Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Is rood, na de gele hesjes, nog wel de kleur van de revolutie?

Home

Ton den Boon

© anp
Taal

Rood is de kleur van de revolutie: van het bloed dat door de straten vloeit bij de gewelddadige omverwerping van het staatsgezag. Vanuit dat perspectief zijn de gele veiligheidshesjes als iconische outfit van burgers die in opstand komen tegen hoge brandstofprijzen misschien niet zo handig gekozen. 

Want als het oproer van ‘de gele hesjes’ (of mogen we ze ‘geelhesjes’ noemen?) de opmaat tot een revolutie is, moet deze opstand dan als ‘de gele revolutie’ de geschiedenisboeken ingaan?

Lees verder na de advertentie

Op Twitter is de revolutiegeest al danig uit de fles: daar circuleren gefotoshopte versies van Delacroix’ beroemde revolutieschilderij ‘La Liberté guidant le peuple’ (‘De vrijheid leidt het volk’) waarop Marianne, het nationale symbool van Frankrijk, een geel hesje draagt. Ook was er te lezen dat de Franse filosoof Bernard-Henri Lévy parallellen ziet tussen de acties van de gele hesjes en het gemor van de burgerij aan de vooravond van de Franse revolutie van 1789. 

Voor de 18de eeuw werd het woord revolutie vooral gebruikt door astronomen

Revolutie verwijst nu naar een complete omwenteling van het staatsgezag en landsbestuur, maar die betekenis heeft het woord in ons taalgebied pas sinds de 18de eeuw. Voordien werd het vooral gebruikt door astronomen. Het waren namelijk de aarde en de andere planeten die ‘revoluties maken’. Daarmee werd bedoeld dat ze omwentelingen maken rond de zon.

Het Franse woord révolution is ontleend aan het middeleeuws Latijnse revolutio, dat ‘omloop van een hemellichaam’ betekent en dat afgeleid is van het werkwoord revolvere (ergens omheen draaien). Daarop gaat trouwens ook ons woord revolte (opstand) terug.

Een taalvraag of een taaltip? Mail aan tdb@taalbank.nl.

Grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels, voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. U leest ze op trouw.nl/taal.

Lees ook:

Laat ik eens chargeren: Frankrijk staat aan de rand van een vernietigende omwenteling

Zowel uit ethisch oogpunt als vanwege eigenbelang zijn we in Europa uiterst attent op gebeurtenissen die de Europese Unie van haar sokkel zouden kunnen slaan, schrijft columnist Sylvain Ephimenco. 

Deel dit artikel

Voor de 18de eeuw werd het woord revolutie vooral gebruikt door astronomen