Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Je vrijheid terug >

Home

Nicole Besselink

Nederlanders en hun fiets zijn onafscheidelijk, maar door een handicap of ouderdom kan het fietsen soms flink moeilijker gaan. Een ligfiets met drie wielen, helemaal op maat gemaakt, krijgt veel mensen toch weer op weg.

’Fout! Zo moet je niet op de fiets stappen. Zo kunnen mensen met een handicap dat ook niet. Eerst zitten, dan pas je been over de stang.” Jacquelien Westhof (51) kijkt in de hal toe hoe de verslaggever op de ligfiets wil gaan zitten en eerst met één been over de middenstang stapt. Het is de fout die bijna elke beginneling maakt, vertelt ze.

Met de benen vooruit en de handen op het stuur, ingebouwd onder het zadel, rijd je vanuit de hal zo de werkplaats in van Usva Bikes. In de verbouwde boerderij, midden in de weilanden bij het Overijsselse Holten, maakt een handjevol fietsenmakers er jaarlijks 200 tot 300 aangepaste fietsen.

Aan de muur in de werkplaats hangt een rode ligfiets als herinnering aan hoe het allemaal ooit begon. Het is de eerste fiets van Westhof, die haar partner Willem Kamps begin jaren negentig voor haar maakte toen ze ziek werd en niet meer op een tweewieler kon fietsen. Voor een scootmobiel voelde ze zich te jong, mentaal was ze daar niet aan toe.

Met de rode ’driewielligfiets’ reden ze een tijdlang met veel plezier door Europa. Terug in Holten kreeg Kamps af en toe het verzoek nog zo’n aangepaste fiets te maken. Reclame maakte hij niet, maar de mond-tot-mondreclame deed zijn werk. Twintig jaar later rijden er ruim duizend Usva-bikes rond in binnen- en buitenland. Negentig procent wordt voor de Nederlandse markt gemaakt, tien procent gaat naar het buitenland.

„We maken alleen dat wat niet te koop is”, vat Kamps zijn werk samen. Als mensen zich bij hem melden – vaak via revalidatiecentra waar hij een aantal oefenfietsen heeft staan – gaat hij meestal met een aanhanger vol fietsen naar de mensen toe. „Mensen zijn thuis wat meer op hun gemak”, licht collega Ellen Witten toe. „Ze zitten vaak net in hun revalidatietraject. Hun hele leven is op zijn kop gegooid. Dan is het voor hen prettig wanneer wij hen in hun vertrouwde omgeving opzoeken.”

Naast het maken, leveren en onderhouden van de fietsen, organiseert Usva Bikes ’s zomers ook fietsreizen in binnen- en buitenland voor mensen met een aangepaste fiets. In kleine groepjes hebben ze de afgelopen jaren al bergen als de Mulhacen (3478m) in de Spaanse Sierra Nevada en de Mont Ventoux (1912m) in Frankrijk beklommen. Westhof – met haar fiets begon het allemaal – fietst vaak mee. „Als je je handicap hebt overwonnen, ben je mentaal heel sterk”, zegt ze terwijl ze met beide vingers op haar slapen wijst. „We hebben mensen met fietspakjes af zien stappen terwijl wij verder gingen.”

Een van de fietsers die met bijna elke reis is meegegaan is oud-hoogleraar sportgeneeskunde Evert de Beer (67). Artsen dachten dat hij na een auto-ongeluk in Noorwegen in 2002 nooit meer zou kunnen fietsen. Hij kwam, nota bene tijdens een fietsvakantie, onder een auto terecht waarbij hij een hersenbeschadiging opliep en zijn ribben brak. „De arts zei dat hij sneller kon vertellen wat nog heel was dan kapot”, vertelt zijn vrouw Matty (66) thuis in Nieuwegein.

Maar, Evert wilde „door, door, door”. Toen hij na driekwart jaar revalideren weer thuiskwam, kon de fanatieke wandelaar en fietser alleen lopen met een stok. Hij was afhankelijk van een scootmobiel en rolstoel. Niets voor Evert. „Een hardloopmaatje wees me een paar maanden later op een artikel over aangepaste fietsen”, vertelt Matty. Een schot in de roos. Ze gingen naar Holten, lieten een fiets op maat maken en stukje bij beetje wonnen beiden „een stuk van hun leven” terug.

Twee jaar na zijn ongeluk maakte Evert met Usva al een week lang fietstochten door de Achterhoek en ook zochten zijn vrouw en hij het buitenland weer op. Usva organiseerde vijf jaar fietsvakanties naar Frankrijk waarbij de bergen uit de buitencategorie die dat jaar in de Tour de France waren verreden, werden beklommen met driewielfietsen en handbikes. Alle vijf keer gingen ze mee. „In principe kunnen we alles in Europa zelf doen, want de fiets kan in de auto”, legt Matty uit. „Maar met Usva is het voor mij wel wat relaxter. Alles is geregeld.”

Toch was Evert niet helemaal tevreden. „Hij vond het nog niet goed genoeg.” Matty voert veelal het woord omdat haar man door afasie moeilijk uit zijn woorden komt. De rust kwam bij haar man pas na een trektocht van 950 kilometer door de Himalaya in Tibet waarbij ze de hoogtegrens van 5000 meter haalden. Evert straalt als hij eraan terugdenkt.

Bij het revalidatiecentrum keken ze wel even op toen ze dat hoorden, vertelt Matty. „Ze hebben wel toegegeven dat er bij Evert veel meer is uitgekomen dan ze ooit hadden gedacht.” En het moet nog beter gaan, zegt Evert vastbesloten. „Ik zit nu op vijftig procent. Honderd procent ga ik niet halen, maar ik wil en zal op 99,9 procent uitkomen.”

In de kleine tien jaar dat Evert zijn speciale fiets heeft, is de tijdgeest wel wat veranderd, merkt Matty. „In het begin kregen we veel bekijks, ik had het gevoel dat we mensen een stijve nek bezorgden, zo keken ze ons na. Soms gingen mensen ook klappen, maar dat kwam – plat gezegd – nogal imbeciel over.”

Hoe meer mensen zich met een speciale fiets ’durven vertonen’, hoe lager de drempel wordt voor anderen om een speciale fiets aan te schaffen, denkt ze. „Vroeger dachten mensen bij een snorfiets al: die heeft iets, die heeft een hulpje nodig. Nu nemen mensen vrij gemakkelijk een fiets met elektrische ondersteuning. Dat wordt steeds meer geaccepteerd.”

Bovendien kan een driewielfiets al snel van pas komen, meent ze. „Bij een evenwichtstoornis bijvoorbeeld. Het goede aan zo’n fiets is dat mensen buiten weer wat kunnen doen en niet meer aan huis gekluisterd zitten.” Ze is even stil. „Zonder fiets had Evert niet meer zo’n zin het leven gehad.” Hij knikt.

Ondanks alle voordelen blijft de drempel om van een twee- naar een driewieler over te stappen voor sommigen groot, merkt Usva-fietsenmaker Bert-Jan Luimes. „Ligfietsen worden geassocieerd met snelheid en onzichtbaarheid in het verkeer, omdat je daarin laag zit. Maar bij ons gaat het om ergonomie en comfort. Je zit net zo hoog als in een auto of rolstoel. Zo gauw mensen dat ervaren hebben, zijn ze over de drempel. Zo gauw ze beseffen dat ze door die fiets weer bij de buurvrouw op de koffie kunnen.”

Lees verder na de advertentie
(Trouw)
(Trouw)
Evert de Beer dacht na een ongeluk nooit meer te kunnen fietsen, maar inmiddels heeft hij zelfs een tocht van 950 kilometer door de Himalaya in Tibet gemaakt. (FOTO JÿRGEN CARIS )
(Trouw)


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel