Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Keith O'Brien (1938-2018): De kardinaal die aftrad na ongepast seksueel gedrag

Home

Pauline Valkenet

Kardinaal O'Brien in 2010 in Edinburgh. © REUTERS
Naschrift

Keith O'Brien had in Schotland een schitterende loopbaan binnen de katholieke kerk. Hij werd op zijn 26ste tot priester gewijd, klom op tot aartsbisschop van St Andrews en Edinburgh in 1985 en werd vervolgens in 2003 kardinaal. 

O'Brien hoorde tien jaar lang bij de exclusieve club 'prinsen van de kerk'; in 2005 was hij in de Sixtijnse kapel erbij toen Benedictus XVI werd gekozen. Maar in 2013 verdween plotsklaps alle glans van zijn carrière: een Engelse krant kwam met beschuldigingen van ongepast seksueel gedrag. O'Brien bleek aan jonge mannen te hebben gezeten. Hij trad gedwongen af en verscheen niet meer in het openbaar.

Lees verder na de advertentie
Het schandaal was des te schokkender omdat juist O'Brien altijd buitengewoon misprijzend over ho­mo­sek­su­a­li­teit was geweest

Keith O'Brien werd geboren in een klein plaatsje aan de Noord-Ierse kust. Zijn ouders namen hem mee naar Schotland, waar zijn vader bij de marine ging werken. Zoon Keith studeerde scheikunde en wiskunde in Edinburgh, en heeft daar ook een tijdje les in gegeven. Maar het priesterschap trok en toen hij in 1972 een eigen parochie kreeg werd O'Brien fulltime priester. Van 1980 tot 1985 was hij rector van het St Mary's College, in de buurt van Aberdeen. Op dat seminarie kon hij zijn handen niet van studenten afhouden. Naar alle waarschijnlijkheid is hij in die jaren begonnen met zijn opdringerige handtastelijkheden.

Celibaat

Voordat zijn reputatie aan diggelen lag stond O'Brien bekend als een relaxte, geestige en bedachtzame man; hij gold binnen de katholieke kerk als redelijk liberaal. Zo pleitte hij voor meer discussie binnen de kerk over het celibaat en het gebruik van anticonceptie. Op andere vlakken was hij orthodox: hij sprak zich fel uit tegen abortus, euthanasie en het homohuwelijk. Op 22 februari 2013, toen Vaticaanstad zich opmaakte voor een conclaaf om de opvolger van Benedictus te kiezen, gaf O'Brien een interview aan de BBC waarin hij opnieuw het celibaat voor priesters ter discussie stelde. 

Misschien niet toevallig zei hij in dat interview dat priesters zouden moeten kunnen trouwen. Hij besefte dat veel priesters het celibataire leven erg moeilijk vinden en behoefte aan een partner en een gezin hebben. De volgende dag barstte de bom: drie priesters en een voormalige priester bleken over O'Brien te hebben geklaagd bij de kerkleiding.

De vier anonieme mannen vertelden onder andere over ongewenste betastingen en zoenen. Met een van hen had O'Brien een soort relatie gehad. Het schandaal was des te schokkender omdat juist O'Brien altijd buitengewoon misprijzend over homoseksualiteit - 'een morele degradatie' - was geweest en het homohuwelijk 'grotesk' had genoemd. Hij bleek het toppunt van hypocrisie. De kardinaal ontkende de aantijgingen eerst, maar bood al snel zijn excuses aan: "Mijn seksuele gedrag was soms onder de norm die van mij werd verwacht." Hij vroeg om vergiffenis en nam ontslag als aartsbisschop. 

Hij was geen monster, maar gewoon een zwakke man

Zwakke man

O'Brien ging niet naar Rome om deel te nemen aan het conclaaf. Van het Vaticaan mocht hij zijn kardinaalstitel wel houden, maar geen mis meer opdragen en niet in het openbaar verschijnen. Hij trok zich stilletjes terug in het noorden van Engeland. Na een val belandde hij daar in het ziekenhuis en stierf op 80-jarige leeftijd aan zijn verwondingen. Waarop de Britse journaliste die het schandaal naar buiten had gebracht zei: "Hij was geen monster, maar gewoon een zwakke man."

De nieuwe aartsbisschop van St Andrews en Edinburgh zei: "In het leven mag kardinaal O'Brien de meningen hebben verdeeld. Maar ik denk dat in de dood iedereen verenigd kan zijn in het bidden voor zijn zielerust (...) en voor steun en troost voor degenen die hij heeft beledigd, pijn heeft gedaan en heeft teleurgesteld."

Keith O'Brien werd op 17 maart 1938 geboren in Ballycastle en stierf op 19 maart 2018 in Newcastle upon Tyne.

In de rubriek Naschrift beschrijft Trouw het leven van onlangs overleden bekende of heel gewone mensen. Meer lezen? Alle artikelen zijn terug te vinden in dit dossier.

Deel dit artikel

Het schandaal was des te schokkender omdat juist O'Brien altijd buitengewoon misprijzend over ho­mo­sek­su­a­li­teit was geweest

Hij was geen monster, maar gewoon een zwakke man