Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Kinderen krijgen zou een makkie moeten zijn

Home

Mark van Vugt

Mark van Vugt © X
Column

Mark van Vugt, hoogleraar evolutionaire psychologie aan de VU, schrijft een column over opvallende aspecten van menselijk gedrag. Deze week: kinderen krijgen, dat zou voor ons de normaalste zaak van de wereld moeten zijn. Toch is het best wel ingewikkeld. 

Op de Hengelose boerderij, waar ik opgroeide, hadden we een hondenfokkerij. Wilden we een nestje, dan nodigden we een reu uit om bij onze teef de nacht door te brengen. Twee maanden later werden er dan zes puppy's geboren. Zo makkelijk gaat het bij de mens niet. Onlangs verscheen het boek 'De evolutie van een kind' van ontwikkelingspsychologe, én moeder, Annemie Ploeger. Daarin kijkt ze vanuit evolutionair psychologisch perspectief naar de ontwikkelingsfasen van een mensenkind. Dat biedt interessante inzichten in de problemen waarmee (aanstaande) ouders kampen.

Lees verder na de advertentie
Als je meer kinderen wilt hebben, dan moet je eerder beginnen

1. Waarom krijgen we zo moeilijk kinderen?

Soms is het gewoon domme pech, maar vaak ook ligt het aan uitstelgedrag. Een vrouw van 22 jaar heeft een maandelijkse kans om zwanger te worden van 25 procent, maar bij een vrouw van 40 is die kans slechts 7 procent. Als je meer kinderen wilt hebben, dan moet je dus eerder beginnen. Factoren als stress, onder- en overgewicht dragen ook bij aan verminderde vruchtbaarheid, omdat het lichaam aangeeft dat dit misschien niet het juiste moment is om kinderen te krijgen.

2. Waarom zijn veel vrouwen misselijk tijdens hun zwangerschap?

Ongeveer 60 procent van de zwangere vrouwen heeft er last van en het komt in alle culturen voor. Ook al is het vervelend, het lijkt nuttig. Vrouwen vermijden daardoor voedsel, zoals rood vlees, vis of groenten met veel nitraat. Voedsel met relatief veel ziektekiemen, die schadelijk kunnen zijn voor het kwetsbare ongeboren kind. Ook koffie, alcohol en nicotine worden gemeden. Deze stoffen verhogen de kans op een afgebroken zwangerschap. Ten slotte laat onderzoek zien dat vrouwen met zwangerschapsmisselijkheid een verlaagde kans hebben op een miskraam.

3. Waarom is de bevalling zo pijnlijk?

Dit is een kwestie van kosten en baten. Om te kunnen overleven in een complexe wereld heeft de mens een groot brein nodig. Maar dat grote hoofd moet door een geboortekanaal dat nauwer is geworden toen de mens rechtop ging lopen (wat voordelen bood op de savanne). Het gevolg is een pijnlijke bevalling en een mensenbaby die vrijwel niets kan, behalve slapen, huilen, plassen en poepen.

Een mensenbaby kan zich vrijwel niet verdedigen. De enige oplossing: met huilen voortdurend de aandacht trekken van ouders

4. Waarom huilen baby's zoveel?

Daarvoor moeten we terug naar de oertijd, een gevaarlijke omgeving met een hoge kindersterfte. In tegenstelling tot andere diersoorten kan een mensenbaby zich vrijwel niet verdedigen. De enige oplossing is met huilen voortdurend de aandacht te trekken van de ouders. Aanstaande ouders richten een prachtige babykamer in met fris geverfde muren en een mooie wieg. Maar zodra ze de deur van de kinderkamer dichtdoen, begint het gekrijs. In traditionele culturen dragen moeders de kinderen de eerste maanden met zich mee en slaapt het kind met beide ouders in dezelfde ruimte.

5. Waarom krijgen zoveel kinderen de diagnose ADHD?

Ongeveer 5 procent van de kinderen heeft echt veel moeite met stilzitten en luisteren, ze zijn impulsief en nemen allerlei risico's. Aangezien ADHD veel voorkomt, kijken evolutionaire psychologen naar de eventuele voordelen. Je kunt je voorstellen dat dit gedrag onhandiger is in een moderne schoolomgeving dan in een jager-verzamelaarscultuur, waar kinderen veel buiten spelen, ontdekken, en snel moeten kunnen reageren op gevaar.

6. Wat te doen met 'lastige' pubers?

De puberteit is het schrikbeeld van iedere ouder. Je kind komt het bed niet uit, is ongemotiveerd op school, ontwikkelt slechte gewoonten, en trekt zich niets aan van goedbedoeld ouderlijk advies. Emotie lijkt het te winnen van zelfcontrole in het puberbrein. Je kunt je als ouder focussen op het probleemgedrag, maar de puberteit heeft een functie. In deze fase zet het kind de stap naar grotere zelfstandigheid, waarin het met leeftijdsgenoten nieuwe dingen gaat ontdekken en leren. Juist deze flexibiliteit zorgt ervoor dat het kind goed is voorbereid om volwassen te worden in een andere tijd dan waarin u opgroeide.

Lees hier meer columns van Mark van Vugt over opvallend menselijk gedrag.

Deel dit artikel

Als je meer kinderen wilt hebben, dan moet je eerder beginnen

Een mensenbaby kan zich vrijwel niet verdedigen. De enige oplossing: met huilen voortdurend de aandacht trekken van ouders