat maakt het marktsysteem veel meer tot een barrière van vooruitgang dan tot draagvlak, zoals de Kokken en de Bolkesteinen ons willen doen geloven”. - Vervolg op pagina 3# - Pagina ZZ 4: Met Kok treedt het kabinet van de maagmens aan

'Ook paars lost dit niet op' VERVOLG VAN PAGINA 1#

Hans van den Doel herkent in Kok dezelfde blokkade voor een andere richting als Sicco Mansholt 25 jaar eerder bij Den Uyl constateerde. “Sicco”, zei Den Uyl tegen hem, “Ik kan niet regeren met de boodschap dat wij welvaart moeten inleveren. Ik heb economische groei nodig”

Niet vrolijker

Mansholt sprak gisteren eveneens in Zwolle. De oud-minister voor de PvdA en voormalig Europees Commissaris is er niet vrolijker op geworden, sinds hij zich, begin jaren zeventig na de publicatie van het rapport 'Aan de Club van Rome', met een schok realiseerde dat de menselijke leefomgeving op het spel stond.

“Als ik de partijprogramma's lees zie ik dat het vraagstuk van het verstoorde evenwicht op aarde volledig uit de aandacht is verdwenen. Ook paars lost dat niet op. Ik ben somber geworden. Is onze democratie in staat het moeilijke vraagstuk van een ombuiging van 'steeds méér naar steeds minder' te realiseren?”

Van den Doel liet zich in dezelfde zin uit: “De overheid moet de moed hebben om duidelijke keuzes te maken, zeker als de burgers de neiging vertonen hun welvaart in eerste instantie te meten in termen van particuliere consumptie. Helaas moet ik vaststellen, dat het de overheid meestal aan moed ontbreekt.”

Van den Doel is echter iets hoopvoller dan Mansholt gestemd, dat het inzicht doorbreekt welk 'een ravage' het marktmechanisme kan aanrichten.

Punt bereikt

“Ik weiger te geloven, dat mensen op den duur hun echte belang niet zouden onderkennen. Er wordt een punt bereikt, waarop de samenleving het economisch systeem niet langer verdraagt. Particuliere eigendom wordt dan omgezet in gemeenschappelijke eigendom, in gemeenschappelijke zorg, in gemeenschapszin.”

Zo machteloos

“Over tien of twintig jaar zullen we tegen elkaar zeggen: Hoe hebben wij zo gek kunnen zijn, dat we de essentiële taak van de overheid zo hebben veronachtzaamd? Hoe kwamen we zo machteloos? Wat is er aan de hand met ons zelfvertrouwen?”

Waarop zijn vrouw hem van het podium reed, om plaats te maken voor Pronk en Kok.

Wim Kok meldde dat in het nieuwe kabinet 'allemaal vrolijke mensen zitten', wat Marcel van Dam ook te klagen kan hebben over de 'droogkloten' in zijn ploeg. Kok over die opmerking: “En net nu we zoveel vrouwen hebben.”

Deel dit artikel