Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Kernwapenverdrag winst voor VS

Home

Johan ten Hove

Het akkoord over de beperking van de strategische kernwapenarsenalen dat Russische en Amerikaanse onderhandelaars de afgelopen weken hebben opgesteld, gaat minder ver dan de Russen graag willen en is ten dele in eerdere afspraken tussen beide grote mogendheden al verwerkt.

Russen en Amerikanen willen blijkbaar graag dat er toch íets wordt ondertekend, zo mogelijk met enige fanfare, als de Amerikaanse president George W. Bush en zijn Russische collega Vladimir Poetin elkaar van 23 tot 26 mei in Moskou en Sint-Petersburg ontmoeten.

Beide landen maakten afgelopen maandag bekend hun kernwapenarsenalen met ongeveer tweederde te zullen inkrimpen, en wel van de ongeveer 6000 à 7000 strategische kernwapens per land naar tussen de 1700 en 2200 per land. Dat zou dan in 2012 rond moeten zijn. Maar in 1993 al kwamen beide landen het zogenaamde Start-II-akkoord overeen (Strategic Arms Reduction Talks), dat door de Amerikaanse Senaat in 1996 werd geratificeerd en door de Russische Doema in april 2000, maar pas in werking treedt als het Amerikaanse Congres enkele aanpassingen goedkeurt die de Russen hebben bedongen. Die late ratificering aan Russische zijde had vooral te maken met conflicten tussen de Doema en de toenmalige Russische president Boris Jeltsin.

Start-II voorziet in de reductie van het aantal kernkoppen van tussen de zes en zevenduizend naar tussen de drie en drieënhalfduizend aan weerskanten. Aanvankelijk moest dat voor 1 januari 2003 rond zijn, maar die datum is al verschoven naar 31 december 2007. In feite onderhandelden Russen en Amerikanen inmiddels over Start-III, dat zou moeten voorzien in een verdere reductie van het aantal kernkoppen tot tussen de 2000 en 2500 aan weerskanten.

President Poetin kondigde eind 2000 ook al aan dat wat Rusland betreft de reductie kon doorgaan tot 1500 kernkoppen elk. Volgens waarnemers toen had de president twee redenen: de eerste was dat het onderhouden van een fors strategisch kernwapen arsenaal de Russische begroting te boven ging en het Russische arsenaal toch al sterk aan het verouderen was. De tweede reden zou een laatste poging zijn de Amerikanen te laten afzien van de ontwikkeling van het raketafweerschild NMD (National Missile Defense) dat bedoeld is inkomende raketten van zogeheten schurkenstaten tegen te houden én de Amerikanen te laten afzien van wijziging of opzegging van het zogenaamde ABM-verdrag uit 1972. Dit Anti Ballistic Missile-verdrag verbiedt de grote mogendheden een raketafweersysteem te ontwikkelen en stationeren dat in staat is een raketaanval van de ander af te slaan, zodat er een einde zou komen aan de 'wederzijdse verzekerde vernietiging'.

Hoe dat ook zij, het lukte niet. Na veel gedoe in de Verenigde Staten bleek uiteindelijk Bush de nieuwe president te worden en hij was en is een groot voorstander van het raketschild. Bush liet vorig jaar december weten dat Amerika zich over zes maanden uit het ABM-verdrag zou terugtrekken. Moskou, en tevens vele Europese landen, sputterden, Poetin repte van een vergissing, maar in feite was de Russische reactie gematigd. Volgens waarnemers om verschillende redenen: Moskou wilde toch graag goede betrekkingen met de VS en Moskou accepteerde uiteindelijk dat het raketafweerschild inderdaad tegen schurkenstaten was gericht en niet tegen Rusland. En, niet onbelangrijk, het Amerikaanse raketafweerschild is er nog lang niet en de Russen zouden nu de overtuiging zijn toegedaan dat zo'n schild inderdaad niet in staat zou zijn een massale kernwapenaanval tegen te houden, waarvoor het volgens de Amerikanen ook niet bedoeld zou zijn.

Hoewel het exacte standpunt van Rusland aangaande het raket-afweerschild nu niet duidelijk is, lijkt het erop dat Moskou zich, na het bereiken van de jongste kernwapenovereenkomst met de Amerikanen, heeft neergelegd bij het Amerikaanse besluit het ABM-verdrag op te zeggen. En dat zou winst zijn voor de Amerikanen. Zoals het ook winst voor Washington is dat een deel van de 'weg te werken' kernkoppen in de mottenballen mag en niet vernietigd hoeft te worden, zodat ze in tijden van nood toch ingezet kunnen worden. De Russen waren daar eerst zeer tegen, maar hebben zich blijkbaar ook daar bij neergelegd. Het deed de Russische nationalist Aleksej Mitrofanov opmerken dat ,,wij de Amerikanen een plezier doen. Zij maken een schild en wij breken ons zwaard.''

Deel dit artikel