Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Inflatie treft ook woorden

Home

Jaap de Berg

‘Woordinflatie’, constateerde deze week een oud-collega, toen hij de kop Huisartsen slepen / minister Klink / voor de rechter had gelezen. Slepen suggereert immers zo niet het gebruik van geweld dan toch een zekere hardhandigheid. Daarvan bleek niets. Waarom niet Huisartsen dagen voor de rechter?

Tegen deze kritiek valt niets in te brengen, of het moest de kanttekening zijn dat ze van een bovengemiddeld taalgevoel getuigt.

Geldinflatie vermindert de waarde van betaalmiddelen. Woordinflatie vermindert de betekenis van taalgoed. Bekende slachtoffers zijn aantijging (‘kwaadwillige beschuldiging’), bewijslast (‘verplichting om een bewijs te leveren’) en criticaster (‘muggenzifter’). Ze worden nogal eens over één kam geschoren met de neutrale woorden beschuldiging, bewijs en criticus.

Woordinflatie komt vaak voort uit een behoefte aan overdrijving, al dan niet in combinatie met onkunde. Kwalijke voorbeelden zijn lukrake verwijzingen naar de Hitlertijd, zoals de typering nazi-methoden of Gestapo-manieren voor onzachtzinnig optreden van hedendaagse agenten.

Als voertuig voor gevoelsontlading is het verschijnsel niet van vandaag of gisteren. Zelfs telwoorden zijn eraan onderhevig geweest, heeft de taalkundige Riemer Reinsma eens uitgelegd.

Ooit volstond honderd om het begrip ‘erg veel’ uit te drukken. De duizendpoot heette toen honderdvoet. Maar ook het simpele duizend werd op den duur te licht bevonden. In de 16de eeuw kwam duizend duizend op om een grote hoeveelheid te benoemen. In de 19de werd een onderklasse van de duizendpoten miljoenpoot gedoopt.

Tegenwoordig hebben sommigen zelfs aan miljoen nog niet genoeg om hun verbazing te beklemtonen. Mega- (een voorvoegsel dat strikt genomen een miljoenvoud aanduidt) heeft concurrentie gekregen van giga- (dat voor een miljardvoud staat). In kranten ontbreekt het nog, maar internetters zijn al zo ondersteboven van de recente economische tegenspoed dat ze menen een gigacrisis te beleven.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie