Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Klimaatverdrag Parijs vandaag ondertekend, maar wat nu?

Home

Charlot Verlouw

Secretaris-generaal van de VN Ban Ki Moon (l), de Franse minister van Buitenlandse Zaken Fabius (m) en de Franse president Hollande (r) vieren het klimaatakkoord. © afp

Een doorbraak werd het genoemd, een historisch moment. De wereldleiders die aanwezig waren bij de klimaattop in Parijs in december vorig jaar, stonden haast op hun stoel te springen van enthousiasme. Voor het eerst was het gelukt een klimaatakkoord te bereiken. Vandaag wordt het Parijs-akkoord in New York ondertekend, maar wat stelt dat voor?

Tijdens de top in Parijs werd de tekst van het akkoord vastgesteld, nu hebben landen twee jaar de tijd om het akkoord te tekenen. Naar verwachting doen 150 landen dat vandaag in New York. Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu Sharon Dijksma tekent namens de Europese Unie (EU).

Maar een handtekening verplicht tot niets. Het akkoord moet ook nog door ieder land geratificeerd worden, vastgelegd in wettelijke afspraken. Het treedt pas in werking als 55 landen, die samen verantwoordelijk zijn voor 55 procent van de totale broeikasgasuitstoot in de wereld, het verdrag geratificeerd hebben.  

In het verdrag werd afgesproken dat de 195 betrokken landen zullen meewerken aan het beperken van de opwarming van de aarde. Het liefst tot 1,5 graad, maar in elk geval tot ruim onder de twee graden. Ook gaan de Verenigde Naties (VN) bijhouden hoeveel broeikasgassen elk land uitstoot en wordt er elke vijf jaar geëvalueerd.

Lees verder na de advertentie

Verdrag vastleggen in de wet
Maar het ratificeren van zo'n verdrag kan lang duren. De nationale overheden en parlementen moeten het namelijk eens worden over de manier waarop het land zijn bijdrage gaat leveren aan het verdrag. Een grote rol in dit proces is, logischerwijs, weggelegd voor de landen met de meeste uitstoot, zoals de Verenigde Staten, China, Rusland en de Europese Unie. Ratificeren een paar van deze grote uitstoters het verdrag, dan is de drempel van 55 procent snel gehaald. Maar dan moet het aantal landen dat het verdrag ratificeert nog steeds de 55 halen.

Dat dit lang kan duren blijkt wel uit andere verdragen die lang geleden werden gesloten, maar nog steeds niet van kracht zijn. Zo hebben de Verenigde Staten het Statuut van Rome, waarin het Internationaal Strafhof in 1998 werd vastgelegd, wel ondertekend maar nog niet geratificeerd. Het benodigde aantal ratificaties werd in 2002 gehaald.

De Amerikaanse president Barack Obama spreekt de pers toe nadat het Parijs-akkoord gesloten is. © epa

Nog een lange weg te gaan
Pas een handjevol landen hebben het klimaatverdrag geratificeerd: Zwitserland, Fiji, de Marshalleilanden en de Malediven. Vandaag komen daar nog een paar kleine landen bij. Het eilandstaatje Fiji was de allereerste, met een aandeel van 0,04 procent in de wereldwijde CO2-uitstoot. Een fractie van de 55 procent die gehaald moet worden. Als onderdeel van de ratificatie heeft het parlement van Fiji beloofd binnen vijftien jaar alle elektriciteit duurzaam op te wekken.  

Het aandeel van Nederland in de mondiale broeikasgasuitstoot is klein, 0,44 procent. De overheid heeft aangegeven het klimaatverdrag zo snel mogelijk te willen ratificeren, maar op het gebied van duurzame energie loopt Nederland ver achter. Hoewel de EU op schema ligt om de 2020-doelstelling van 20 procent duurzaam opgewekte energie te bereiken, presteren alleen Malta en Luxemburg slechter dan Nederland. Vandaag berichtte Trouw dat het bestuur van Shell zijn aandeelhouders heeft opgeroepen om tegen een resolutie te stemmen waarin het bedrijf wordt opgeroepen snel te verduurzamen. Daarvoor zijn volgens het bestuur 'meerdere decennia' nodig.

Maar er is hoop voor het klimaatverdrag. De Verenigde Staten en China, de twee grootste vervuilers, riepen andere landen onlangs op het verdrag zo snel mogelijk te ratificeren. Zelf beloofden ze dat dit jaar al te doen. Al zal ook dat afwachten worden: het Amerikaanse Congres hield eerder al de ratificatie van het Kyoto-protocol tegen en ook nu is er kritiek op de Amerikaanse president Obama. Het Parijs-akkoord is zo geformuleerd dat toestemming van het Congres niet nodig is, maar het kan alsnog bij de rechter worden aangevochten.  

Mocht het zover komen dat deze twee wereldmachten het verdrag ratificeren, zal dat een grotere stap zijn dan de handtekeningen die vandaag in New York worden gezet.

Fiji was de allereerste die ratificeerde, met een aandeel van 0,04 procent in de wereldwijde CO2-uitstoot

Deel dit artikel

Fiji was de allereerste die ratificeerde, met een aandeel van 0,04 procent in de wereldwijde CO2-uitstoot