Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Kamerkandidaten lijken nogal op elkaar

Home

Romana Abels

PvdA-leider Diederik Samson presenteert de kandidaten voor de Tweede Kamerverkiezingen 2012. © anp
Analyse

Ze zijn weg! De babyboomgeneratie is van het politieke toneel verdwenen. De nieuwe volksvertegenwoordiger is 42 jaar, vaker man dan vrouw, academisch geschoold en woonachtig in de linkerhelft van het land. Of partijen, zoals het CDA, hun kandidatenlijsten nu radicaal vernieuwden of dat ze, zoals de SP, vooral kozen voor vertrouwde gezichten - wie goed kijkt naar het geheel van alle lijsten, ziet steeds hetzelfde merk Nederlander voorbijkomen.

Nu moet gezegd: de kandidatenlijst van de PVV is nog niet bekendgemaakt. Ongetwijfeld put die partij uit een ander reservoir van potentiële volksvertegenwoordigers. Alle andere partijen werven hun kandidaten vooral uit academische kringen. Zelfs de SP. Voorbij is het met de kandidatuur van de fabrieksarbeider uit Oss of Boxmeer, waar Jan Marijnissen en Emile Roemer vandaan kwamen. Voorbij ook met het door zelfstudie en verontwaardiging tot Kamerlid opgeklommen volksdeel dat zijn leven begon als eenvoudig leraar, maatschappelijk werkster, boer. Ze zijn op de vingers van één hand te tellen. Van de eerste 25 kandidaten van de SP-lijst hebben er zeker twintig een universitaire studie achter hun kiezen. Een zelfde soort score als bij andere partijen. Alleen SGP, ChristenUnie, de Partij voor de Dieren en GroenLinks scoren nog hoger: bij hen heeft iedereen gestudeerd. Het CDA heeft nog wel een boer op de lijst staan - varkenshouder Jacco Geurts, op plaats 9 - maar die volgde wel een hbo-opleiding. En bij D66 maakte Magda Berndsen uitsluitend haar mulo-opleiding af, maar zij schopte het eerst tot korpschef bij de politie voor ze kandidaat-Kamerlid voor de democraten werd.

Berndsen vormt ook op een ander vlak een uitzondering: ze woont in het Friese Burdaard. Daar, in de rechterbovenhelft van het land, wonen maar bar weinig van haar collega-kandidaten. D66'ers wonen vooral in de Randstad. Dat komt vaker voor. Vooral progressieve kandidatencommissies hebben een voorkeur voor de kandidaat uit de linkerhelft van het land, liefst uit een behoorlijk grote stad. Onder de eerste 25 kandidaten van de SP komen er 8 uit de regio Amsterdam, 6 uit Den Haag en omstreken en 2 uit Rotterdam. Bij de PvdA komen Amsterdam en Den Haag ook veelvuldig voor, maar Lutz Jacobi en Jacques Monasch reizen net als Berndsen ook op en neer vanuit Friesland. Bij GroenLinks doen ze dat nooit: nu Ineke van Gent er niet meer is, komt de top-10 van die partij alleen nog uit Amsterdam, Den Haag en Utrecht.

Op rechts zijn de kandidaten meer gespreid. De VVD-top heeft ook een voorkeur voor de Randstad, maar het CDA, de regiopartij bij uitstek, heeft bij de vernieuwing van zijn lijst goed gekeken naar de afkomst van kandidaten. Bijna alle provincies zijn vertegenwoordigd. Alleen Flevoland komt er bekaaid af, en de afdeling Brabant heeft al een klacht ingediend dat er na het vertrek van kandidaat Elly Blanksma - ze wordt burgemeester van Helmond - geen Brabantse kandidaten meer zijn.

Het vertrek van Blanksma is niet alleen jammer voor de regio Brabant, maar ook voor het feminisme. Alleen PvdA en D66 houden een eerlijke man-vrouwverdeling op de lijst vast. Het CDA heeft twee keer zoveel verkiesbare mannen als vrouwen, net als de ChristenUnie. Bij de SP en de VVD zijn de mannen op een verkiesbare plaats ook in de meerderheid, maar is de verhouding gunstiger voor vrouwen: twee derde man, een derde vrouw. Het de afgelopen jaren door vrouwen gedomineerde GroenLinks slaat nu over naar de mannenkant: van de eerste tien is vier vrouw. Alleen de Partij voor de Dieren draait de verhoudingen om: op verkiesbare plekken staan twee vrouwen en één man.

Net als vrouwen komen ook allochtonen er deze verkiezingen bekaaid vanaf. Waar het een tijdlang bon ton was om minstens één moslim op je lijst te hebben, is dat criterium dit keer veel minder prominent aanwezig. En wie denkt dat het in tijden van crisis belangrijk is om economen op je lijst te hebben, komt van een koude kermis thuis. Bij het CDA ontbreekt een econoom, de SP zette de eerste op plaats 15, de VVD op 19. Alleen bij de PvdA, D66 en GroenLinks zijn de economen goed vertegenwoordigd.

Deel dit artikel