Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Israëlische aantijgingen richting Teheran zijn niet zo nieuw

Home

Marno de Boer

Premier Benjamin Netanyahu uitte zijn beschuldigingen aan het adres van Iran op maandagavond. © AP

Volgens de Israëlische premier Benjamin Netanyahu liegt Iran over zijn kernwapenprogramma. Vier vragen over de aantijgingen richting Teheran.

Waar bestaan de beschuldigingen van Netanyahu uit?

Lees verder na de advertentie

Iran zou liegen dat het nooit een kernwapenprogramma heeft gehad. Israëlische inlichtingendiensten zouden enkele weken geleden in Iran 500 kilo aan ordners en 183 cd’s hebben buitgemaakt die volgens Netanyahu het archief vormen van Project Amad. Dat zou een geheim project zijn geweest om vijf kleine kernkoppen te ontwikkelen die ongeveer even krachtig zijn als de bom die in 1945 op Hiroshima viel. Amad liep tot en met 2003, en onderzocht bijvoorbeeld hoe van verrijkt uranium een kernkop te maken en hoe die kernkop vervolgens op een ballistische raket te plaatsen.

Aangezien Israël de documenten over Project Amad enkele weken geleden uit een pand in Teheran zegt te hebben gehaald, is het voor Netanyahu duidelijk dat Iran zijn nucleaire programma nooit echt heeft beëindigd. “Voor wat anders dan toekomstig gebruik zou een terreurregime documenten catalogiseren en bewaren?” De voormalig directeur van Project Amad, Mohsen Fakhrizadeh, zou nu aan het hoofd van een nieuwe organisatie ook doorgaan met onderzoek. Daarmee schendt Iran volgens Netanyahu­­ de nucleaire deal met de internationale gemeenschap uit 2015. Onder dat akkoord had het namelijk open kaart moeten spelen over wapenonderzoek uit het verleden.

Zijn de beschuldigingen nieuw?

De Iraanse regering mag dan consequent ontkennen dat het ooit onderzoek naar kernwapens heeft verricht, andere landen denken daar anders over. De Amerikaanse inlichtingendiensten schreven in 2007 dat zij er tamelijk zeker van waren dat Iran tot in 2003 aan kernwapens werkte. De Amerikanen vermoedden ook dat Iran daarna onderzoek bleef verrichten naar technologieën die later van pas konden komen bij een kernwapen.

Het internationale atoomagentschap IAEA was in 2015 ook overtuigd van het bestaan van Project Amad. De organisatie vermoedde dat het onderzoek na 2003 op beperkte schaal doorging. Zo noemt het IAEA al de naam van Mohsen Fakhrizadeh en zijn nieuwe organisatie. De portee van de Israëlische beschuldigingen richting Teheran zijn dus niet baanbrekend. Als Israël­­ daadwerkelijk nieuwe documenten heeft verkregen, dan zullen er mogelijk wel nieuwe details boven tafel komen. De informatie is nog niet gedeeld met de IAEA, maar Netanyahu beloofde maandagavond dit wel te doen.

Schendt Iran de nucleaire deal?

De hoofdmoot van het akkoord bestaat uit het beperken van de hoeveelheid uranium die Iran mag verrijken en het aantal centrifuges dat het hiervoor mag hebben. Sterk verrijkt uranium is namelijk het cruciale ingrediënt van een kernwapen. Als de Israëliërs bijvoorbeeld een geheime verrijkingsinstallatie op het spoor waren geweest, hadden ze het IAEA kunnen tippen, zodat inspecteurs Iran op heterdaad hadden kunnen betrappen.

De huidige Israëlische beschuldigingen gaan over het verbod op bepaald­­ onderzoek dat van nut kan zijn voor de productie een kernwapen, zoals computerprogramma’s die een kernwapen simuleren. Maar waar uraniumproductie niet zomaar te verbergen is voor inspecteurs van het IAEA, is een computerprogramma moeilijker te traceren. Ook Netanyahu presenteerde geen hard bewijs dat Iran vandaag de dag doorgaat met verboden onderzoek­­. Israël zegt de hand te hebben gelegd op het archief van project Amad, maar daarin staat niet wat er momenteel in het onderzoekscentrum van Mohsen Fakhrizadeh gebeurt.

Staat de deal op losse ­schroeven?

Volgens Netanyahu wel. Hij zei maandag dat het akkoord ‘gebaseerd is op Iraanse leugens en deceptie’. Maar Israël heeft niets te zeggen over het akkoord, want dat is ondertekend door de permanente leden van de VN-Veiligheidsraad en Duitsland en Iran. Voorstanders van het akkoord hebben ook een andere lezing. De Britse minister van buitenlandse zaken Boris Johnson zei vandaag dat de Israëlische beschuldigingen juist het belang van de deal duidelijk maken. “Het akkoord is niet gebaseerd op vertrouwen in de Iraanse bedoelingen, maar op strenge controles.”

Lees ook: Waarom Israël juist nu Amerika aanzet tot hard optreden tegen Iran

Het nucleaire akkoord met Iran ligt opnieuw onder vuur. Deze keer komt de aanval niet uit het Witte Huis, maar uit Israël. Ook Saudi-Arabië stuurt aan op escalatie. 


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel