Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

India

Home

Marianne Wilschut

Het aanbod van duurzame verre reizen groeit. Het klinkt mooi, de wereld helpen door op vakantie te gaan – fietsen in India bijvoorbeeld. Maar hoe groen is zo’n reis? En help je de lokale bevolking er mee?

Een half uurtje nadat we in de met eucalyptusbomen begroeide Nilgiris-bergen de afslag naar beneden hebben genomen, begint het landschap al te veranderen. Tot bolletjes geknipte theestruiken geven de golvende terrassen een groen schapenvachtje. Als we stoppen om een foto te maken van de kleurig geklede theepluksters, hoor je overal het knippen van hun speciale scharen.

Het is dag zeven van een fietsreis van drie weken door Zuid-India, en vandaag staat een spectaculaire afdaling van 2200 meter door de Western Ghat-heuvels op het programma, die na de theeplantages ook nog bamboestruiken en met tropisch regenwoud begroeide hellingen in petto heeft en uiteindelijk eindigt tussen de rijstvelden van de tropische deelstaat Kerala. Hand op de rem en zeker ook op je bel, onmisbaar in het chaotische Indiase wegverkeer waar het recht van de hardste claxon heerst. Onderweg worden we joelend ontvangen door kinderen die maar wat graag een high five willen of je een bemoedigend tikje op de billen geven. Met ’What’s your name?’ en ’How are you?’ proberen de kleintjes wanhopig een praatje aan te knopen met de voorbijsuizende mountainbikers.

Een geweldige ervaring zo’n fietstocht over het Indiase platteland, je ziet veel, maakt gekke dingen mee – nooit geweten dat je in een klein vissersbootje gevuld met tien fietsen en een stuk of twintig passagiers een meer kunt oversteken – en komt op plekken waar geen andere toerist komt. Tegelijkertijd bekruipt me af en toe wel het onbehaaglijke gevoel van ’Ben ik wel goed bezig?’ Goed, de lokale thee- en curryverkopers verdienen aan de toeristen, maar is het niet ook een beetje decadent om als westerling door dorpen te fietsen waarvan voor de inwoners de enige reis die misschien in het verschiet ligt, een tripje op de boot naar de Verenigde Arabische Emiraten is in de hoop daar werk te vinden in de bouw of de oliewinning?

„Zo’n grote voetafdruk laat je als fietser in India niet achter”, stelt Victor de Lange van CREM, een onderzoek- en adviesbureau dat zowel overheden als touroperators adviseert over duurzaam toerisme, mij gerust. „En de globalisering kun je toch niet tegenhouden. De wereld begint nu eenmaal een dorp te worden en zeker in landen waar het democratisch gehalte wat minder is, kan het ook goed zijn om in aanraking te komen met mensen uit andere culturen.”

Paul Peeters, lector duurzaam toerisme aan NHTV internationaal hoger onderwijs Breda, sust mijn geweten iets minder. „Op zich laat je als fietsvakantieganger een lage voetafdruk achter in het land van bestemming, maar door helemaal naar India te vliegen draag je bij aan het broeikaseffect. Het vervoer naar je bestemming is het belangrijkste deel van de milieubelasting van je reis.” Dat ik de uitstoot van mijn vlucht heb gecompenseerd via Trees for Travel is volgens Peeters slechts een druppel op een gloeiende plaat. „Met compensatie verminder je de emissies niet maar blijven ze gelijk, terwijl we wereldwijd elk jaar 3 procent minder moeten hebben om het klimaatprobleem beheersbaar te houden.”

Uit het rapport ’Reizen op grote voet 2008’ van de NHTV blijkt dat toerisme de sector is met veruit de grootste emissiegroei. Terwijl de totale Nederlandse CO2-emissie van 2002 tot 2008 met 3,2 procent is afgenomen, is de totale emissie door vakanties juist met 16,5 procent toegenomen. Het zou dan ook het beste zijn om dichter bij huis vakantie te vieren, meent Peeters. „Neem bijvoorbeeld Roemenië, ook een arm land waar je hartstikke mooi kunt fietsen en de treinreis ernaartoe is al buitengewoon avontuurlijk.”

Toch blijft het nou eenmaal een feit dat reizigers graag verre landen willen verkennen en milieuheffingen op vliegtickets zijn nog niet zo hoog dat ze zich daardoor laten ontmoedigen. „Als je dan toch naar Mexico of India gaat dan is het beter om niet een week, maar een maand te gaan en hou het dan het jaar daarop dichtbij huis”, adviseert Peeters.

Behalve het vervoer maakt de keuze voor je accommodatie ook een groot verschil voor de milieubelasting van je reis, kun je lezen op de site ’Ikhebzininvakantie.nl’, waarin Milieu Centraal tips geeft aan wanna be duurzame toeristen. „Wie kampeert verbruikt bijvoorbeeld minder energie dan thuis”, weet Milieu Centraal-woordvoerder Hans van Dijk. Maar logeer je in een luxe resort waar de airco snort en je handdoek dagelijks een ritje in de wasmachine maakt, dan gaat de CO2-teller weer omhoog. Ga je niet zelf op zoek naar accommodatie dan is het goed om voordat je bij een reisorganisatie boekt uit te zoeken of zij duurzaamheid hoog in het vaandel hebben staan. „Je kunt er bijvoorbeeld van uitgaan dat organisaties die zich bij de Travel Foundation hebben aangesloten, bij de hotels waar zij zaken mee doen navragen hoe zij met energie, water en afval omgaan en of ze geen kinderen in dienst hebben”, weet De Lange. Verder is het belangrijk om zoveel mogelijk gebruik te maken van lokale voorzieningen, zodat niet de Coca-Cola’s, de McDonaldsen en de Hiltons van deze wereld, maar lokale middenstanders een centje aan je bezoek kunnen verdienen.

Op dit punt doe ik het met mijn fietsreis aardig goed, we eten onze dosa’s en dahls alleen bij restaurantjes onderweg, de Kingfisher smaakt goed en met onze groep overnachten we in kleine familiehotelletjes. Toch weet Peeters mij ook hier weer een illusie armer te maken. „Hoewel organisaties als de World Tourism Organisation van de Verenigde Naties hoog opgeven over de impuls die toerisme kan geven aan de economie van arme landen, is de bijdrage van toerisme aan armoedebestrijding beperkt. Dat komt omdat armoede doorgaans niet ontstaat door gebrek aan economische sectoren, maar door een gebrek aan goed functionerende instituties. Daarvoor is een overheid nodig die investeert in de gezondheidszorg en onderwijs, de regels handhaaft en een goed gereguleerde bankensector in stand houdt. Helaas ontbreken deze instituties vaak in de armste landen. Bovendien breng je zoals gezegd met je vliegreis schade toe aan het klimaat, voor arme landen zullen de gevolgen van klimaatverandering extra hard aankomen en armoede alleen maar verergeren.”

Wederom is het De Lange die me een aflaat geeft. De adviseur op het gebied van duurzaam toerisme denkt namelijk dat toerisme wel degelijk positieve effecten kan hebben. „Zo kan toerisme bijdragen aan het behoud van biodiversiteit. Doordat een natuurgebied door toerisme een economische waarde krijgt, wordt het voor de lokale overheid en bevolking interessant om het te behouden.”

Het is volgens hem belangrijk om als toerist projecten te bezoeken die door lokale organisaties zijn opgezet, zoals een fair trade koffie- of theeplantage of een trektocht met olifanten die begeleid wordt door lokale gidsen.

Laten we nou op dag vijf van de fietsreis een bezoek brengen aan een weeshuis en op dag acht aanwippen bij het verblijf van tientallen tempelolifanten die zijn verbonden aan de Sree Krishna tempel in Guruvayoor. Daar kan weer een duurzaam vinkje worden gezet.

Lees verder na de advertentie
(Trouw)
Boven: de fietsen worden in een bootje geladen. Onder: hand op de rem en zeker ook op je bel. (FOTO'S MATT BASTABLE)
Overal hoor je het knippen van de scharen van de theepluksters. (FOTO EPA)
Theeplukster. (FOTO ELIZABETH STILEMAN)

Deel dit artikel