Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Is de mens hier weggerend? Ik mis ons!

Home

Remke de Lange

Zie ons eens driftig bouwen, maar bij menselijke afwezigheid stellen de constructies weinig voor. © RV
Recensie

Homo Sapiens
Regie: Nikolaus Geyrhalter
★★★★

De Oostenrijkse documentairemaker Nikolaus Geyrhalter verzamelde beelden van bouwwerken die in onbruik zijn geraakt. Tikkende regendruppels hebben soms het rijk alleen.

Lees verder na de advertentie

Een verlaten ziekenhuis, kerk, bioscoop, winkelcentrum en fabriek: ze liggen er stil bij, zo zonder mensen. Sneeuw dwarrelt naar binnen, regen drupt op plekken die mensen ooit hebben gekoesterd.

Juist in zijn stille afwezigheid zegt de maker natuurlijk van alles

De Oostenrijkse documentairemaker Nikolaus Geyrhalter verzamelde beelden van menselijke bouwwerken die in onbruik zijn geraakt. Hij reisde ervoor naar Japan, Argentinië, Bulgarije, de Verenigde Staten. In klein, dichtbevolkt en bovenal opgeruimd Nederland heeft hij weinig te zoeken, maar zijn blik ontstijgt specifieke locaties.

Ogenschijnlijk simpel

Geyrhalters streng visuele aanpak kennen we ondermeer van zijn veelgeprezen 'Our Daily Bread' (2005), waarin hij de hedendaagse westerse voedselproductie koeltjes observeerde. Hij hanteert een ogenschijnlijk simpele manier van filmen. Camera neerzetten, een strakke beeldcompositie creëren en registreren maar: overwoekerde spoorlijnen, een ingestorte skilift, een ondergronds autokerkhof, een weggezakte bergweg. Geen camerabeweging, muziek of commentaar om de blik of het gemoed van de kijker te sturen.

Maar juist in zijn stille afwezigheid zegt de maker natuurlijk van alles. Verwondering lijkt Geyrhalters belangrijkste drijfveer, hoewel uit zijn voedselfilm destijds misschien ook verontwaardiging klonk. Dat is dit keer anders. Deze maker van slow cinema vraagt niet alleen veel geduld van de kijker, hij nodigt ook uit tot eigen overpeinzingen en bespiegelingen. De titel, 'de wijze mens', zou je ironisch kunnen opvatten: zie ons eens driftig bouwen, maar bij menselijke afwezigheid stellen de constructies weinig voor.

De beelden doen denken aan het boek 'The World Without Us', waarin journalist Alan Weisman die dystopie onderzoekt. De natuur neemt het weer over. Hoewel, dieren hebben geen interesse voor roestig metaal en achtergelaten beton: behalve een springende kikker, een roekende duif, wat motjes en muizen zien we weinig bewegen op een parkeerplaats waar groen door het asfalt steekt en in een door zand bedolven kustplaatsje.

Mensloos geluid

De maker besteedt veel aandacht aan mensloos geluid: wind zorgt voor magische momenten, tikkende regendruppels hebben soms het rijk alleen, insecten zoemen en vogels fluiten er op los. Wat een rust! En hoe macaber tegelijk. Een clubzaal met een halfvol colaflesje, een archief met zacht wapperende stukken papier: is de mens hier halsoverkop weggerend? Ik mis ons!

Geyrhalter houdt met zijn fotografische film een soort evolutionaire spiegel voor: de mens heeft zich in de loop van zijn bestaan fundamenteel onderscheiden van andere levende wezens. Afhankelijk van je levensblik, of bui, kun je daar van alles aan verbinden. Schuldgevoel omdat de mens, soms onnodig, zoveel ruimte inneemt. Of dankbaarheid en trots, omdat de mens tot zoveel schitterends in staat is. Een operatiekamer, een gymzaal, een vliegveld, een vloermozaïek, een bowlingbaan: de mens is niet alleen hoogmoedig maar ook, ja, wijs.



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Juist in zijn stille afwezigheid zegt de maker natuurlijk van alles