Kamerleden maken tijd voor concurrenten van JSF

home

Teun Lagas

Een F-35 Joint Strike Fighter. © anp

De vliegtuigbouwers die de concurrentieslag met de Amerikaanse JSF/ F-35 leken te hebben verloren, worden alsnog een keer door de Tweede Kamer uitgenodigd om hun gevechtsvliegtuigen aan te prijzen.

 
De minister kijkt met oogkleppen op naar opvolger F-16

D66, SP, PVV en coalitiepartij PvdA hebben dat gisteren afgedwongen. Een voor volgende week gepland Kamerdebat over de opvolging van de verouderde F-16 is uitgesteld. Onder druk van de tegenstanders en twijfelaars in het parlement kijkt de Kamercommissie voor defensie de komende maand eerst nog eens uitgebreid rond in de wereldwijde showroom van beschikbare gevechtsvliegtuigen.

De kritische Kamerleden vrezen dat VVD-minister Hennis-Plasschaert bij de opvolging van de F-16, vanaf 2019, te veel aanstuurt op maar één keus: de JSF van de Amerikaanse vliegtuigbouwer Lockheed-Martin. Dat is voor de koninklijke luchtmacht de gedroomde keus. Hennis zal, zoals afgesproken in het VVD-PvdA-regeerakkoord, eind dit jaar een uitgebreide visie op de toekomst van de hele krijgsmacht presenteren. Daarin wordt dan eindelijk, na vijftien jaar voorbereiding, ook de knoop doorgehakt over de nieuwe generatie gevechtsvliegtuigen voor Nederland.

Hennis bezweert dat ze niet bij voorbaat voor de (steeds duurdere) JSF zal kiezen. De kritische Kamerleden betwijfelen dat; de VVD is altijd groot voorstander geweest van dit 'modernste gevechtsvliegtuig' ter wereld. D66-Kamerlid Wassila Hachchi: "Ik ben erg blij met dit besluit om in de Kamer nog eens extra rond te kijken. Hennis belijdt met de mond dat ze niet met oogkleppen op voor de JSF zal kiezen, maar ik betwijfel dat".

Lobbyisten op de koffie
De afgelopen maanden, toen er nieuwe tegenvallers en prijsstijgingen werden gemeld bij de producent van de JSF, begonnen de oude concurrenten zich weer nadrukkelijker in Den Haag te roeren. Kamerleden kregen opnieuw lobbyisten op de koffie. Hoewel Defensie volhoudt dat ook daar de deur open staat voor informatie van de concurrenten van de JSF, betwijfelen veel Kamerleden of er achter die deur wel werkelijk belangstelling voor hen bestaat.

In afzonderlijke hoorzittingen gaan de Kamerleden nu praten met Boeing, fabrikant van de twee motorige F-18/Super Hornet en met de Zweedse producent van de Saab Grippen. Ook de eerder afgevallen Europese Eurofighter/Rafale mag zich opnieuw in de Tweede Kamer melden.

Hoewel er in het uitgestelde Kamerdebat nog geen besluit zou vallen over een nieuwe straaljager, kan de gewijzigde procedure toch voor verdere vertraging zorgen. In de coalitie ontstaat wrevel, nu de VVD snel wil doorpakken, liefst richting aanschaf van de JSF, terwijl de PvdA-fractie blijft aandringen op telkens nieuwe onderzoeken, uit angst dat het Amerikaanse vliegtuig een dure kat in de zak zal blijken te zijn.

Steeds duurder
De JSF zou aanvankelijk tussen veertig en vijftig miljoen euro per stuk gaan kosten, maar dat is opgelopen tot minstens 64,5 miljoen. Andere, concurrerende gevechtsvliegtuigen in ontwikkeling worden ook steeds duurder, stellen defensiedeskundigen daar tegenover.

Het kabinet heeft een budget van 4,5 miljard euro beschikbaar voor de opvolging van de F-16. Van de ooit tweehonderd F-16's zijn er nu nog 68 in dienst, die lang niet allemaal nog goed te gebruiken zijn. De schatting is dat hooguit tussen dertig en vijftig JSF's kunnen worden gekocht. Tussen 2019 en 2026 komen de nieuwe straaljagers in dienst.

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie