Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

In Slotervaart voelt Gaza heel dichtbij

Home

Maaike van Houten

Het August Allebéplein in de Amsterdamse wijk Slotervaart is een ontmoetingsplaats voor de moslims in dit deel van de stad. De mensen op de foto's komen niet voor in het verhaal. © Patrick Post

Het conflict tussen Israël en de Palestijnen is ook Nederland binnengeslopen. Zaterdag was dat zichtbaar, bij de demonstratie tegen Israël in Den Haag. Maar de afschuw leeft ook op straat, bij moslims die zich laten informeren door de sociale media.

Begin op het August Allebéplein in de Amsterdamse wijk Slotervaart over het conflict tussen Israël en de Palestijnen, en binnen drie seconden gaat het over 'de beelden.' "Kent u die beelden?" vraagt een student die een sportopleiding doet. "Kijk maar eens naar die beelden", adviseert een kleuterjuf. "Ik wil de beelden niet meer zien. Te pijnlijk", verzucht een 32-jarige huisvrouw.

Met 'die beelden' doelen de islamitische bewoners van het Amsterdamse stadsdeel op de gruwelijke, bloederige foto's van Palestijnse slachtoffers, die via YouTube en Facebook worden verspreid. Ze komen rechtstreeks uit de Gazastrook, het bezette gebied waar het geweld tussen Israël en de Palestijnen recent weer is opgelaaid. Wie precies die beelden verspreidt, de Amsterdamse moslims hebben geen idee. Maar ze krijgen ze, ze zien ze, en ze trekken hun conclusie: het is walgelijk wat Israël doet.

Wantrouwen
"Via Facebook krijgen we video's en foto's, en die laten ons niet onberoerd", zegt Aïsha, een 42-jarige kleuterjuf, in het lang gekleed, met een strak jasje en een hoofddoek. "Ze zijn soms zo vreselijk dat ik ze niet deel met anderen. Het lijkt wel alsof Joden mogen doen wat ze willen. Ze hebben geleden in de Tweede Wereldoorlog, de Holocaust. Maar ze hebben nooit land gehad. In 1948 is de Joodse staat opgericht, maar toen zijn ze vergeten dat daar al mensen woonden."

Aïsha wil niet met haar volledige naam in de krant. Niemand wil dat; het wantrouwen tegen 'de media' is hier groot. Want die laten, zeggen ze, niet 'de waarheid' zien van wat er 'echt' gebeurt in Gaza. Daarvoor gaan ze te rade bij Al Jazeera, of Al Arabiya. Daar komt bij, zeggen ze, als het om moslims gaat zijn media toch alleen maar op zoek naar rellerige praatjes, naar harde uitspraken, naar schokkende dingen. Neem de demonstratie van zaterdag, zeggen ze. Die verliep rustig, op een paar borden met hakenkruizen na. Maar de media leggen de nadruk op die nazistische symbolen. "Die vinden wij ook fout", zegt Aïsha. "Maar zo creëer je wel weer een bepaald beeld van moslims."

Ondertussen heeft de docente wel een app van De Telegraaf op haar telefoon - toch niet de meest moslimvriendelijke krant. En drie jongens laten zien dat ze de hele dag het NOS-nieuws checken, terwijl bij de demonstratie juist de NOS de volle laag kreeg. "NOS, shame on you", scandeerden de actievoerders. "Wij volgen de NOS de hele dag", zegt Abdel, een jonge ondernemer in trainingspak, een Louis Vuittontasje om de schouder.

'Terroristen'
Maar geloven doen ze het niet wat de media vertellen. Die melden bijvoorbeeld dat de ontvoering van drie jonge Israëlische jongens de aanleiding is voor de recente geweldsuitbarsting. "Moet je eens kijken hoeveel kinderen en vrouwen er door Israël zijn vermoord voor die ontvoering", zegt Abdel. "Het hele land is in rep en roer als drie Israëlische jongens worden vermoord. Dat had nooit mogen gebeuren, maar hoeveel Palestijnen zijn er om het leven gekomen? Je ziet kinderen zonder hoofd! Ze noemen Palestijnen terroristen, maar de Joden zijn dat. Heel pijnlijk", vindt Aïsha.

Lees verder na de advertentie
Als het om moslims gaat zijn media toch alleen maar op zoek naar rellerige praatjes, naar harde uitspraken, naar schokkende dingen

© Patrick Post

Tegenwerpingen dat Hamas honderden raketten afvuurt en de eigen burgers inzet als menselijk schild maken hier geen indruk. Het stoort de moeder van vier kinderen dat het Palestijnse geweld op een lijn wordt gezet met het Israëlische, alsof het om twee gelijkwaardige partijen gaat. "Je kunt ze echt niet vergelijken. De Palestijnen voeren een heilige oorlog, omdat ze worden onderdrukt en hun land wordt bezet. Ze hebben geen leven, geen onderwijs, geen gezondheidszorg. Ze zijn wanhopig. Wat moeten ze anders dan zelfmoordterrorist worden? Het mooie is: zij zijn niet bang voor de dood. Ik denk dat zij de ware moslims zijn."

Bij dat ware moslim zijn hoort volgens haar ook: bidden voor de Palestijnen, helpen, geld geven. Maar niet: demonstreren. "Lukraak wat roepen helpt niks." Abdel en zijn vrienden verwachten er ook geen heil van om de straat op te gaan. "Wat bereik je daar mee? Ja, dat jullie er een stukje over schrijven. En wat dan? De Verenigde Naties hebben ook van alles gezegd, maar ze moeten ingrijpen. Dat deed Amerika in Irak, in Afghanistan. Dat moeten ze bij Israël ook doen."

Wie heeft de oplossing, verzucht Afraa, een 32-jarige huisvrouw, een sjaal om haar haren, in bloes en broek. "Vanuit menselijk oogpunt zeg ik: het is altijd oorlog tussen Palestijnen en Israël. Waarom, waarom? Hier in Nederland kunnen we in één land leven. Waarom kan dat daar niet? Je weet niet wie de schuld heeft. De Joden zeggen dat de Palestijnen weg moeten, de Palestijnen zeggen dat de Joden weg moeten. Wie lost dit probleem op?"

Niet anti-Israël
"Dat de Joden eruit moeten, gaat me te ver", zegt Aïsha. "Elk mens heeft recht op een goed en waardig bestaan. Ze kunnen best samenleven. Deel het land voor mijn part in tweeën. Maar geef de Palestijnen dan wel de voorzieningen die zij ook hebben. Joden hebben het gewoon goed."

Ondernemer Abdel zou niet weten waarom moslims en Joden in het Midden-Oosten niet zouden kunnen samenleven. Zelf handelt hij met moslims, met christenen, met Joden. "Dat is nooit een probleem." "Wij willen niet anti-Israël zijn", zegt zijn kameraad in spijkerbroek en T-shirt. "We hebben Joodse vrienden, op de basisschool was mijn beste vriend een Jood. In Marokko is het met Joden en moslims ook geen probleem, dat weten veel mensen niet."

In de moskee horen de jongens dat ze niet moeten gaan rellen, en dat ze niet meteen moeten reageren op de beelden die ze op internet zien. En natuurlijk, thuis praten ze erover, op straat, met hun vrienden. Leerkracht Aïsha ziet wel een verschil tussen haar generatie van veertig-plus, en jongeren. Ze heeft een studerende tweeling van achttien. Die gaat toch wat 'nonchalanter' met nieuws uit Gaza om, zegt hun moeder. "Zij zijn meer van deze tijd, voor hen is het meer een ver-van-mijn-bed-show."

En Afraa, zij praat er thuis niet meer over. Ze is opgevoed met de anti-Israëlpraatjes van haar vader, haar man noemt Israël slecht. Met haar jonge kinderen begint ze er al helemaal niet over. "Als ze groot zijn, gaan ze alles weten. Ik wil ze geen slecht beeld geven van Joden, van moslims." Ze sluit zich nu af van foto's van slachtoffers. "Ik kan de beelden niet meer zien. Ze zijn zo pijnlijk. Ik ben moe, heel moe."

Elk mens heeft recht op een goed en waardig bestaan. Ze kunnen best samenleven

Komen er meer en heftiger demonstraties tegen Israël? Voorspellen is lastig, maar dit zeggen woordvoerders van diverse migranten- en moslim-organisaties over een mogelijke verharding van het klimaat.

'Emoties hebben de overhand'
Yassin El Forkani, imam in Amsterdam, woordvoerder Contactorgaan Moslims en Overheid
"Het conflict in het Midden-Oosten heeft altijd geleefd en excessen hebben een grote impact op de gemeenschap. Er is een enorme woede, alles komt naar boven. Voor de komende tijd wordt het vrij normaal dat mensen die boosheid voelen, hun stem willen laten horen. Ook op demonstraties tegen discriminatie komen veel mensen af. Ze voelen zich snel geroepen zulke initiatieven te steunen. Emoties hebben de overhand, en dat begrijp ik. Aan de lopende band worden vergelijkingen getrokken met nazisme, met Hitler. Ik wens niemand toe dat hij wordt uitgemaakt voor fascist en we leven in een samenleving waarin we het ons niet kunnen permitteren olie op het vuur te gooien. De spanning tussen allochtonen en autochtonen groeit, en we willen ook onze contacten houden met Joodse organisaties."

"Voor mij als imam is dit een lastig thema. Ik wil vandaag bij het vrijdaggebed niet met een eenzijdig verhaal komen, maar inspireren, en verder denken. Je kunt dit conflict niet negeren. Ik moet een evenwicht zoeken tussen het noemen van het onrecht dat Palestijnen wordt aangedaan, en de spanningen in de samenleving, die ik niet wil versterken. Dat is een hele uitdaging, ik weet nog niet hoe ik daar uit ga komen."

Habib El Kaddouri, coördinator bij het Samenwerkingsverband Marokkaanse Nederlanders SMN
"Dit conflict lijkt ver weg, maar het is heel dichtbij. In 2008 liepen de emoties ook hoog op, toen heb ik nog dingen zitten kanaliseren in Utrecht, met de gemeente heb ik gesproken om ervoor te zorgen dat het niet uit de hand liep. Ik heb het gevoel dat het onbehagen dat sommige jongeren toch al hebben in Nederland, wordt versterkt. Ze hebben het idee dat de media eenzijdig zijn, dat de politiek niets doet."

"Wij maken als SMN altijd een heel scherp onderscheid tussen antisemitisme en kritiek op Israël. Vergelijkingen met Hitler en het nazisme kunnen absoluut niet. Ik denk niet dat het hier bij demonstraties heel snel uit de hand gaat lopen, zoals in Parijs en Bremen. Het gaat er hier heel gedisciplineerd aan toe, al weet je natuurlijk nooit, het conflict is nog jong. Een geluk bij een ongeluk is dat het zomervakantie is. Na de ramadan gaan veel jongeren op vakantie naar Marokko."

Göksel Soyugüzel, vicevoorzitter van het Inspraakorgaan Turken
"Ik ben in Israël geweest, ik sprak met mensen, ze zijn aardig en behulpzaam. Het is de regeringspolitiek die onacceptabel is. Zij leven zelf ook in angst, je zult maar een raket op je dak kunnen krijgen. Zij verdienen de vergelijkingen met Hitler niet, maar de regering wel. We laten onderzoek doen naar antisemitisme onder Turkse jongeren, we zijn alert. Maar mensen hebben geen eten, geen drinken. Ze zitten gevangen en hebben geen leven. We willen een goede verstandhouding, maar de Israëlische regering verpest het."

"Bij ons is het conflict nu absoluut het gesprek van de dag. Er is veel kritiek op Amerika, maar ook op de Turkse regering, dat die te weinig doet. Mensen zijn woedend, en terecht. Ik denk dat er wel meer demonstraties komen. Maar dat wil niet zeggen dat zich strubbelingen gaan voordoen. Dat past niet bij ons."

Ik heb het gevoel dat het onbehagen dat sommige jongeren toch al hebben in Nederland, wordt versterkt. Ze hebben het idee dat de media eenzijdig zijn

Wilt u de reacties op dit artikel lezen? Registreer u hier voor een proefperiode van twee maanden.

Het plaatsen van reacties is voorbehouden aan de betalende abonnees van Trouw. Kijk hier voor een overzicht van onze abonnementen.

Het bekijken en plaatsen van reacties is voorbehouden aan onze betalende abonnees. Kijk hier voor een overzicht van onze abonnementen.

Als betalend abonnee kunt u een reactie plaatsen op dit artikel. Deze is alleen zichtbaar voor andere (proef)abonnees.

Om uw reactie te kunnen plaatsen, hebben we uw naam nodig. Ga naar Mijn profiel


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
Als het om moslims gaat zijn media toch alleen maar op zoek naar rellerige praatjes, naar harde uitspraken, naar schokkende dingen

Elk mens heeft recht op een goed en waardig bestaan. Ze kunnen best samenleven

Ik heb het gevoel dat het onbehagen dat sommige jongeren toch al hebben in Nederland, wordt versterkt. Ze hebben het idee dat de media eenzijdig zijn