Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Je moeder als beste vriendin, hoe gezond is dat?

Home

Maaike Bezemer

. © .
opvoedvraag

Hoe help je een tienerdochter die gepest is om vrienden te maken, vraagt een lezeres. 

"Mijn dochter doet nooit iets met leeftijdsgenoten", schrijft een moeder. "Ze doet alles samen met mij." Het dertienjarige meisje is op de basisschool veel gepest. Laatst had ze wel een vriendje en deed ze veel met hem, maar dat is nu uit. De tiener heeft een oudere broer die haar een beschermd gevoel geeft, maar met hem onderneemt ze geen dingen buiten de deur. "Hoe kan ik haar van mij losweken?"

Lees verder na de advertentie

Niet doen, zegt Mieke van Stigt. Volgens de socioloog en pedagoog heeft dit meisje haar moeder keihard nodig. "Ze is beschadigd en heeft een onveilig gevoel. Moeder kan dat niet oplossen door haar weg te drukken. Waarom zou ze ook? Het meisje is nog maar dertien, een kuikentje."

Het meisje is nog maar dertien, een kuikentje

Pedagoog Mieke van Stigt

Van Stigt schreef 'Alles over pesten', een boek met ervaringsverhalen - ook van haar zelf - wetenschappelijk onderzoek en concrete adviezen. Kinderen die gepest zijn, zijn getraumatiseerd, zegt Van Stigt. Dat deze dertienjarige zo aan haar moeder hangt, is een gevolg daarvan. "Natuurlijk is het niet goed als ze alles met haar moeder doet, maar wees blij dat ze met haar nog goed contact heeft."

Zelfvertrouwen

De tiener moet eerst zelfvertrouwen krijgen. "Moeder kan dat niet overlaten aan klasgenoten of aan een willekeurig vriendje van een jaar of dertien", zegt ze. "Contact met leeftijdsgenoten kan juist onveilig zijn. In groepsprocessen staat dit meisje bij voorbaat zwakker. Dan is het belangrijk dat het kind met alle ervaringen en twijfels bij haar moeder terecht kan. Dwing haar nergens toe, adviseert ze de moeder. Ze kan iets organiseren met nichtjes. Of een keer een film betalen voor haar broer en haar. "Pas als het meisje zich veilig voelt, kan ze zelfstandig stappen naar buiten zetten."

Het is belangrijk dat de dochter haar pestverleden achter zich laat, reageert ook kindercoach Tea Adema. "Eerst zal ze moeten leren dat ze goed genoeg is. Dat ze niet minder is dan anderen." Toch sluit Adema niet uit dat moeder zich te veel zorgen maakt. "Laat zij haar dochter wel los? Ik zie soms moeders die zich te beschermend opstellen, zich te veel laten leiden door negatieve ervaringen. Een kind gaat daarin mee." Stel na school vooral positieve vragen, adviseert ze. Naast wie zit ze. Heeft ze nog een leuk gesprekje met iemand gehad?

Adema kan zich ook niet voorstellen dat het meisje totaal geïsoleerd is. "Het vriendje bewijst dat ze in staat is om vriendschappen te sluiten. En zo zou moeder vast ook andere voorbeelden kunnen geven." Bewijslast verzamelen, noemt de coach dat. "Die keer op de camping, op de kleuterschool, een buurmeisje. Zowel moeder als dochter moeten af van de gedachtefout dat het haar niet lukt om vrienden te maken. Ze heeft toch ook de stap gezet naar de middelbare school en een nieuwe klas?"

Soms is zo'n nieuwe sociale situatie, of een leuke sport- of hobbyclub, echter niet genoeg, zegt Gerine Lodder, gedragswetenschapper aan de Rijksuniversiteit Groningen en expert op het gebied van eenzaamheid. De kans is aanwezig dat het meisje nog steeds last heeft van eerder pestgedrag, ook al is het niet letterlijk meeverhuisd naar de middelbare school. "Misschien interpreteert zij situaties nog steeds als vijandig. Heeft ze nog last van een negatief gedachtenpatroon, is ze te alert op tekenen van afwijzing."

Als er een dieper liggende oorzaak is, dan lijkt cognitieve ge­drags­the­ra­pie het meest effectief

Als er een dieper liggende oorzaak is, dan lijkt cognitieve gedragstherapie het meest effectief, zegt Gerine Lodder. "Dat klinkt best zwaar, het lost eenzaamheid ook niet meteen op, maar het leert haar om gedachten en gedrag aan te passen. En ze krijgt dan meteen oefeningen om in de praktijk uit te proberen. Sociale gezondheid is zo belangrijk en de schoolperiode duurt nog een hele tijd. Je wilt dat ze die goed doorkomt."

Eenzaam

Maar liefst 3 tot 10 procent van de middelbare scholieren is chronisch eenzaam, weet de onderzoeker. Je een tijdje eenzaam voelen hoeft niet erg te zijn, het gevoel kan zelfs motiveren om nieuwe connecties te maken, zegt ze. Net zoals honger aanzet tot eten.

Maar uiteindelijk heeft elk mens behoefte aan affectie en verbondenheid, besluit Lodder. "Het is fijn als moeder dat kan geven, maar voor tieners is het gezond om vrienden van dezelfde leeftijd te hebben. Het vormt hun identiteit, ze vergelijken zich met elkaar, zetten die vrienden af tegen denkbeelden in het gezin. Zo ontdekken ze waar ze zelf staan."

Deel dit artikel

Het meisje is nog maar dertien, een kuikentje

Pedagoog Mieke van Stigt

Als er een dieper liggende oorzaak is, dan lijkt cognitieve ge­drags­the­ra­pie het meest effectief