Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Klik, wat heeft de portier te melden?

Home

ANDREA BOSMAN

Mei en juni zijn de maanden van het afstuderen, ook in de kunstdisciplines. Welke moeilijkheden overwonnen de studenten van kunstopleidingen, en wat staat hen na het examen te wachten? Vandaag het vijfde deel van een serie 'Tussen school en beroep': filmmaken met een computer. De vertoning van de eindexamenfilms begint op 25 en 26 juni om 12 uur, en 27 juni om 10 uur in cultureel centrum De Meervaart, Osdorperplein, Amsterdam Osdorp. 'Dossier Désirée', met duur van anderhalf uur, is een onderdeel van de eindexamen-presentatie. Informatie bij Filmacademie: 020 - 6830206

Het publiek maakt bij de spe(e)lfilms van Hillmann keuzen. Het bepaalt niet de afloop, maar wel het verloop van het verhaal. Als een zaal vol mensen moet kiezen of rechercheur Harrie Havinck de verdachte Sjarles nu meteen voor de moord op zangeres Désirée moet arresteren, of dat hij beter nog een keer met de Cubaanse huishoudster Marguerita kan gaan praten, zullen de hardste scheeuwers hun zin krijgen.

Of de zaak dan ook eerder opgelost zal worden, is een tweede. Waarschijnlijk gaat het sneller als je in je eentje achter de computer zelf beslissingen kunt nemen. Dat kan binnenkort, want de cd-rom van 'Dossier Désirée' wordt in oktober door uitgever VNU op de markt gebracht.

In het eindexamenjaar van Hillmann zitten meer bijzondere, zoniet eigenaardige klinkende producties als een science fiction musical en een bloederige actiefilm. “Die diversiteit is dit jaar heel sterk”, zegt Hillmann.

Al is er wel een afdeling 'multimedia' op de academie, het is een voor filmregisseurs nog onontgonnen terrein waar Hillmann zich op begeeft. Hillmann ontwikkelt zijn eigen genre tussen de adventure-game en de klassieke speelfilm waarbij hij gebruik maakt van bijna karikaturale filmtaal. Zeker zijn voorlaatste productie 'De zaak van Sam' is met de nodige grapjes en knipogen doorspekt. Maar ook in een 'laboratorium der experimenten' als een filmacademie stuitte Hillmann met zijn plannen aanvankelijk op weerstand.

“Toen ik hiermee begon, hadden veel medestudenten zoiets van: 'Wat moet je nou? Je vermoordt de film, jij zorgt ervoor dat mensen straks alleen nog maar thuis achter de computer gaan zitten en niet meer naar de bioscoop gaan'. Veel mensen vonden het ook veel te commercieel klinken. Maar toen het eenmaal af was, vonden ze het hartstikke leuk, en zagen ze ook dat dit helemaal geen bedreiging is voor de klassieke speelfilm.”

Volgens Hillmann heeft het geen zin om zijn spe(e)lfilms met speelfilms te vergelijken. “Je gaat geen interactieve film bekijken als je een avondje achterover wilt leunen. Daarom noem ik het ook een 'spe(e)lfilm' met die haakjes om de 'e'. Als kijker moet je een drang hebben om te spelen, nieuwsgierigheid, wat heeft die persoon te vertellen.”

Omdat 'Dossier Désirée' in deze laatste week voor het eindexamen nog niet helemaal naar wens functioneert - het NOB in Hilversum zorgt voor het coderen van de videobeelden voor computergebruik - laat Hillmann eerst zien hoe 'De zaak van Sam', met behulp van een computerscherm en een cd-i speler nou eigenlijk werkt.

Licht uit, film aan. Een knerpend geluid, een potlood, een puntenslijper, een hand, een bureau. Langzaam worden de contouren van een kantoorruimte duidelijk. Bruinige tinten, zwaar, rokerig licht: de vet aangezette sfeer van jaren vijftig, film noir, 'Untouchables' en 'Dick Tracey' druipt van het scherm. Een wat droevig ogende man, private-eye Sam D. Philips, zit zwijgzaam potloden te slijpen. Wij horen hem vertellen dat hij na een lange, zware dag net naar huis wilde gaan, toen hij toch nog bezoek kreeg. Een zekere Antonio Baresi wil dat hij op zoek gaat naar zijn vrouw, Monica, die verdwenen is. Baresi denkt dat nachtclubeigenaar Bernardo Mangano daarachter zit; in ieder geval moet Monica vóór twaalf uur vanacht gevonden zijn, anders is het met haar gedaan.

Tot hier lijkt 'De zaak van Sam' een volstrekt normale film, maar dan. “Ik kon nu drie dingen doen”, klinkt de stem van Philips (Kees Prins). “Ik kon naar de nachtclub, waar ik nog een rekening had openstaan. Ik kon naar de loods, of ik kon terug naar mijn bureau.” In beeld verschijnen achter elkaar de afbeeldingen van de genoemde locaties, en ja, met een klik van de muis op de nachtclub, zien we even later het autootje van de scherpe speurneus bij de nachtclub arriveren. Sam stapt uit, kijkt naar de portier, dan weer naar zijn autootje.

Ook hier is weer een keuzemogelijk, zichtbaar gemaakt door Sam kleurenblind te maken: portier en auto zijn zwart-wit. Klik, de portier, wat heeft die te melden? Of meneer een pasje heeft, anders komt hij er niet in. Nog twee keer proberen leert dat dit pasje echt onontbeerlijk is. Terug naar kantoor dan maar, waar secretaresse Franka met het pasje klaar staat. Opnieuw kan Sam proberen of hij de nachtclub binnenkan.

“'Sam' is helemaal gebaseerd op het principe van een adventure game: je hebt bepaalde codes en attributen nodig om verder te komen in het verhaal”, zegt Hillmann. “Je keert daardoor steeds weer terug op bepaalde plekken. Bij 'Dossier Désirée' is dat uitgebannen: je komt nooit meer in dezelfde scène terecht, omdat de computer onthoudt wat je al gedaan hebt. Dat vind ik een verbetering. Bij 'Sam' ga je al gauw bepaalde scenes skippen omdat je ze na drie keer wel gezien hebt, bij 'Désirée' hoeft dat dus niet.”

De stap op het interactieve pad werd niet ingegeven door een verslaving aan computerspelletjes of een enorme voorliefde voor het detective-genre. “Nee, allebei niet. Het gaat mij meer om het idee dat als je één keuze maakt, er zoveel mogelijkheden onbenut blijven. Wat was er bijvoorbeeld met mijn leven gebeurd als ik in Groningen was gebleven en niet naar de filmacademie was gegaan, of als het niet was uitgegaan met mijn ex-vriendinnetje, dat soort, bijna gek makende gedachten. Met film kun je daarop eindeloze variaties bedenken.

Ik heb nu nog een scenario liggen voor een stuk over een huis waar een stel jongeren woont, een beetje als de 'Real world' van MTV. Ze beleven allerlei dingen met elkaar, nee, ik noem het liever geen soap, dat klinkt naar bordkartonnen decors en slecht acteerwerk. Het moet wel ècht film worden met goede acteurs.''

Hillmann weet niet of het hem lukt 'Het huisfeest' snel te realiseren. “Dat VNU 'Desiree' gaat uitbrengen zegt op zich niet zoveel. Ik word er in ieder geval niet rijk van, ze hebben de rechten van school opgekocht. Ik ben van plan een eigen bedrijfje op te richten en eerst maar eens te gaan freelancen, als assistent-regisseur. Ik moet nog zoveel leren. Als je me vraagt waarvan ik het meest heb geleerd op de academie dan is het toch het maken van je eigen films.”

Jaren geleden vertoonde de Duitse televisie op twee netten dezelfde film, die in de loop van het verhaal een andere wending kreeg. Kijkers konden zelf beslissen welke versie ze wilden volgen. Inmiddels wemelt het van de computerspelletjes en adventure games op cd-rom of cd-i, maar een interactieve spe(e)lfilm? “Ik weet niet of ik ècht de eerste ben, ik ben er zelf heel voorzichtig mee om dat te beweren”, zegt de bijna afgestudeerde regisseur. “Wel nieuw is denk ik mijn streven om zo dicht mogelijk bij het idee van een film te blijven: ik heb geen animatie gebruikt, er verschijnt geen cursor in beeld, er is geen sprake van een freeze frame op het moment dat je een keuze moet maken. Het is een doorlopend verhaal. Een docent van de filmacademie, Willem van de Berg, is op dit moment op een grote multimediabeurs in Londen. Hij zei: 'Als ik dáár niet tegenkom wat jij gemaakt hebt, ga er dan maar van uit dat het helemaal nieuw is'. Hij komt vrijdag terug, ik ben benieuwd.”

Deel dit artikel