Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Jacht op Puigdemont kan voor Madrid averechts uitpakken

Home

Christoph Schmidt

Het Spaanse arrestatiebevel geldt niet alleen voor de afgezette regiopresident Carles Puigdemont (L), maar ook voor vier Catalaanse ex-ministers die voor zover bekend met hem in Brussel verblijven. Linksboven ex-minister van gezondheid Antoni Comin en cultuurminister Lluis Puig, en linksonder ex-minister van landbouw Meritxell Serret, and onderwijsministers Clara Ponsati. Zij worden allen verdacht van rebellie, opruiing en misbruik van belastinggeld. © EPA

Een Spaanse rechter heeft een Europees arrestatiebevel uitgevaardigd tegen de afgezette Catalaanse leider Carles Puigdemont. Hoe sterk staat Spanje met het aanhoudingsbevel aan België? Vijf vragen.

Het hing in de lucht. Vanavond, toen een Spaanse rechter een Europees aanhoudingsbevel uitvaardigde, werd het een feit: Spanje vraagt België om Carles Puigdemont uit te leveren. De afgezette Catalaanse regiopresident verblijft sinds maandag in Brussel en blijft daar mogelijk nog wel even, om uitlevering aan te vechten. Hij kwam donderdag niet opdagen in Madrid, waar hij voor de rechter moest verschijnen voor aanklachten van rebellie, opruiing en misbruik van overheidsgeld. Daarvoor zou hij dertig jaar gevangenisstraf kunnen krijgen.

Lees verder na de advertentie
Verdachten hebben in Spanje dankzij de afrekening met de Fran­co-dic­ta­tuur inmiddels meer rechten dan in sommige andere EU-landen.

1. Wat houdt een Europees aanhoudingsbevel precies in?

Zo’n procedure maakt het EU-landen mogelijk om veroordeelden of verdachten van zware misdrijven zonder bureaucratie en tijdverlies aan elkaar uit te leveren. De politiek speelt geen rol, tot opluchting van de Belgische premier Charles Michel, bij wie Puigdemonts verblijf zwaar op de maag ligt.

2. Is België met zo’n bevel verplicht om Puigdemont te arresteren?

Niet meteen. Een Belgische onderzoeksrechter buigt zich over het Spaanse verzoek. Die kan voorlopige hechtenis gelasten of het bevel juist naast zich neerleggen, maar dat is niet erg waarschijnlijk. Als justitie besluit tot uitlevering aan Spanje, kan Puigdemont in beroep gaan. Zijn advocaat Paul Bekaert heeft al laten weten alle middelen aan te grijpen om de procedure te rekken. Puigdemont blijft dan voorlopig in België, zonder dat hij politiek asiel hoeft aan te vragen.

3. Hoe lang kan die procedure duren?

Bekaert spreekt van ‘1,5 tot 2 maanden’. Daarmee krijgt deze juridische strijd een almaar politieker karakter. Op 21 december zijn er vervroegde parlementsverkiezingen in Catalonië, in opdracht van Madrid. Een martelaarsrol van Puigdemont en andere vervolgde kopstukken kan hun partijen electoraal voordeel opleveren. Daarmee zou Madrid oogsten wat het juist niet wil: een grotere meerderheid in het Catalaanse parlement (en onder de bevolking) die voor onafhankelijkheid is. Tot voor kort was die meerderheid in het parlement minimaal en onder de bevolking – blijkens peilingen – zelfs afwezig.

4. Zijn er eerder Europese politici op een dergelijke manier vervolgd?

Nee, dit is een uniek geval. De laatste prominent tegen wie een Europees aanhoudingsbevel werd uitgevaardigd, was de Australische WikiLeaks-voorman Julian Assange. Zweden zocht hem wegens een verkrachtingszaak. Eerder dit jaar trok Zweden dit bevel weer in. Assange houdt zich al sinds 2012 schuil in de Ecuadoraanse ambassade in Londen.

5. Zijn de zorgen van Puigdemont over een eerlijke rechtsgang in Spanje terecht?

Daarover verschillen de meningen. Op de wereldranglijst van het World Economic Forum over de onafhankelijkheid van rechtssystemen scoort Spanje slecht, met een 58ste plaats, achter onder meer China en Botswana. Spaanse rechters kunnen soms activistisch zijn. Neem de onderzoeksrechter Baltasar Garzón, die in de jaren negentig achter de Chileense oud-dictator Pinochet aanzat. Veel Vlaamse politici uiten zware kritiek op de ‘politieke afrekening’ van de Spaanse justitie met de Catalaanse politici.

Maar er zijn ook andere ranglijsten, waarop Spanje het beter doet dan België. Verdachten hebben dankzij de afrekening met de Franco-dictatuur inmiddels meer rechten dan in sommige andere EU-landen. Bovendien zijn de afgelopen jaren prominente politici van de Partido Popular achter de tralies gezet wegens corruptie, ook al trekt die partij aan talloze touwtjes. 

Lees ook: Spanje zet acht Catalaanse ex-ministers vast

Lees meer over de Catalaanse roep om onafhankelijkheid in ons dossier

In Barcelona werd deze week de vrijlating van de afgezette Catalaanse leiders geëist. © REUTERS

Deel dit artikel

Verdachten hebben in Spanje dankzij de afrekening met de Fran­co-dic­ta­tuur inmiddels meer rechten dan in sommige andere EU-landen.