Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Jongeren lijden onder verwachting van succes

Home

KARST TJOELKER en SOCIAAL-PSYCHOLOOG

Dat zo veel jongeren arbeidsongeschikt zijn door psychische klachten, komt door de 'droomwereld' van maakbaar succes waarin zij opgroeien, meent Karst Tjoelker.

Maar liefst 85 procent van de 72.000 arbeidsongeschikte jongeren onder de 25 jaar zit thuis vanwege psychische problematiek, zo maakte het Centraal Bureau voor de Statistiek onlangs bekend. Schokkende cijfers.

Dat de 'generatie Y' gevoelig lijkt te zijn voor stress was al duidelijk. Vorig jaar waren stressklachten de voornaamste oorzaak van langdurig verzuim onder jongeren tot 25 jaar; binnen de categorie van 25 tot 34 jaar was het psychisch verzuim bijna de helft van het totaal. Zelfs scholieren gaan gebukt onder stress: uit onderzoek van 'EenVandaag' bleek vorig jaar dat 60 procent van de jongeren wekelijks minstens één keer stress heeft over school of studie.

Volgens psycholoog Jan Derksen bezwijkt deze generatie onder druk, omdat ze onvoldoende draagkracht heeft ontwikkeld. De opvoeding speelt daarbij een grote rol - ouders zijn te lief en te makkelijk. Gepamperde kinderen groeien op als kwetsbare jongvolwassenen, die bij het minste of geringste verkrampen. Het resultaat is volgens hem dat een groeiende groep jongeren zich uitgeteld verschuilt in een arbeidsongeschiktheidsuitkering.

Lees verder na de advertentie

Eeuwenoud liedje

Het afwijzen van de mentaliteit van een jongere generatie is een stuiptrekking die steevast opduikt bij dit soort cijfers. Derksens reactie is typisch voor een eeuwenoud liedje: de jeugd ontspoort, is zwak, neemt geen verantwoordelijkheid, ouders moeten beter hun best doen en de gevolgen zullen groot zijn.

Maar Derksen gaat voorbij aan twee zaken. Zijn collega Paul Verhaeghe liet in zijn boek 'Identiteit' zien dat de invloed van opvoeding tegenwoordig beperkt is: vooral sociale media zorgen ervoor dat de grens tussen de binnen- en buitenwereld grotendeels verdwenen is. De buitenwereld speelt een steeds dominantere rol en heeft grote invloed op de vorming van een weerbare identiteit. En die buitenwereld draagt al enige tijd een specifieke norm uit, die als volgt luidt: succes is maakbaar en een persoonlijke verantwoordelijkheid. Falen ook, dus als je berooid in de lappenmand belandt, is dat je eigen schuld. Dat is de 'droomwereld' waarin jongeren nu opgroeien.

In dat licht is het misschien ook niet zo vreemd dat de huidige jonge generatie narcistisch en competitief is ingesteld. Media en sociale media doen niks anders dan de heugelijke boodschap van maakbaar succes verkondigen.

Duizelingwekkend

Jan Derksen doet het voorkomen alsof jongeren die keuze zelf maken, maar hun gedrag en houding zijn ingegeven door de duizelingwekkende hoeveelheid informatie die ze elke dag te verteren krijgen.

Het accent op de eigen verantwoordelijkheid maakt de eis om hulp en medicatie ook begrijpelijker. Jongeren die niet mee kunnen komen zijn immers ziek, want ze slagen niet. Wat is er dan fijner om een psycho-medisch label opgeplakt te krijgen dat laat zien dat het eigenlijk jouw schuld niet is?

Dat de gevolgen van de groei aan arbeidsongeschikten groot kunnen zijn, behoeft geen discussie. Dat opvoeding een cruciale rol speelt, is ook duidelijk. Maar de wereld daarbuiten is steeds belangrijker geworden en die buitenwereld dicteert een ritme waarop steeds meer jongeren kennelijk niet kunnen marcheren. Het gaat hier niet om een mentaliteitskwestie, maar een maatschappelijke kwestie. Laten we de discussie dan ook op dat niveau voeren.

Deel dit artikel