Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Instabiel Roemenië staat als EU-voorzitter voor ondankbare taak

Home

Christoph Schmidt

EU-commissievoorzitter President Jean-Claude Juncker schudt de hand van premier Viorica Dancila van Roemenië. Roemenië is vanaf vandaag een half jaar voorzitter van de EU. © AP

Intern is Roemenië zwaar verdeeld. Dat is lastig, nu het land een half jaar EU-voorzitter mag spelen. 

Tegen de achtergrond van een enorme vuurwerkshow en wapperende EU-vlaggen werd Roemenië twaalf jaar geleden lid van de Europese Unie, tegelijk met Bulgarije. Bij de afgelopen jaarwisseling, startschot voor het Roemeense debuut als EU-voorzittersland, was de feestvreugde al behoorlijk gedempt. Vanavond wordt dat voorzitterschap officieel geopend, met toespraken en een concert in Boekarest.

Lees verder na de advertentie

Het wordt een lastig half jaar, door zowel Europese als binnenlandse ontwikkelingen. Vanwege de brexit-onzekerheid en de Europese verkiezingen van mei is dit hoe dan ook een ondankbaar voorzitterschap, welk EU-land er ook aan de beurt zou zijn geweest.

Tussen de Roemeense president en de premier botert het niet. En wie mag Roemenië komend half jaar ver­te­gen­woor­di­gen tijdens een top in Brussel?

De wankele politieke situatie in Roemenië verzwaart de klus nog eens extra, en daar beginnen de zorgen voor de andere lidstaten en de Europese instellingen.

Het officiële programma van vandaag en morgen, als de Europese Commissie op bezoek is in Boekarest, verraadt al iets van die conflictsfeer. Morgen leggen commissievoorzitter Juncker en de Roemeense president Klaus Iohannis ‘gezamenlijke persverklaringen’ af. Daarna maakt Iohannis plaats voor premier Viorica Dancila, die met Juncker een ‘gezamenlijke persconferentie’ houdt.

Corruptie

Aan deze volgorde en die woordkeus is, naar men mag vrezen, urenlang overleg vooraf gegaan tussen Brussel en Boekarest, en vooral tussen verscheidene bobo’s in de Roemeense hoofdstad.

Tussen Iohannis en Dancila botert het niet. De president is van een centrum-rechtse partij, de premier van de sociaal-democratische. Dancila wordt ervan verdacht onder de plak te zitten bij Liviu Dragnea, algemeen gezien als de machtigste man van het land. Deze zakenman/politicus leidt de sociaal-democratische partij en wilde in 2016 eigenlijk premier worden, maar wegens een veroordeling voor verkiezingsfraude kon dat niet.

Dragnea, die ook op andere terreinen wordt verdacht van machtsmisbruik en fraude met EU-subsidies, geldt als de drijvende kracht achter de pogingen om de strijd tegen corruptie in Roemenië te dwarsbomen. In een rapport dat de Europese Commissie in november publiceerde, staat dat het land na een hoopvolle periode van vooruitgang de laatste jaren weer stappen terug zet, vooral op justitiegebied.

Het logo van het EU-voorzitterschap werd deze week geprojecteerd op het regeringsgebouw in Boekarest. © EPA

‘Vijandige omgeving’

Markante gebeurtenis was het gedwongen vertrek vorig jaar van het hoofd van het anticorruptiebureau, die zich bij sommige autoriteiten niet populair had gemaakt. Deze week stapte ook de interim-directeur, Anca Jurma, op omdat ze het lastig vond om in een ‘vijandige omgeving’ haar werk te moeten doen.   

President Iohannis verzet zich tegen de pogingen van de regering-Dancila om onder meer amnestieregelingen op te tuigen voor corruptiezondaars.

De twee botsen ook over de vraag wie Roemenië dit half jaar mag vertegenwoordigen op Europese topontmoetingen van regeringsleiders in Brussel.

Een oude uitspraak van het Constitutionele Hof bepaalt dat de president dat voorrecht heeft. Maar Dancila vindt het logischer dat zij, als hoofdverantwoordelijke voor het voorzitterschap, de honneurs op het hoogste niveau waarneemt.

Om de boel op scherp te zetten, zei Iohannis in november dat zijn land (lees: de regering-Dancila) niet goed is voorbereid op het EU-voorzitterschap, een nooit gehoorde uitspraak van het staatshoofd van een aanstaand voorzitter.

Juncker sprak vlak voor de jaarwisseling ook zijn zorgen uit, in ongekend ondiplomatieke taal. “Ik geloof dat de regering in Boekarest nog niet volledig heeft begrepen wat het betekent om het voorzitterschap over de EU te leiden”, zei de Luxemburger tegen Welt am Sonntag.

“Voor behoedzame onderhandelingen heb je ook de bereidheid nodig om naar anderen te luisteren en de sterke wil om je eigen wensen terzijde te schuiven. Daar heb ik enige twijfel. Bovendien is de interne toestand momenteel zo, dat het land niet als ‘compacte eenheid’ kan optreden in Europa. Je hebt thuis een gesloten front nodig, om tijdens het voorzitterschap ook de eenheid van Europa te kunnen bevorderen.”

Lees ook: 

EU maakt zich zorgen over afglijdend Roemenië

Brussel maakt zich zorgen over de manier waarop Boekarest het laatste jaar het justitieel apparaat heeft aangepast.

Deel dit artikel

Tussen de Roemeense president en de premier botert het niet. En wie mag Roemenië komend half jaar ver­te­gen­woor­di­gen tijdens een top in Brussel?