Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Is dat wel helemaal koosjer?

Home

HANS NAUTA

'De Koosjere Hamvraag', vanaf zondag op tv, laat de achtergrond en de gekte zien van bepaalde spijsregeltjes.

Verboden smaken zijn misschien wel het lekkerst. Midden in het gesprek haalt Jigal Krant een enorme zak chips uit zijn tas en trekt hem open. "Smaakt dit naar ham?" De barbecuegeur is onmiskenbaar en doordringend, zeker op dit vroege uur. "En dit?" Opeens staat een grote pot spekreepjes op tafel. "Vegetarisch, voor in de salade."

Krant leeft volgens de joodse spijswetten en mag geen varkensvlees. "Als ik in Spanje of Italië op vakantie ben, zien die serrano- of parmahammen er bijzonder smakelijk uit. Maar hoe ze smaken weet ik niet." In de nieuwe serie 'De Koosjere Hamvraag', vanaf zondag op tv, laat hij een smaakprofessor bepalen welke namaakham de echte smaak het best benadert. "Die zoektocht is een spel, maar mijn fascinatie voor voedsel is oprecht." Culinair fanaticus, noemt de journalist zich op Twitter.

"Koosjere joden zijn net zo bewust bezig met eten, als mensen met een allergie voor gluten, melksporen of noten. Joden weten bijvoorbeeld dat rode M&M's gekleurd worden met het bloed van schildluizen, en daarom niet koosjer zijn." Door dat bewustzijn is de joodse keuken een interessante ingang voor een programma over voedsel. 'De Koosjere Hamvraag', een uitzending van de Joodse Omroep, is bestemd voor een breed publiek. "Maar ik denk dat ook veel joodse mensen nauwelijks de achtergronden kennen van hun rites." Zoals het programma 'Keuringsdienst van Waarde' je anders naar voedsel laat kijken, wil 'De Koosjere Hamvraag' de gekte laten zien van bepaalde spijsregeltjes.

"Neem wijn. Een koosjere fles, gemaakt onder toezicht van een rabbijn, wordt niet-koosjer zodra een niet-jood mij een glas inschenkt. Dat kan ik toch niet aan mijn vrienden verkopen? Het is van een xenofobie waarvoor ik me schaam." Naast de ingrediëntenregels kent de joodse wet sociale spijsregels, en die vindt Krant niet meer relevant. Hij spreekt van een conflict tussen eeuwenoude tradities en hedendaagse westerse waarden zoals gelijkheid en tolerantie.

"Halacha, het Hebreeuwse woord voor de joodse wet, betekent 'de weg die wij moeten gaan', en daarom zou die wet in beweging moeten zijn", legt Krant uit. Maar hij ziet dat de regels in het hedendaagse jodendom juist meer rigide worden. "Geen rabbijn zal voorstellen om de wijnregels eens te versoepelen. Dan ligt hij eruit bij de andere rabbijnen. Ze steken elkaar de pas af in vroomheid."

In 'De Koosjere Hamvraag' beginnen zijn prikkelende onderzoeken met een eenvoudige waarom-vraag. Waarom kopen joden toch altijd witte eieren, vraagt Krant aan rabbijn Evers. Het antwoord verklaart uiteindelijk waarom de koosjere delicatessezaken legbatterij-eieren verkopen, ook al zijn die al jaren uit de supermarkt verbannen. Scharreleieren kunnen bevrucht zijn door een haan, en het prille begin van een kuikentje bevatten, zegt de rabbijn. En joden mogen geen bloed.

De rabbijn heeft nog een argument voor de legbatterij. In het bijbelboek Deuteronomium staat dat je geen eieren mag wegnemen onder een broedende vogel, uit respect voor het moederdier. In de legbatterij rollen eieren vanzelf de kooi uit. Zo is dat probleem opgelost.

Krant vindt het tegenstrijdig dat een pleidooi voor dierenwelzijn tevens een argument is voor de legbatterij. Even inconsequent zijn de gewoontes rond de rituele slacht. "Een argument dat voor de rituele slacht wordt aangevoerd, is dat dieren snel en pijnloos sterven. Maar waarom worden ze dan niet eerst biologisch grootgebracht? Als joodse carnivoor ben ik verplicht om vlees te eten uit de bio-industrie." In een nog te maken aflevering houdt hij een pleidooi voor biologisch koosjer vlees.

De zak hamchips zonder varkensvlees ligt al even onaangeroerd op tafel. Neemt Krant er zelf van? "In het tv-programma besluit ik ze te proberen, ook al staan die chips niet op de lijst met koosjere producten van het rabbinaat. De rabbijn vond het opvoedkundig niet zo handig om kinderen te leren dat ze geen ham mogen, en ze toch barbecuechips te laten eten. Uit zijn woorden proefde ik verder heel sterk dat de joodse identiteit wordt gevormd door wat je laat. Je bent wat je níet eet."

'De Koosjere Hamvraag', vanaf zondag om 14.00 uur op Nederland 2 bij de Joodse Omroep.

Deel dit artikel