Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

In basisverzekering vindt wél risicoselectie plaats

Home

Wynand van de Ven

Op controle bij de huisarts. Hebt u een chronisch probleem? Dan sturen zorgverzekeraars u waarschijnlijk geen reclamefolders. © anp
Opinie

WYNAND VAN DE VEN   Zorgverzekeraars passen ook in de basisverzekering risicoselectie toe, maar de Tweede Kamer doet daar vooralsnog niets aan, stelt hoogleraar Wynand van de Ven.

Student Daniël de Rijke beklaagt zich in een open brief aan minister Schippers (volksgezondheid) over zorgverzekeraars (Trouw, 17 december). Hij wordt door drie zorgverzekeraars geweigerd voor een aanvullende verzekering omdat hij lymfklierkanker heeft gehad. De Rijkes brief bracht de nodige discussie teweeg. Waarop minister Schippers hem antwoordde dat risicoselectie bij de aanvullende verzekeringen niet verboden is. Maar bij de verplichte basisverzekering, die de meeste zorg dekt, moet selectie worden voorkomen, aldus Schippers.

Als risicoselectie plaatsvindt, kan dat immers de solidariteit van ons zorgstelsel ondermijnen. Maar ook de kwaliteit van zorg voor chronisch zieken kan hierdoor afnemen. Want op iedere chronisch zieke, die relatief veel kost, komen zorgverzekeraars elk jaar honderden euro's aan inkomsten tekort, waarschuwde verzekeraar Achmea al twee jaar geleden de Tweede Kamer. Risicoselectie ontneemt verzekeraars daarmee de prikkel om te investeren in verbetering van de kwaliteit van de zorg. Vandaar ook dat de Tweede Kamer al jaren beducht is voor mogelijke risicoselectie.

Overstapselectie
Tot voor kort bestond geen hard bewijs voor selectie bij de basisverzekering. In opdracht van toezichthouder de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) hebben wij vanuit de Erasmus Universiteit Rotterdam een onderzoek uitgevoerd. De conclusie daarvan was dat bij het overstappen van zorgverzekeraar op 1 januari 2009 bij de meeste zorgverzekeraars sprake was van risicoselectie in de basisverzekering. En dat de waargenomen selectie een onderschatting is van de werkelijkheid. Onbekend is om welke vormen van risicoselectie het gaat, bijvoorbeeld selectie door de verzekerden die bepaalde polissen kiezen of selectie door de verzekeraars. Er zijn diverse methoden waarmee verzekeraars potentiële klanten kunnen selecteren. Bijvoorbeeld via op een specifieke doelgroep gerichte reclamecampagne, een select aanbod van medicijnen of het selectief contracteren van zorgaanbieders als arts of ziekenhuis. Alleen het weigeren van mensen is wettelijk verboden. Wat de gevolgen zijn van deze waargenomen risicoselectie voor de solidariteit en de kwaliteit van zorg is onbekend. Dit moet nu onderzocht gaan worden.

Onvolledig
Maar in haar jaarlijkse rapportage aan de regering meldt de NZa in 2013 prominent dat "de NZa geen signalen heeft ontvangen over schending van de acceptatieplicht of andere vormen van risicoselectie die in strijd zijn met de wet". Op zich zal deze als een mantra herhaalde boodschap weliswaar geen onjuistheid bevatten. Maar zij is wel onvolledig gegeven genoemde bevindingen. En omdat de meeste vormen van risicoselectie niet in strijd zijn met de wet, is de NZa-boodschap ten onrechte geruststellend - en dus misleidend.

De boodschap die van een onafhankelijke toezichthouder mag worden verwacht, luidt bijvoorbeeld: "De NZa constateert op basis van door haar uitgezet onderzoek dat sprake is van risicoselectie bij de het overstappen van zorgverzekeraar. Vooralsnog is onduidelijk om welke vormen van risicoselectie het gaat, wat de precieze effecten hiervan zijn en of het in strijd is met de wet." En omdat de toezichthouder een goedwerkende zorgmarkt moet bewaken én maken, zou zij de komende jaren hoge prioriteit aan beperking van risicoselectie moeten geven door jaarlijks hierover te rapporteren.

Misleidend rapport
Minister Schippers heeft de Tweede Kamer gegarandeerd dat zij zal optreden als signalen van risicoselectie in de basisverzekering zich voordoen. In het overleg begin deze maand heeft echter geen enkel Kamerlid de minister gevraagd welke maatregelen ze gaat nemen, nu uit onderzoek van onze universiteit is gebleken dat bij de meeste zorgverzekeraars risicoselectie in de basisverzekering plaatsvindt. De onvolledige en misleidende rapportage van de NZa is ongetwijfeld mede debet aan dit gebrek aan kritische houding van de Tweede Kamer.

Maar hierdoor blijft de situatie bestaan dat zorgverzekeraars onvoldoende worden geprikkeld om extra te investeren in goede kwaliteit van zorg voor chronisch zieken - waardoor die zorg mogelijk achterblijft in vergelijking met het buitenland. We moeten kortom voorkomen dat over tien of twintig jaar een parlementaire enquête moet worden ingesteld.

Wynand van de Ven: hoogleraar sociale ziektekostenverzekering, Erasmus Universiteit Rotterdam

Lees verder na de advertentie

 
De onvolledige en misleidende rapportage van de NZa is ongetwijfeld mede debet aan dit gebrek aan kritische houding van de Tweede Kamer



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie