Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Kip zet insect op ons menu

Home

EMIEL HAKKENES

Insecten zijn duurzaam en gezond, maar hebben hun imago tegen. Hoe zullen Nederlanders ze ooit meer gaan eten? Zeeuwen kunnen nu eieren eten van kippen die als voer vliegenlarven krijgen.

Het oerei in Goes komt uit Schore, gemeente Kapelle. Dat oerei is een gewoon kippe-ei, gelegd door gewone scharrelkippen. Toch is er iets anders aan. Op de boerderij zijn de hennen deels gevoed met insecten: levende larven van de Hermetia illucens, de zwarte soldaatvlieg.

Op geen enkele andere boerderij wordt dat gedaan, vertelt Tarique Arsiwalla. Hij staat in het Goese filiaal van supermarkt Agrimarkt en beweegt driftig zijn hoofd op en neer: neus richting de grond en weer omhoog en weer omlaag. Dat is wat kippen doen, zegt Arsiwalla, als je ze larven voorschotelt. Dan beginnen ze vrolijk te pikken, vertonen ze hun natuurlijke gedrag. Immers, als het aan de hen lag, liep ze de hele dag te pikken naar wormpjes.

Welke consument wil dat nou niet, een ei van een kip die blij wordt dankzij een authentiek menu? Klanten van de Agrimarkt in ieder geval wel, zegt de commercieel directeur. In de paar dagen dat de winkel (als enige in Nederland) het oerei aanbiedt zijn er volgens hem een paar honderd doosjes (1,25 euro voor vier stuks) verkocht. Tarique Arsiwalla hoort het glimlachend aan. Hij heeft in het schap met doosjes al flinke gaten gezien.

Arsiwalla is oprichter van Protix in Dongen. Dat bedrijf kweekt de larven die de hennen in Schore eten. Via de eieren van de kippen, zegt Arsiwalla, komen de gezonde eiwitten van de levend opgegeten insecten bij mensen thuis op het bord. En dat is een primeur.

Lees verder na de advertentie

Voer, water en ruimte

Arsiwalla mag zich gesterkt weten door de regering. Nederlanders zouden (meer) insecten, wier en peulvruchten moeten eten, vindt het kabinet. Dat is nodig om ook in de toekomst voldoende, duurzaam en gezond voedsel te kunnen garanderen. Het werkt als volgt: nu nog krijgen mensen eiwitten binnen uit het vlees van een beperkt aantal dieren, zoals rund en varken. Erg efficiënt is dit niet: de productie van een kilo van dit vlees kost in verhouding veel voer, water en ruimte. Bij een groeiende wereldbevolking en toenemende vraag naar vlees is deze productiemethode slecht vol te houden. Insecten zouden een oplossing zijn: ze nemen veel minder ruimte in, hebben veel minder voer nodig voor een kilo vlees, leveren veel minder mest en zijn minstens zo gezond.

De regering kan het aanbevelen, de larvenkweker kan overtuigd zijn, maar willen consumenten eigenlijk wel insecten eten? Wilfred van Elzakker, commercieel directeur van Agrimarkt, wijst erop dat in het oerei het insect niet zichtbaar terug te vinden is. "Dat is een charmante oplossing." Tarique Arsiwalla van Protix wil niets verbloemen, zegt hij. Dus staat er op een doosje oereieren gewoon een kip afgebeeld met een larve in de snavel.

Maar de aarzeling bij het publiek is groot, weet Hans Dagevos van het Landbouw Economisch Instituut (LEI) in Den Haag. Hij deed vorig jaar onderzoek naar de acceptatie van eiwitbronnen die vlees kunnen vervangen. Als je consumenten laat kiezen uit vis, zeewier, peulvruchten, insecten of kweekvlees, wat nemen ze dan het liefst? Conclusie: insecten scoren in dit rijtje het laagst. Dagevos: "De acceptatie van insecten als voedsel houdt niet over. De jeukfactor is groot. Degenen die er sympathie voor hebben, zijn minder neofoob, hebben weinig angst om eens iets nieuws te proberen."

Romiger

In de Agrimarkt in Goes is een kraampje neergezet. Te midden van uitgestalde paprika's, prei en gele klompen bereidt een ingehuurde kok de nieuwe oereieren. Moeder en zoon Schuchmann willen wel proeven. Het komt ze voor dat het ei romiger smaakt dan andere eieren. Dat de kippen met larven zijn gevoerd, zegt ze niet zoveel, want van een koe weet je ook niet wat die allemaal eet en wat daarvan in de melk terechtkomt.

Het oerei dankt zijn bestaan aan het nauwkeurig lezen van de Europese wet. Arsiwalla weet precies wat de wet zegt: het is in de EU niet toegestaan om verwerkte dierlijke eiwitten te voeren aan landbouwhuisdieren. De EU wil daarmee voorkomen dat via (besmet) diermeel in veevoer ziekten worden overgedragen van dieren op mensen. "Kippen zijn ook landbouwhuisdieren", zegt Arsiwalla. "Maar de crux in de wetstekst zit in het woord 'verwerkt'. Dat betekent: eiwit in gedroogde vorm of als poeder. Maar onze dierlijke eiwitten komen niet van diermeel, maar van levende insecten. Zulk voer is volgens de wet toegestaan."

En die larven van de zwarte soldaatvlieg, zo luidt de boodschap van Protix, zitten vol energie en voedingsstoffen. Ze bevatten laurinezuur (dat bacteriedodende en virusvernietigende eigenschappen heeft) en chitine, dat cholesterolverlagend werkt. In hondenvoer past Protix de insecten sinds vorig jaar toe. Nu is er het oerei. De volgende stap, hoopt Tarique Arsiwalla, is het vlees van slachtkippen die met larven zijn gevoerd. Via ei en vlees komen de gezonde insecteneiwitten in het menselijk lichaam.

In Goes neemt de familie Schuchmann een doosje eieren mee. De manager van de supermarkt dribbelt handenwrijvend om het kraampje met eieren. In gedachten ziet hij al heel Goes met Pasen aan het oerei. "Schitterend, schitterend", vindt hij.

Maar of het oerei nu de manier is om de overstap van rund en varken naar insecten te maken, betwijfelt Hans Dagevos van het LEI. De vliegelarven betekenen volgens hem vooral een verbetering voor de kippen, niet zozeer voor het menu van mensen. De positieve reacties in Goes verklaart hij uit de 'gunfactor' bij het publiek en het 'slimme verhaal' van Protix. "Niemand heeft bezwaar tegen eieren van kippen die hun natuurlijke gedrag vertonen. Zoiets kan zorgen voor een charme-effect bij het publiek. Maar de relatie tussen de larven en de eieren in de winkel is wel héél indirect."

Alternatief voor soja

Het voeren van lokaal gekweekte larven aan kippen kan een alternatief zijn voor soja, palmolie en vismeel dat nu vaak aan kippenvoer wordt toegevoegd. Jaarlijks krijgen kippen in Nederland 4 miljoen ton voer. Legkippen krijgen voer met ongeveer 10 procent soja. Het voer van vleeskuikens bevat 20 tot 25 procent soja. De belangrijkste sojaproducerende landen zijn Brazilië, Paraguay, Bolivia en Argentinië. Als de soja-import zou instorten, zou de Nederlandse vleesindustrie een groot probleem hebben, constateerde de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid in 2014. Eiwitrijke gewassen die kunnen dienen als alternatief voor soja zijn in Nederland namelijk niet gemakkelijk voorhanden. De WRR beveelt daarom aan: "Het reeds ingezette beleid gericht op het ontwikkelen van alternatieve eiwitbronnen dient te worden geïntensiveerd."

De kippen die het oerei leggen, eten larven van de zwarte soldaatvlieg.

Deel dit artikel