Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Kees Brusse: 'Oud worden is een eenzame bezigheid'

home

Hans Nauta

Acteur Kees Brusse is overleden. © ANP Kippa

'Ik ben niet altijd zo vrolijk en opgewekt,' zei Kees Brusse eerder in een interview. Afgelopen nacht overleed de acteur die twee jaar geleden met Trouw sprak over zijn leven, carrière en oud worden.

Hij kan niet meer lezen en schrijven, staat in zijn autobiografie. Toch signeert Kees Brusse (86) vol overtuiging elk exemplaar dat voor hem belandt. Hij schreef het met hulp van Henk van der Horst (Farce Majeure), die naast hem zit in de Rotterdamse boekhandel Snoek. In Australië, want daar woont Brusse met zijn vrouw Joan, spraken ze samen zeven cassettebandjes van 180 minuten vol.

Laatst ving hij in de supermarkt van Kalamunda een gesprek op tussen twee Nederlanders die de voormalige acteur dachten te herkennen, vertelt Brusse tegen wie het horen wil.

'Hij is het toch?'
'Nee joh, die is allang dood!'

Brusse is officieel blind verklaard, maar als hij na de signeersessie een kort interview geeft, lijkt er genoeg licht binnen te komen voor oogcontact. De snoeren van de zuurstoffles zijn in een zucht aangesloten. Long-emfyseem weerhoudt Brusse er niet van om met Joan en Meneer Methusalem, zijn oude betrouwbare Toyota, de Australische natuur in te trekken. En ook niet om nu zijn geboortestad te bezoeken. Ook al is het 'een roteind' weg.

Hij is een echte Rotterdammer, bevestigen enkele wachtenden elkaar, en dat ze gelijk hebben blijkt wel als Gerard Cox gedag komt zeggen.

"Rotterdam, zeker, hier ben ik geboren en de stad is niet weg uit mij. Ik zal me altijd herinneren hoe ik op zondag met mijn vader bij de Maas liep. We zagen een kudde moedeloze paarden. Mijn vader zei: Jonkie, want zo noemde hij mij, Jonkie, die paarden zijn blind. Die komen uit de mijnen in Limburg en helpen nu bij het werk aan de Maastunnel."

Brusse was nog jong toen zijn ouders gingen scheiden. Zijn vader, journalist M.J. Brusse die 'Boefje' schreef, het toneelstuk waarin Kees later zijn eigen vader zou spelen, zag hij daarna zelden. Zijn moeder, operazangeres Antje Ebes, kreeg een nieuwe relatie, en de boze stiefvader stuurde Kees naar een tehuis voor moeilijke kinderen. 'Niet leuk', zo vat Brusse zijn jeugd samen.

Hij groeide in het acteursvak aan het toneel bij de Amsterdamse Stadsschouwburg. Hij kwam bij het cabaret van Wim Sonneveld, en ging aan de slag in de film en bij televisie. Brusse speelde onder meer in 'Ciske de rat' (1955), 'Maigret' (1964-65), 'Blue movie' (1971) van Wim Verstappen en 'Dokter Pulder zaait papavers' (1975) van Bert Haanstra. Voor de tv-serie 'Mensen zoals jij en ik' (1981-1985) kreeg hij de Gouden Televizierring. In die serie was hij als laconieke bijna-zestiger nog charmant genoeg om geloofwaardig met de jongere Willeke van Ammelrooij te flirten. Brusse werd wel de koning van de underacting genoemd, wat volgens hemzelf betekende dat hij zich in de achtergrond van de rol had verdiept. De tekst is ondergeschikt aan de emotie.

In zijn boek schrijft hij dat zijn carrière eindigde door een desastreus huwelijk met een vrouw die over haar verleden loog en hem zwart maakte bij de roddelbladen toen ze kanker kreeg. Toen hadden de bladen nog zoveel impact dat Brusse soms werd bedreigd door voorbijgangers. Zwitserleven stopte de tv-reclames vanwege de negatieve publiciteit. Totdat hij Joan ontmoette, zat Brusse berooid en eenzaam op een kamertje. Niks Zwitserlevengevoel.

Uw succes werd afgewisseld met 'hele verdrietige tijden'. Waarom heet dit boek toch 'Ovatie aan het leven'?
"Omdat dit is wat mijn leven was. Ik heb in de loop der jaren gevoeld dat er een onzichtbare leidende hand is, die ik maar de Alkracht noem.

"Als ik terugdenk aan mijn jeugd, hoe ik op mijn vijftiende het half-ouderlijk huis ontvluchtte om aan het toneel te gaan, met de Duitsers op straat, een leven tussen de artiesten met al die drank, dan ben ik goed terechtgekomen. Ik denk dat ik dat allemaal heb moeten meemaken. Dat zal mijn opdracht geweest zijn.

"Het is voor een acteur goed om veel mee te maken. Je leert je emoties beter kennen, en die zijn je basis. Het aantal emoties waar je bij het spelen doorheen moet, is oeverloos."

U schrijft dat u de laatste jaren uw emoties moest leren scheiden van de rollen. Omdat al die gespeelde gevoelens om u heen bleven hangen.
"Dat moest niet maar dat wilde ik graag. In die prachtige bossen bij Perth, met zwarte kaketoes krijsend boven m'n hoofd, heb ik alle rollen nog eens teruggehaald. Steeds vroeg ik me af welke emotie van mij is. Emoties die niet bij me horen: weg ermee. Ik ben heel blij dat ik dat gedaan hebt, het is toch een soort bevrijding."

Heeft dat uw zelfbeeld veranderd?
"Jazeker, al was het maar om nu een oude man te durven zíjn, en hem niet te spelen, zoals ik als jongetje deed in het theater. Bijvoorbeeld als de grijsaard in 'Antigone', beplakt met baarden en snorren. Ik heb er nu geen moeite meer mee."

Ook vrouwen hadden door de film en de televisie vaak een verkeerd beeld van u.
"Ik heb in mijn leven veel lieve vrouwen mogen ontmoeten, en ben langere of kortere tijd met ze samengeweest. Maar tot mijn verdriet heb ik vaak ontdekt dat ze helemaal niet voor mij waren gekomen, om wie ik echt ben. Zij wilden bij die bekende acteur zijn. Dan dacht ik, ze hebben helemaal niet gezien dat achter al die dingen die ik speel, een heel andere man zit die niet altijd zo vrolijk en opgewekt is. Ik ben ook maar een meneer.

"Laatst zag ik de serie Maigret terug. Ik keek naar mijzelf en daar stond een rotsvast van zichzelf overtuigde man die alles precies wist. En ik weet dat ik dat toen helemaal niet was. Wat merkwaardig toch dat zoiets kan."

In Australië bent u onbekend, nummertje zeven in de wachtkamer.
"Dat is een tweeslachtige ervaring. Het helpt bij het relativeren, maar maakt je ook alleen. Oud worden is een eenzame bezigheid. Een levensfase waarin je loslaat waarover je je altijd druk hebt gemaakt. Moeilijk, maar ouder worden is heel moeilijk. Oude mensen zijn daarom de helden van de samenleving."


'Herinneringen: Ovatie aan het leven' van Kees Brusse
Uitgeverij Aspekt, 388 bladzijden, 19,95 euro.

Artikel uit 22/4/2011

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie