Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

x

In de samenleving ontstaat een onderklasse met schulden

home

Ingrid Weel

Marco Florijn, de nieuwe voorzitter van de NVVK, de Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet, branchevereniging van de schuldhulpverlening en sociaal bankieren. © Hollandse Hoogte

Meer mensen met een laag inkomen raken in de schulden. Vaak door de overheid. Dat moet anders, zegt Marco Florijn, de nieuwe voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet.

De schuldhulpverlening verschuift steeds meer naar mensen die al weinig te besteden hebben. Bijna tweederde van de mensen met grote financiële problemen heeft een inkomen op of onder het minimumloon. Twee jaar geleden was dat nog 44 procent. "Er ontstaat een schuldenonderklasse", zegt Marco Florijn, de nieuwe voorzitter van NVVK, de branchevereniging van schuldhulpverlening en sociaal bankieren.

Lees verder na de advertentie

In 2016 klopten bijna 90.000 mensen aan bij de schuldhulpverlening, met een gemiddelde schuld van ruim 40.000 euro. Dat blijkt uit het jaarverslag van NVVK dat vanavond wordt gepresenteerd. Dat is ongeveer gelijk aan het jaar ervoor. Florijn: "Maar we zien dat de problemen hardnekkiger zijn geworden."

Als de overheid je dan ook nog ziet als een fraudeur, en niet meewerkt aan een oplossing, wordt het steeds zwaarder.

Marco Florijn, voorzitter NVVK

In de crisis werden ook mensen met een hoger inkomen plots geconfronteerd met een enorme schuldenlast. Bijvoorbeeld door het moeten verkopen van hun huis voor een ton minder dan de aankoopprijs, of door faillissement. Dat gebeurt nu minder vaak. Desondanks daalt het totaal aantal aanmeldingen bij de schuldhulpverlening nauwelijks.

Steeds complexer

Het aantal mensen dat leeft van een bijstandsuitkering en het daarmee niet redt, stijgt. "Onze samenleving is steeds complexer geworden, mensen moeten meer eigen keuzes maken, meer besluiten nemen, meer eigen verantwoordelijkheid dragen. We merken dat dit niet voor alle mensen haalbaar is."

Florijn, die wethouder is geweest in Rotterdam en Leeuwarden, benadrukt dat het vaak de overheid is die de oorzaak is van de schulden. "Het is allemaal zo ingewikkeld geworden dat mensen bijna onbewust in de schulden komen. Als je bijvoorbeeld de kinderopvangtoeslag te laat beëindigt, zit je al snel met een hoge schuld. Als de overheid je dan ook nog ziet als een fraudeur, en niet meewerkt aan een oplossing, wordt het steeds zwaarder."

De NVVK wil benadrukken dat het maar een kleine groep is die zelf grote fouten maakt en daardoor in geldproblemen komt. Mensen met drugsproblemen of psychiatrische klachten worden sowieso doorverwezen naar zwaardere hulpverleners zoals de verslavingszorg. "Bij de meeste mensen met schulden begint het klein, maar ze verliezen daarna langzamerhand het overzicht."

Mensen met een laag inkomen en schulden gaan per dag leven. Ze zien daardoor de consequenties van een sanctie ook helemaal niet.

Marco Florijn, voorzitter NVVK

Uit onderzoek blijkt dat langdurige armoede verlammend werkt, weet Florijn. "Mensen met een laag inkomen en schulden gaan per dag leven. Ze zien daardoor de consequenties van een sanctie ook helemaal niet. Maar er is wel telkens de angst. Ze zijn bang om een envelop open te maken; weer een rekening? Ze zouden het liefst achter de bank kruipen als de bel gaat omdat er een deurwaarder kan staan."

Iemand die aanklopt bij de schuldhulpverlening heeft gemiddeld vijftien schuldeisers. Daar zitten veel overheden tussen, zoals de Belastingdienst, de gemeente, waterschappen en het Centraal Justitieel Incassobureau met bekeuringen voor verkeersovertredingen. Florijn: "Bij mensen met grote schulden bestaat gemiddeld 40 procent van de schuld uit incassokosten; extra kosten omdat de rekening niet op tijd is betaald. Dat moet echt anders."

Preventie

De NVVK wil met de overheid samenwerken aan een oplossing. Dit verzoek is echter vaker gedaan, maar steeds tevergeefs. Hoe komt dat? Florijn: "Het kan alleen opgelost worden als de departementen van sociale zaken, justitie en financiën gaan samenwerken. Het heeft een integrale aanpak nodig. Dat kan een minister niet alleen. Een interdepartementale aanpak gaat in de praktijk lastig."

Florijn wil als nieuwe voorzitter sowieso meer inzetten op preventie, op het eerder signaleren van problemen en dan ook het gesprek aangaan. "Een saneringstraject duurt vaak drie jaar. Dat is een zwaar traject. Als we er op tijd bij zijn, kunnen we zoveel ellende voorkomen", zegt de voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet.

Florijn roept de politiek op alle belemmeringen voor het saneren van vorderingen weg te nemen. En de uitbetaling van uitkeringen en toeslagen te versimpelen. Want als er niets verandert, lukt het nooit om het aantal mensen in de schuldhulpverlening omlaag te brengen. "Wij willen dat het niet meer mogelijk is dat mensen onbewust in de schulden raken."

Lees ook: Schulden niet altijd eigen schuld, waarschuwt de WRR

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie
Als de overheid je dan ook nog ziet als een fraudeur, en niet meewerkt aan een oplossing, wordt het steeds zwaarder.

Marco Florijn, voorzitter NVVK

Mensen met een laag inkomen en schulden gaan per dag leven. Ze zien daardoor de consequenties van een sanctie ook helemaal niet.

Marco Florijn, voorzitter NVVK

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.