Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Internet / Een democratische Google

Home

door Seije Slager

Nog niet zo lang geleden stond Google bekend als modelonderneming.

Met het bedrijfsmotto ’Don’t be evil’, optimistische teksten over de vrije stroom van informatie en een startpagina zonder advertenties, bouwde het bedrijf een maatschappelijk verantwoord imago op.

Inmiddels weten we beter. Zoekmachines hebben hun onschuld wel verloren. Google en naaste concurrent Yahoo waren vorig jaar bereid tot zelfcensuur: toegang tot de lucratieve Chinese markt bleek toch net iets belangrijker dan mensenrechten.

Informatie is macht. Dat geldt voor de Chinese overheid, maar ook voor de zoekmachines zelf. Zeg mij wat u op internet zoekt, en ik zeg u wie u bent. En als ik kan zeggen wie u bent, kan ik u ook bestoken met precies op maat gesneden reclame, of gegevens over uw surfgedrag verkopen aan marketingbureaus. Vandaar dat de meeste zoekmachines zorgvuldig een archief bijhouden van wie wanneer welke zoektermen invoert.

Dat dat een privacynachtmerrie is, werd vorig jaar ook duidelijk. De Amerikaanse provider AOL publiceerde – voor wetenschappelijk gebruik – een uitputtende lijst met zoektermen die op de AOL-zoekmachine werden ingevoerd. Geanonimiseerd, dat wel, maar omdat iedereen zijn eigen naam wel eens intikt in zo’n zoekmachine, was dat snel ontcijferd. Zo werden brave Amerikaanse huisvaders ineens ontmaskerd als liefhebbers van kinky seks, en bleken vriendelijke collega’s geregeld zelfmoordhulpgroepen te bezoeken.

Een ander probleem: behalve het e-mailverkeer worden tegenwoordig ook zoekresultaten vervuild door spam. Sommige sites proppen zichzelf zo vol met onzichtbare trefwoorden dat ze automatisch hoog in de lijsten komen. Er zijn tegenwoordig mensen die een bovenmodaal inkomen verdienen met het in dienst van bedrijven manipuleren van zoekresultaten.

Google probeert zulke spam tegen te gaan. Maar ook dat kan weer verkeerd uitpakken. Zo werd deze krant vorig jaar tijdelijk als ’spammer’ in de ban gedaan. Het misverstand werd snel opgelost, maar gaf toch te denken over de macht van Google, dat als bijna-monopolist de informatiestromen op het web kanaliseert.

Ook Jimmy Wales, medebedenker van de succesvolle doe-het-zelf-internetencyclopedie Wikipedia, ergert zich aan de dominantie van Google. Bovendien heeft hij kritiek op de algoritmes waarmee Google zoekresultaten sorteert. Die kunnen door spammers gedecodeerd en vervolgens misbruikt worden.

Daarom wil hij binnenkort een zoekmachine lanceren, waarbij de gebruikers invloed uitoefenen op de volgorde van de zoekresultaten, naar analogie van het Wikipedia-concept. Zijn redenering: machines zijn slecht in het herkennen van spam, mensen juist goed.

Zou dat levensvatbaar zijn, zo’n ’democratische’ Google? Het is de vraag of veel mensen er warm voor lopen. Belangeloos een encyclopedieartikel schrijven is leuk. Maar belangeloos spam uit zoeklijsten filteren lijkt mij net zo leuk als het verwijderen van spam uit je inbox.

Bovendien is Wikipedia nuttig voor het opzoeken van droge feiten. Maar als het gaat om ’sorteren op relevantie’, het werk van een zoekmachine dus, dan werkt het concept erg slecht. Zo heeft de volstrekt onbeduidende C-acteur Walter van Kalken op de Nederlandse Wikipedia een langer lemma dan gevierd Hollywood-actrice Scarlett Johansson. Zou dat toevallig komen doordat Van Kalken actief is binnen de Wikipedia-gemeenschap?

Ook zo’n zoekmachine is dus niet ideaal. Maar zolang Google meer dan 50 procent marktaandeel heeft, moeten we toch ieder nieuw initiatief maar toejuichen.

Deel dit artikel