Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Kapiteinloze schepen in Rotterdam: over een jaar moet het kunnen

Home

Meindert van der Kaaij

Vincent Wegener van Captain AI (links) praat op de RPA3 met Lukas de Bruijn van het Havenbedrijf. © Inge Van Mill
Reportage

Een afgeschreven patrouilleboot van het Havenbedrijf Rotterdam vaart de haven straks een nieuw tijdperk in. 

De gele RPA3 is volgeladen met camera’s, meetapparatuur en sensoren en een computer die alle kades, bruggen, stroomsnelheid en waterdiepte in de haven exact in kaart brengt. Het komend jaar gaat het schip aan de slag voor het Rotterdamse start-up bedrijf Captain AI dat de software maakt voor een kapiteinloze boot.

Lees verder na de advertentie

Of schepen zonder stuurlui er gaan komen, is volgens Hans Willems van het Havenbedrijf niet meer de vraag. “Het is alleen nog een kwestie van wanneer”, zegt Willems die het ‘drijvende laboratorium’ RPA3 vaart. “Dan gaat het niet om alleen kleine boten als deze, maar ook om de containerschepen van 300 meter lengte.”

Menselijk falen

De Rotterdamse haven wil de ontwikkelingen nauw volgen en om over de schouder van Captain AI te kunnen meekijken stelt hij de patrouilleboot ter beschikking. De belangrijkste reden daarvoor is veiligheid. “Meer dan zeventig procent van de aanvaringen in havens wordt veroorzaakt door menselijk falen. Het is interessant om boten rationeel en zonder inschattingsfouten te laten manoeuvreren.”

Een andere reden is het al maar groeiende gebrek aan zeelieden, want in de westerse samenleving wil niet meer iedereen zo lang van huis zijn. Wereldwijd is er een tekort van 184.000 geschoolde kapiteins en stuurmannen. “Nu wordt dat probleem opgelost door officieren te rekruteren in lagelonenlanden”, zegt Vincent Wegener van Captain AI (afkorting­­ van artificial intelligence ofwel kunstmatige intelligentie). “Dat vinden zeelieden uit West-Europa weer niet prettig, want dat veroorzaakt communicatiefouten.”

Inparkeren

Het afschaffen van een kapitein moet leiden tot meer efficiëntie. Een computer kan sneller berekeningen maken over afstand, de invloed van weersomstandigheden, maar ook zuiniger ‘inparkeren’ in een haven. “De schaarser wordende diesel stijgt in prijs”, zegt Willems. “Nu vaart een schip op de oceaan vol gas en ligt het vervolgens in de haven acht uur te wachten. Dat is zonde, want met een lagere snelheid vaar je veel zuiniger.”

Meer dan zeventig procent van de aanvaringen in havens wordt veroorzaakt door menselijk falen.

Hans Willems

In Noorwegen is de industrie een stuk verder met autonoom varen. Daar wordt volgens Willems nu al een schip gebouwd dat dit moet kunnen. “Dat zal nog een tijd proefvaren, maar het gaat er van komen. Zoals ook vliegtuigen op de automatische piloot kunnen vliegen. De Rotterdamse haven moet dan klaar zijn om die schepen te ontvangen.”

Terroristen

Hij geeft toe dat er nog vele hobbels zijn te overwinnen. “Hoe kunnen we bijvoorbeeld zeker weten dat een schip met gas niet wordt gehackt door terroristen die er grote schade mee kunnen aanrichten? Hoe zorgen we ervoor dat die schepen straks ook met elkaar kunnen communiceren?” Willems verwacht dat de overgang naar autonoom varen in fases zal gaan. Eerst worden de systemen uitgetest op volle zee, waar veel meer ruimte is. “Daarna zullen ze naar de haven komen.”

Wegener van Captain AI hoopt over een jaar een schip te kunnen laden met de door RPA3 verzamelde data en de software van een kunstmatige kapitein en daarmee de eerste testvaarten te kunnen doen. “Nu zijn we nog bezig op een simulator. We zijn het systeem aan het opleiden als het ware, alsof het een stuurman is. We leggen hem verschillende scenario’s voor. Als hij volleerd is gaan we het toepassen op simpele trajecten zoals die van veerboten.”

Lees ook: 

Varen er straks alleen nog onbemande containerschepen rond?

We kennen de automatische piloot in het vliegtuig en de zelfrijdende auto staat op het punt van doorbreken. Nu volgt het zelfvarende schip.

Deel dit artikel

Meer dan zeventig procent van de aanvaringen in havens wordt veroorzaakt door menselijk falen.

Hans Willems