Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

John Hume fokte al 1.536 neushoorns met de hoorn als handelswaar

Home

Niels Posthumus

John Hume houdt in totaal 1.536 neushoorns op 8.000 hectare land. © AFP

John Hume fokt neushoorns. Hij wil de getrimde hoorns van zijn dieren veilen. Tot woede van dierenbeschermers. Maar volgens Hume kan de neushoorn alleen zo worden gered.

De Zuid-Afrikaanse neushoornfokker John Hume is stellig: de verkoop van zijn voorraad hoorns is noodzakelijk. Sinds hij in april een langslepende rechtszaak tegen de staat won, bestaat die mogelijkheid weer. Tot woede van veel dierenbeschermers. Hume zucht. "Hoe moet ik anders de 2,5 miljoen rand (160.000 euro, red.) per maand aan beveiligingskosten betalen? Want ja, zoveel kost de bescherming van mijn neushoorns tegen stropers."

Lees verder na de advertentie
Een kilo hoorn van de neushoorn bracht in die tijd hoogstens duizend euro op. Maar de laatste jaren is de prijs omhoog geschoten

De boerderij van de 75-jarige Hume in de binnenlanden van Zuid-Afrika oogt saai: geel gras, slechts wat struiken en lage bomen her en der. Veel plek voor de neushoorns om te schuilen voor de straffe wind, die wolken zandstof over de vlakte blaast, is er niet. Dus doemt achter bijna elk beetje begroeiing wel een grijze kolos op, vaak met jong. "Mijn fokprogramma is succesvol", zegt Hume trots. "Vorig jaar kwamen er 181 kalven bij." Hij houdt in totaal 1.536 neushoorns op 8.000 hectare land.

Nieuwe bestaan

Ooit bezat Hume zeven vakantieparken. In 1992 kocht hij daarnaast ook een wildboerderij, een zogenaamd game reserve, met onder meer enkele neushoorns. Al snel ontwikkelde hij een liefde voor de dieren. Hij besloot ze te gaan fokken. Hij verkocht zijn vakantiehuisjes en investeerde al zijn geld in dit nieuwe bestaan.

De bedoeling was niet om hun hoorns te verkopen. Al bestond de optie wel. De wereldwijde handel in neushoornhoorn is sinds 1977 verboden, maar tot 2009 was de verkoop binnen Zuid-Afrika toegestaan. 

Hume verhandelde echter liever de neushoorns zelf. Hij verkocht ze aan safariparken. Dat bracht genoeg op, zegt hij. Want kosten voor beveiliging tegen stropers hoefde je tot zeven jaar geleden nauwelijks te maken in Zuid-Afrika, waar 70 procent van alle 30.000 neushoorns ter wereld leeft. In andere leefgebieden is het dier al grotendeels uitgeroeid. Een kilo hoorn van de neushoorn bracht in die tijd hoogstens duizend euro op. Maar de laatste jaren is de prijs omhoog geschoten. Hume houdt het op 10.000 euro per kilo, maar sommige organisaties gaan uit van 50.000 euro - al bestaan de hoorns uit niets anders dan keratine, de waardeloze substantie waarvan ook menselijke nagels zijn gemaakt. Vooral in China en Vietnam is de vraag naar neushoornhoorn groot. Daar geldt hij als medicijn tegen allerlei kwalen, zoals kanker en impotentie.

Hoeveel beveiligers hij in dienst heeft wil Hume uit vei­lig­heids­over­we­gin­gen niet zeggen

De prijsstijging was volgens Hume op zijn minst deels een gevolg van het handelsverbod dat ook Zuid-Afrika, onder westerse druk, uiteindelijk in 2009 afkondigde. Doordat het legale aanbod opdroogde, werd neushoornhoorn schaars en dus duur. Stropers roken hun kans. In 2007 doodden zij slechts dertien neushoorns in Zuid-Afrika. Dat aantal was in 2009 al opgelopen tot 122, en explodeerde daarna tot 1215 in 2014 en 1054 gestroopte neushoorns vorig jaar.

Klein leger

Ook Hume kreeg met stroperij te maken. Hij zag zich in 2012 zelfs genoodzaakt zijn bedrijf honderden kilometers te verplaatsen. "Ik woonde in een prachtig gebied, heuvelachtig en groen, dichtbij het Krugerpark", vertelt hij. "Maar stropers sloegen steeds vaker toe. Natuurlijk wist ik dat zij mij zouden volgen. Maar doordat mijn land hier vlak en weinig begroeid is, hebben mijn bewakers beter zicht."

Hoeveel beveiligers hij in dienst heeft wil Hume uit veiligheidsoverwegingen niet zeggen. Om dezelfde reden mag de locatie van zijn boerderij niet in de krant. Maar het betreft een klein leger, verzekert hij. 's Nachts hangt er een helikopter boven het terrein. En toch raakte hij ook op zijn nieuwe stek al dertig neushoorns kwijt aan stroperij.

Het lijkt me alleen maar goed als de hoorns in China of Vietnam terechtkomen. Ik wil de markt overspoelen, zodat de prijs van hoorns keldert

Na het winnen van zijn rechtszaak tegen de Zuid-Afrikaans staat kondigde Hume een online veiling aan van 300 kilogram neushoornhoorn. Die hoorns laat Hume bij zijn dieren afzagen, door de dierenarts die hij in dienst heeft. Op die manier zijn de dieren minder gewild bij stropers. Ondertussen heeft Hume een hoornvoorraad opgebouwd van ongeveer zes ton. 

Komende maandag moet de veiling plaatsvinden. Maar de Zuid-Afrikaanse autoriteiten lijken ondanks de uitspraak van de rechter niet happig op het verstrekken van de benodigde vergunningen. Het is daardoor onduidelijk of de veiling daadwerkelijk door kan gaan. Zuid-Afrika vreest dat het zich internationale woede op de hals haalt als zij geen mogelijkheid vindt om de veiling via een omweg alsnog te voorkomen.

Markt overspoelen

Overigens blijft het internationale handelsverbod gewoon van kracht. Wie hoorns koopt in Zuid-Afrika, mag ze dus niet uitvoeren. Al is de kans groot dat dit illegaal wel gebeurt. Hume haalt zijn schouders op. "Het lijkt me alleen maar goed als de hoorns in China of Vietnam terechtkomen", zegt hij. "Ik wil de markt daar overspoelen, zodat de prijs van hoorns keldert. Stel dat we er elk jaar zes ton legale neushoornhoorn dumpen, dan mogen we toch aannemen dat het aantal opdrachten voor illegale stropers vanuit China en Vietnam afneemt?"

Dierenbeschermers zijn echter bang dat met het aanbod ook de vraag in Azië zal stijgen. Legale verkoop zou het stropen dus verder stimuleren. Bovendien waarschuwde de organisatie Save the Rhino dat stropers hun illegaal verkregen hoorns zullen samenvoegen met legaal geveilde partijen, waardoor zij hun buit kunnen witwassen. Joseph Okori, directeur van het International Fund for Animal Welfare (IFAW), bestempelde Hume daarom als een hebberige geldwolf die zich niet bekommert om het lot van de neushoorn. "Het gaat hem alleen maar om winst maken", stelde hij. 

En wat mij betreft plakken we er, net als bij sigaretten, een waar­schu­wings­stic­ker op: let op, van deze hoorn krijg je echt geen erectie

Hume kijkt geïrriteerd. "Zorg dat hoorns waardeloos worden en mijn steun heb je", sneert hij. "Dat scheelt me bakken met geld aan beveiliging. Ik verkoop liever, zoals vroeger, weer neushoorns aan wildparken. Maar daar is geen vraag meer naar vanwege de stropers. Ik verkoop mijn hoorns slechts omdat ik geld nodig heb om ervoor te zorgen dat mijn dieren niet worden afgeslacht."

Hume draait het liever om. "Tot 2009, toen de handel in hoorns legaal was, was er nauwelijks stroperij", zegt hij. "In de acht jaar daarna, tijdens het verbod, stierven zeker 7.000 neushoorns. Toch wensen dierenbeschermingsorganisaties dat verbod in stand houden. Willen zij misschien stiekem dat de neushoorn bedreigd blijft, omdat zij in dat geval gullere giften van donoren krijgen?"

Hij vertelt graag het verhaal van de vicuña uit Latijns-Amerika. Tot de jaren zestig werd er op die kameelachtige gejaagd vanwege zijn dure wol. Er waren nog slechts 10.000 over. Maar toen begonnen herders vicuña's te houden en te scheren. Daardoor groeide de populatie weer tot ruim 350.000. "Waarom zou dat bij neushoorns niet kunnen?" zegt Hume.

Veel dierenbeschermers houden echter niet van die denktrant. Hume maakt neushoorns ermee tot handelswaar, zeggen zij. En dieren zouden geen handelswaar moeten zijn. 

De tegenvraag van Hume: waarom mag je koeienmelk en eieren wel verhandelen, maar de hoorns van een neushoorn niet? Hij wijst naar een vrouwtje met een platte neus naast zijn auto. "Onthoornen is pijnvrij", verzekert hij. "En de hoorn is na twee jaar weer aangegroeid. Laten we nu gewoon kijken of legale verkoop een oplossing biedt." Hij lacht. "En wat mij betreft plakken we er, net als bij sigaretten, een waarschuwingssticker op: let op, van deze hoorn krijg je echt geen erectie."

Deel dit artikel

Een kilo hoorn van de neushoorn bracht in die tijd hoogstens duizend euro op. Maar de laatste jaren is de prijs omhoog geschoten

Hoeveel beveiligers hij in dienst heeft wil Hume uit vei­lig­heids­over­we­gin­gen niet zeggen

Het lijkt me alleen maar goed als de hoorns in China of Vietnam terechtkomen. Ik wil de markt overspoelen, zodat de prijs van hoorns keldert

En wat mij betreft plakken we er, net als bij sigaretten, een waar­schu­wings­stic­ker op: let op, van deze hoorn krijg je echt geen erectie