Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Iraanse wolf is geen vredesboodschapper

Home

KEYVAN SHAHBAZI, CULTUREEL PSYCHOLOOG en AFKOMSTIG UIT IRAN EN SINDS 30 JAAR WOONACHTIG IN NEDERLAND

Het Westen vergist zich door president Rohani als gematigd te zien. In Iran wijst maar weinig op verandering, stelt Keyvan Shahbazi.

Als Hassan Rohani, de nieuwe president van Iran, deze week aanschuift bij de algemene vergadering van de VN in New York, is dat het begin van een ongekende kosmetische operatie, waarmee Iran zichzelf uit het isolement wil halen waarin het door acht jaar Ahmadinejad terechtkwam.

Het lijkt van afstand of er heel wat verandert. Rohani toont zich bereid te praten over heikele kwesties als Irans militair-nucleaire ambities en de burgeroorlog in Syrië - waar Iran de facto in een oorlog is verwikkeld met de Arabische staten ten zuiden van Perzische golf. En de nieuwe president van Iran is ook bereid om afstand te nemen van de holocaustontkenningen van zijn voorganger.

Helaas past hier een waarschuwing: eerdere pogingen van het islamitische regime om zichzelf te hervormen zijn volledig mislukt en angstvallig teruggedraaid. Waarbij elke keer een belangrijk deel van de Iraanse samenleving radicaler afstand nam van dit regime door nog luider en duidelijker te verlangen naar vrijheid, een rechtsstaat, een seculiere democratie.

Momenteel wordt de Iraanse economie vermorzeld onder druk van economische sancties. Iran is de grootste exporteur geworden van hoogopgeleide, werkloze jongeren naar het Westen; het IMF schat dat er jaarlijkse tot 180.000 van hen vertrekken.

Rohani, voormalige vertegenwoordiger van de opperste leider Khamenei in de Nationale Veiligheidsraad van Iran, is de man die de knieval in het nucleaire dossier in de praktijk gaat brengen. Er is door Khamenei al een 'heldhaftige inschikkelijke opstelling' aangekondigd. De westerse druk werkt en het machtswoord wordt in Teheran goed verstaan.

Knuffelschaap?
In de westerse media overheerste - veel te vroeg - de opluchting; de veronderstelde boze wolf blijkt gelukkig toch een knuffelschaap te zijn. Het is opvallend dat men telkens de periodieke matiging van de toon in de buitenlandse politiek, verwart met veronderstelde veranderingen in de binnenlandse politiek van de islamitische republiek.

Niet de buitenlandse maar juist de bínnenlandse politiek van het Iraanse regime, is de maatstaf voor verandering. En juist hier zijn de tekenen niet gunstig. Het realiseren van meer vrijheden, rechtsstatelijkheid, democratie en respect voor mensenrechten, is uiteraard een verantwoordelijkheid van Iraniërs zelf, maar het is ook niet rechtvaardig om hun beulen in het buitenland te beschouwen als boodschappers van rede en vrede.

In Iran zijn sinds 1981 tienduizenden politieke tegenstanders, andersdenkenden, homoseksuelen en aanhangers van andere religies uit de weg geruimd. Een veeg teken dat in het binnenland nog lang geen nieuwe vrijheden komen, is de samenstelling van het kabinet van de 'gematigde' president. Rohani benoemde als minister van justitie de man die berucht is als lid van het 'comité des doods' uit 1988, Moustafa Pour-Mohammadi. Dit comité hielp destijds Ayatollah Khomeini met de oplossing van het vraagstuk van de vele politieke gevangenen in Iran. Het was de zwartste periode in de reeks van de massaslachtingen sinds 1981.

De gevangenen werden door het 'comité des doods' aan de hand van enkele vragen geselecteerd voor executie (vrachtwagens en koelcellen stonden gereed). De schattingen verschillen, maar omstreeks 5000 politieke gevangenen, de meesten jongeren, werden omgebracht.

Als Rohani spreekt in New York, bedenk het volgende: het is in zijn land nog steeds verboden te praten over de massagraven uit 1988. Ter plaatse rouwen, heeft het risico van arrestatie. Misdaden tegen de menselijkheid verjaren niet, maar kunnen wel in vergetelheid raken.

Deel dit artikel