Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Koe met burn-out rust in klooster

Home

Carla van Lingen

Twaalf koeien zorgen voor de begrazing van de Hoorneboegse Heide bij Hilversum. De koeien worden regelmatig gestoord door blaffende honden en fotograferende mensen. Hebben ze stress, dan mogen ze naar een klooster.

Twee forse honden vallen uit naar een herkauwende koe op de Hoorneboegse heide bij Hilversum. Het dier kauwt rustig verder tot het haar na een paar minuten te dol wordt. Met de kop heen en weer maaiend houdt ze de honden van het lijf. Twee schreeuwende eigenaressen komen aanlopen en voeren hun honden aangelijnd af. „Kijk, dat bedoel ik”, zegt boswachter Paul Hulzink van het Goois Natuurreservaat.

Hulzink: „Het zijn stoïcijnse koeien, deze Charolais. Maar je ziet dat ze het wangedrag van honden niet altijd pikken. Als zo’n koe aanvalt, kan de hond maar beter de benen nemen. We weten dat een koe die dagelijks wordt getergd door een hond, geprikkeld raakt en al die prikkelingen stapelen zich op. We hebben een vaste groep mensen in het gebied die ons waarschuwen als koeien afwijkend en vaak aanvallend gedrag vertonen. Zo’n dier wordt enkele dagen door ons gevolgd en zonodig uit de kudde verwijderd. Dat geeft nogal wat verstoring en stress, ook voor de andere koeien.”

De Charolais maken deel uit van een begrazingsproject voor het natuurmonument Hoorneboeg. Hoofd Levende Have Johan Griffioen begeleidt de koeien al vanaf de start van het project. „Je kunt zeggen dat zo’n koe last heeft van een burn-out. Zij moet dan een tijdje in retraite om tot rust te komen. Dat gebeurt bij de zusters Augustinessen van Sint Monica, op de Monnikenberg hier in Hilversum. Die hebben bij hun klooster een prachtige wei waar ze de dieren gastvrij ontvangen. Per slot van rekening hebben die zusters altijd overspannen moeders en hun kinderen opgevangen. Voor een koe in de wei draaien ze hun hand niet om.”

Griffioen heeft er moeite mee dat z’n dieren lastig gevallen worden door bezoekers. Niet alleen honden zijn een probleem, ook sommige mensen zien de koeien als modellen die het goed doen met de familie op de foto. Griffioen: „De koeien die in retraite gaan, worden niet vervangen. We halen meestal een koppel eruit want een koe is een kuddedier. Als ze zijn opgeknapt, gaan ze weer samen terug. Dat geeft zo weinig mogelijk verstoring in de groep.”

Het begrazingsproject is niet uit de lucht komen vallen. In 1999 werd een beheerplan gemaakt voor Hoorneboeg. Het prachtige paarse heidegebied was veranderd in een pampa met geel wuivend pijpenstrootje afgewisseld met woekerende vogelkers. Plaggen en branden en met de hand verwijderen van opgeschoten groen zijn kostbare manieren van onderhoud.

Daarom besloot het Goois Natuurreservaat runderen in te zetten voor de begrazing. Het werden witte Charolais: rustige koeien die niet snel in paniek raken en geneigd zijn weg te lopen als mensen en honden te dicht bij komen. Dat is van belang want ze werken in een van de drukst bezochte natuurgebieden van het Gooi en verre omstreken.

De koeien zijn door diergedragdeskundige Willem Netto een jaar getest op hun tolerantie. Ze werden belaagd met kinderwagens, paraplu’s en vliegers; er werden honden, fietsers, paarden en hardlopers langs gestuurd. De twaalf Charolais slaagden cum laude en werden in mei 2004 losgelaten in hun nieuwe leefgebied.

Er is veel geïnvesteerd in voorlichting. Bij alle ingangen staan grote borden die gebruikers duidelijk maken dat honden en hun begeleiders liefst 25 meter bij de koeien vandaan moeten blijven en dat loslopende honden onder appèl horen te staan. Dat gaat regelmatig mis.

Veel bazen begrijpen niet dat het een probleem is dat hun Kazan zo leuk met de koeien speelt. De Hoorneboeg is populair. In het weekend zijn er veel wandelaars uit Amsterdam en Amstelveen. Door de week is het gebied populair bij hondenuitlaatdiensten, die volgens Hulzink voornamelijk uit de provincie Utrecht komen.

„Soms tref je meerdere bedrijven aan die elk tussen de vijf en de twintig honden begeleiden. Je maakt mij niet wijs dat die allemaal onder appèl staan. Ik sluit niet uit dat we hier in de toekomst iets moeten regelen. Het gaat per slot van rekening om het uitoefenen van een commerciële activiteit in een natuurmonument.”

Er is het Goois Natuurreservaat veel aan gelegen de koeien te kunnen handhaven. De natuur op de heide vaart er wel bij. Ondanks de 48 koeienpoten en de vele hondenpoten die het gebied doorkruisen, zijn grondbroeders als roodborsttapuit en veldleeuwerik vaste gasten. Het teveel aan struiken wordt kaalgevreten en het pijpenstrootje is verdwenen. Insecten en paddestoelen profiteren van de koeienpoep die her en der verspreid ligt.

Hulzink: „De komst van de koeien heeft een verrassend effect gehad op onze vaste bezoekers. Binnen enkele maanden was hun argwaan verdwenen en werden het hún koeien. Ze zijn nu begaan met het welzijn van de dieren en gaan in gesprek met bezoekers die zich niet aan de spelregels houden. Zij zijn onze beste ambassadeurs.”

Deel dit artikel