Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

In Oekraïne trekt de zakenelite aan de touwtjes

Home

Geert Groot Koerkamp

Demonstranten rusten even uit in het stadhuis van Kiev. President Janoekovitsj riep de betogers gisteren op tot vreedzaamheid: 'Slechte vrede is altijd nog beter dan goede oorlog'. © epa

Tijdens de jarenlange pendeldiplomatie over het associatieverdrag met de Europese Unie hadden Europese diplomaten het soms waarschijnlijk echt even gehad met Viktor Janoekovitsj.

In een poging hem toeschietelijker te maken om oud-premier Julia Timosjenko uit haar zevenjarige gevangenschap te bevrijden, gingen ze daarom eens op bezoek bij de man aan wie, achter de schermen, grote invloed op de Oekraïense president wordt toegedicht: de rijkste man van Oekraïne, miljardair Rinat Achmetov. De Zweede minister van buitenlandse zaken Carl Bildt en zijn Poolse collega Radek Sikorski reisden er zelfs voor naar Achmetovs thuisbasis Donetsk om er de Champions League-topper Sjachtjor-FC Porto bij te wonen. Achmetovs club verloor, en Timosjenko bleef zitten waar ze zat.

Reikte de invloed van Achmetov toch minder ver dan verondersteld? Hij is hoe dan ook langzamerhand een legendarische figuur in Oekraïne. In de mijnstad Donetsk bezit Achmetov (47) zo ongeveer alles wat los en vast zit. In de hoofdstad bezit hij een televisiezender 'Oekraina' en heeft hij directe toegang tot de president, zijn streekgenoot met wie hij nauw bevriend is. Hij was eerder parlementslid voor de Regiopartij van Janoekovitsj. Maar in zijn strijd om rijkdom en invloed heeft hij ook serieuze rivalen, zoals Dmitri Firtasj en de zoon van de president, Aleksandr Janoekovitsj.

Het juiste moment
Deze drie mannen en hun entourages hebben goed geboerd de afgelopen jaren, onder het bewind van Janoekovitsj senior. Dankzij hun innige contacten met de zittende macht konden zij lucratieve stukken staatsbezit voor een habbekrats verwerven. Van eerlijke concurrentie was geen sprake en de privatiseringstransacties leverden de Oekraïense staatskas beduidend minder geld op dan was begroot.

Niemand die daar een probleem van maakte. Maar Achmetov en Firtasj zien volgens ingewijden de groeiende invloed van de clan rond Janoekovitsj met lede ogen aan, en hun steun voor de zittende president kent grenzen. Als de gelegenheid zich voordoet Janoekovitsj c.s. op een zijspoor te zetten, met behoud van hun invloed en armslag, dan zullen ze dat beslist overwegen. Dat moment is misschien aangebroken, nu verschillende parlementsleden van Janoekovitsj' partij hebben aangekondigd de fractie te verlaten.

De manier waarop de verschillende Oekraïense televisiezenders verslag deden van de jongste revolutionaire gebeurtenissen geeft althans een indicatie van wat er leeft achter de schermen. Zowel de zender 'Inter' van Firtasj als 'Oekraina' van Achmetov berichtten opvallend uitgebreid en neutraal of positief over de onverwacht massale demonstraties. De zenders van enkele kleinere 'spelers' deden hetzelfde. Daarmee kweken de Oekraïense oligarchen willens en wetens nog meer sympathie voor de 'revolutionaire zaak'.

Compromiskandidaat
"De volgende president van Oekraïne wordt diegene die de steun krijgt van de oligarchen", liet een kenner van het Oekraïense politieke bedrijf zich eerder dit jaar ontvallen, nog ruim voordat de contouren van de huidige 'Euro-revolutie' zich aftekenden. Nog is onduidelijk wie op dit moment aanspraak kan maken op zowel de steun van de zakenelite als van brede lagen van de bevolking.

Een weinig charismatische compromiskandidaat als Pjotr Porosjenko? Deze zakenman, parlementslid en eigenaar van de progressieve televisiezender 'Het Vijfde Kanaal' heeft brede connecties, steunde het verzet vanaf het begin en was zondag een van degenen die trachtten de agressie van jonge demonstranten (of provocateurs) te beteugelen.

Lees verder na de advertentie

 
Hun zenders berichtten uitgebreid en neutraal of positief over de massale demonstraties. Daarmee kweken de Oekraïense oligarchen meer sympathie voor de 'revolutionaire zaak'.

Deel dit artikel