Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Is het sluiten van coffeeshops na beschietingen wel zo verstandig?

Home

Edwin Kreulen

Coffeeshop The Game aan de Breestraat in Delft, die eerder het doelwit was van een aanslag. © ANP

Burgemeesters zouden niet automatisch coffeeshops moeten sluiten na een beschieting. Dat vergroot de overlast elders. En het kan schutters aanmoedigen het nog een keer te doen, waarschuwen de coffeeshops en politielector Edward van der Torre.

De hasj-oorlog lijkt een zorgelijke comeback te maken. In een half jaar zijn verspreid over het land alweer zes coffeeshops met wapens bestookt. Deze week was het  raak in Haarlem en Utrecht. Op de zaak in Utrecht na zijn de coffeeshops inmiddels allemaal gesloten.

Lees verder na de advertentie

Precies het effect wat de dader misschien wel wil, realiseerde men zich drie jaar geleden in Amsterdam bij een reeks beschietingen van coffeeshops, die daarna ook in allerijl werden gesloten. Een concurrent op die manier de markt uit plaatsen, of een zaak bestraffen die geen spul afnam van een leverancier? Burgemeester Eberhard van der Laan riep de vertegenwoordigers van de coffeeshops in zijn ambtswoning bijeen en kwam tot een compromis. Als de eigenaren volledig inzicht zouden geven in zaken waarin bijvoorbeeld bedreigingen een rol spelen, zou hij niet meer automatisch na een incident de tent sluiten.

Sluiting is vaak het einde van de zaak. En er zijn al te weinig coffeeshops

Ferry de Boer, coffeeshopbond BCD

Het werd een stuk rustiger in Amsterdam, hoewel de problemen niet verdwenen. Maar elders begon de ellende: onder meer in Delft, met een schietpartij waarvoor inmiddels een verdachte uit Amsterdam is opgepakt. “Ook al zijn voor de andere zaken de schutters nog niet aangehouden, met je boerenverstand kun je bedenken dat de huidige situatie, waarin leveranciers per definitie uit het criminele circuit komen,  voor problemen zorgt”, zegt Edward van der Torre, lector aan de Politie-academie. Hij geeft gemeenten adviezen over de aanpak van softdrugs en was nooit een uitgesproken voorstander van D66-plannen om ook de ‘achterdeur’ van de hasjhandel te legaliseren. “Maar als je daarmee deze overlast kunt voorkomen, is het wel een sterk argument.” Een proef met legale wiet moet uitwijzen of beter toezicht op de achterdeur inderdaad werkt.

‘Vaak het einde van de onderneming’

Ferry de Boer van coffeeshopbond BCD zou het liefst de Amsterdamse aanpak ook elders in het land ingevoerd zien. “Ik begrijp wel dat burgemeesters op de openbare orde letten, maar voor een coffeeshop zijn de gevolgen ernstig als de zaak voor onbepaalde tijd dicht moet.” Door sluiting kun je de schutters juist aanmoedigen het nog een keer te doen. “Want het is vaak het einde van de zaak. En er zijn al te weinig coffeeshops. Dat vergroot juist overlast, want het is te druk in de huidige zaken. Het idee om rustig op een plek je joint te roken, staat onder druk.” Sinds de opkomst van de coffeeshops, dertig jaar geleden, is het aantal zaken gedaald van zo’n 1500 naar ruim 500.

De Boer prijst de Utrechtse burgemeester Jan van Zanen, die een coffeeshop deze week niet sloot ondanks de vondst van een handgranaat voor de deur. Deze zaak had het voordeel dat ze op een industrieterrein stond, terwijl bij de net gesloten Haarlemse coffeeshop in een woonwijk ook het bovenliggend huis werd geraakt.

“Niet meteen sluiten kan een goede oplossing zijn”, zegt ook politielector Van der Torre. “Maar ik zou het wel laten afhangen van de coffeeshop. Het kan bijvoorbeeld wanneer het gaat om een ondernemer die verder zijn zaken goed voor elkaar heeft, en er geen signalen zijn dat het geweld zich gaat herhalen. Het is overigens niet makkelijk om dat vast te stellen: met de huidige dreiging van sluiting zullen veel ondernemers geneigd zijn geen melding te doen als er iets niet goed gaat in hun zaak.”

Incidenten

Delft. In mei 2018 worden twee coffeeshops van dezelfde eigenaar beschoten. In september volgt een nieuwe poging. Bij een van de zaken weigert het pistool. Begin oktober schieten agenten een man dood die voor een van de twee coffeeshops staat, omdat ze vermoeden dat hij een pistool heeft. Mogelijk werd kort hiervoor geschoten op de coffeeshop. Inmiddels zijn twee verdachten in beeld uit Amsterdam. Een van hen, mogelijk chauffeur en niet de schutter, komt deze week voorlopig vrij. In oktober sloot de burgemeester de coffeeshops. Na drie maanden mogen ze weer open. De eigenaar heeft inmiddels beide zaken in de verkoop gezet.

Haarlem. In maart vorig jaar wordt een coffeeshop tot twee keer toe beschoten. Deze week volgt een tweede coffeeshop, waarbij ook de woning erboven wordt geraakt. De gemeente sluit tot nader orde beide zaken.

Amsterdam. Vuurwerk vernielt een half jaar geleden de ruit van een coffeeshop in Amsterdam-Oost en beschadigt de woning erboven. De gemeente sluit diezelfde dag de zaak. Een kort geding levert de eigenaar niets op. Hij probeert het nu via een bodemprocedure, maar na een half jaar sluiting staat volgens zijn advocate Linda Dekkers ‘hem het water aan de lippen’. Vorige maand werd een andere coffeeshop tot nader orde gesloten nadat er twee keer een explosief  was afgegaan.

Utrecht. Begin deze week wordt een handgranaat gevonden voor een coffeeshop op een industrieterrein. De explosieven opruimingsdienst neemt de handgranaat mee voor onderzoek. De zaak blijft voorlopig gewoon open.

Probleem groter dan coffeeshops

Niet alleen voor coffeeshops kan een beschieting het einde betekenen, constateert de Amsterdamse advocaat Jan de Groot. Hij heeft inmiddels naast wietverkopers ook winkeliers en caféhouders als cliënt. “Neem de kledingwinkel waarbij kogels in het raam worden ontdekt. De gemeente sluit direct zo’n zaak. De daders worden nooit gepakt en ik kan wel via de rechter de sluiting aanvechten, maar dat duurt maanden en dat is het einde voor de winkel.” Zelfs met een tijdelijke sluiting kan de verhuurder al het huurcontract van een zaak opzeggen. Ook als de verhuurder eigenlijk heel andere belangen heeft, bijvoorbeeld kosten wil voorkomen die hij anders moet maken omdat hij de zaak ergens anders voor wil gebruiken. “Dat is heel frustrerend. Natuurlijk is veiligheid belangrijk, maar er wordt nu te makkelijk uitgegaan van vage aanwijzingen waarmee de politie later ook niet verder komt. Het is heel onrechtvaardig dat ondernemers die niets te maken hebben met het geweld, daardoor toch hard worden getroffen.”

Lees ook: 

Coffeeshops mogen grotere voorraad ‘staatswiet’ hebben

De coalitie heeft een compromis gevonden voor het experiment met ‘staatswiet’, de teelt en verkoop van door de staat gereguleerde cannabis.

Deel dit artikel

Sluiting is vaak het einde van de zaak. En er zijn al te weinig coffeeshops

Ferry de Boer, coffeeshopbond BCD