Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Kamer heroverweegt verhuizing: te veel mariniers dreigen met ontslag

Home

Marno de Boer

Commandant van het Korps Mariniers Jeff Mac Mootry (L) en plaatsvervangend commandant zeestrijdkrachten Frank van Sprang (M) na afloop van het gesprek met de Tweede Kamer. © ANP

Volgens de commandant van het Korps Mariniers komt de veiligheid in het geding als teveel ervaren militairen uit onvrede de eenheid verlaten.

De controversiële verhuizing van het Korps Mariniers naar Vlissingen komt op de helling te staan. Salima Belhaj, Kamerlid van coalitiepartner D66, zei vandaag dat het ‘slechte plan uit 2012’ wat haar betreft weer ter discussie staat, en dat zij een debat met staatssecretaris Barbara Visser (VVD) wil.

Lees verder na de advertentie

Belhaj kwam tot die conclusie na een gesprek eerder op de dag tussen Kamerleden en mariniers. Dat was georganiseerd door Isabelle Diks (GroenLinks), die net als Gabriëlle Popken (PVV) al eerder kritische vragen over het verhuisplan stelde. Veel mariniers willen niet naar Zeeland omdat zijzelf en hun partners dan hun vertrouwde sociale omgeving rond de huidige kazerne in Doorn moeten achterlaten. Nu de verhuisdatum van 2022 dichterbij komt, stijgt het aantal mariniers dat ontslag neemt fors.

De commandant van het Korps, generaal Jeff Mac Mootry, plaatste de Kamer  voor een dilemma. Een verhuizing levert volgens hem risico’s voor de nationale veiligheid op. Want als ervaren onderofficieren vertrekken, verdwijnt ook de noodzakelijke ervaring om missies veilig uit te voeren. “Die mensen zien of je het paadje links of rechts moet pakken, zodat je niet in een hinderlaag van de taliban loopt.” Bovendien bestaan de binnenlandse antiterreureenheden voor een belangrijk deel uit mariniers. “Als de kweekvijver verkleint, neemt ook de kwaliteit van die eenheden af.”

Als de kweekvijver verkleint, neemt ook de kwaliteit van an­ti­ter­reur­een­he­den af.

Generaal Jeff Mac Mootry

Dit veiligheidsargument raakt een politieke gevoelige snaar. Vorig jaar schreef de Onderzoeksraad voor Veiligheid dat Defensie niet altijd open kaart speelt over risico’s bij missies of oefeningen, nadat twee militairen bij een mortierongeluk in Mali waren omgekomen. Minister Jeanine Hennis en commandant der strijdkrachten Tom Middendorp traden vervolgens terug. De nieuwe legerchef Rob Bauer beloofde bij zijn aantreden dat de krijgsmacht het zou vertellen als iets onverantwoorde risico’s oplevert.

'Cadeautje' voor Zeeland

De verhuizing gaat inmiddels over veel meer dan een nieuwe kazerne van een legereenheid. Voormalig VVD-Kamerlid Ybeltje Berckmoes schreef in 2017 dat er vriendjespolitiek bij kwam kijken. Hans Hillen (CDA), die als minister van defensie in Rutte-I over de verhuizing besloot, zou het ook zien als ‘cadeautje’ voor partijgenote en commissaris van de koningin in Zeeland Karla Peijs.

Hillen heeft herhaaldelijk gezegd dat hier niets van klopt. Renovatie en uitbreiding van de verouderde kazerne in Doorn zou niet mogelijk zijn geweest. Het leek hem ook een goed idee om de mariniers dichter bij zee te huisvesten. Zeeland bood een locatie aan, en Vlissingen was de geboorteplaats van Michiel de Ruyter, de oprichter van het Korps.

Zeeland voelt zich inmiddels gekrenkt door het verzet vanuit de mariniers. Lokale bedrijven en organisaties zijn een charme-offensief gestart om hen ervan te overtuigen dat het prima toeven is in de provincie, met goede banen en scholen voor hun partners en kinderen.

In Den Haag is de meest uitgesproken voorstander van de verhuizing op dit moment VVD-Kamerlid Andre Bosman. De voormalig luchtmachtofficier woont zelf in Zeeland. Hij sprak vorige week van ‘chantage’ door mariniers die met ontslag dreigen als ze naar Vlissingen moeten.

Heroverweging 

Volgens de mariniers zijn er inmiddels goede redenen om het besluit te heroverwegen. De plaatsvervangend commandant van de zeestrijdkrachten generaal Frank van Sprang  zei in de Kamer dat de reactie op de werkvloer in het verleden onderschat is. Voor militairen van zijn generatie was het altijd vanzelfsprekend dat hun vrouw meeverhuisde naar een nieuwe garnizoensplaats, maar de tijden zijn veranderd.

Er is volgens Van Sprang wel rekening mee gehouden dat iets oudere mariniers met een gezin ontslag zouden nemen. Maar er werd gedacht dat de nieuwe aanwas nog minder gebonden was en wel naar Zeeland zou willen, maar ook zij blijken daar niet toe bereid.

Volgens Mac Mootry is er meer mogelijk om de kazerne in Doorn uit te breiden dan in 2011 misschien werd gedacht

Daarnaast is er volgens Mac Mootry meer mogelijk om de kazerne in Doorn uit te breiden dan in 2011 misschien werd gedacht. Naast de huidige kazerne komt bijvoorbeeld twee hectare land vrij. Bovendien werken de mariniers steeds meer samen met de landmacht. Hun gezamenlijke artillerieeenheid zit ook in de buurt van Doorn.

Kamerleden zijn ook niet altijd adequaat geïnformeerd over de mogelijke problemen rond de verhuizing, zo suggereerde Mac Mootry. “Ik heb mijn inbreng geleverd aan de schriftelijke beantwoording van Kamervragen. Maar die inbreng heb ik in het uiteindelijke antwoord niet altijd teruggezien.”

Alternatief 

Staatssecretaris Visser houdt zich vooralsnog op de vlakte. Ze zei woensdag dat ze ‘tegemoet wil komen aan de bezwaren van mariniers’ maar wilde niet zeggen of dat ook een einde van de verhuizing kan betekenen. Ze scheef eerder wel aan de Kamer dat er tot ondertekening van alle bouwcontracten volgend jaar zomer in principe nog ruimte is om terug te krabbelen. Dat kan wel tientallen miljoen euro’s kosten. Lokale overheden en bouwbedrijven zullen hun al gemaakte kosten waarschijnlijk op Defensie verhalen.

Maar ook als de mariniers niet naar Zeeland verhuizen, kan daar nog best een kazerne komen, zo zei generaal Van Sprang tegen de Kamer. Nederland wil bijvoorbeeld een knooppunt binnen de Navo zijn voor de aanvoer van Amerikaans materieel naar Europa, en de krijgsmacht zoekt daar nog ruimte voor. Bovendien gaat de scheepswerf Damen in Vlissingen nieuwe schepen voor de marine bouwen. Defensiemedewerkers zullen dan ook in de buurt moeten werken en overnachten. 

Lees ook: 'Vlissingen is de stad van Michiel de Ruyter, het Korps Mariniers hoort hier thuis'

De wethouder van Vlissingen wil niets weten van een nieuwe discussie over de verhuizing van de mariniers. Alle plannen zijn rond, de stad is er klaar voor.

Verslaggever Wim Boevink vroeg zich onlangs af wat die mariniers nou tegen hebben op Vlissingen en toog zelf naar Zeeland. 'Ons hotel lag vlak achter de boulevard, in de buurt van de monumentale Leeuwentrap, waarlangs je de dijk beklom. Vlissingen sprak me zeer aan.'

Deel dit artikel

Als de kweekvijver verkleint, neemt ook de kwaliteit van an­ti­ter­reur­een­he­den af.

Generaal Jeff Mac Mootry

Volgens Mac Mootry is er meer mogelijk om de kazerne in Doorn uit te breiden dan in 2011 misschien werd gedacht