Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Ik wilde niet ingrijpen in een gezond lichaam. En ik vond het natuurlijk ook slap. Afvallen is iets wat je zelf moet kunnen, dacht ik

Home

TEKST | IRIS PRONK FOTO | PATRICK POST

Ze voelde zich nooit dik, zegt Annet Malherbe. Ook niet vol, zwaar of lijvig. In de spiegel zag ze wel een dikke vrouw, maar dat beeld vergat ze telkens weer. In gedachten was de actrice slank.

"Ik had een vertekend zelfbeeld", vertelt Malherbe. "Ik voelde me altijd zoals ik er nu uitzie." Nu heeft ze een smal gezicht met fijne trekken en een elegant figuur dat je mollig kunt noemen, maar niet dik.

In 2012 viel Malherbe veertig kilo af. Veertig kilo: dat zijn 160 pakjes boter, twee meisjes van zes of een flinke bouvier. De actrice onderging een metamorfose sinds de opnames van 'Alleen maar nette mensen' en de succesvolle tv-serie 'Moeder ik wil bij de revue'.

Daarin is ze, voor het oog van de kijker, nog flink fors. Haar acteerprestatie lijdt daar bepaald niet onder; net als de Amerikaanse komiek Oliver Hardy ('de dikke') buit Malherbe haar lichaam uit. Ze danst, blinkt uit in body language, hijst zichzelf in badpak als dat leuk is voor een scène.

"Ik heb geestelijk nooit onder mijn gewicht geleden", zegt ze. "Ik heb me nooit geschaamd voor mijn lichaam, ik heb me er altijd comfortabel in gevoeld." Dat ze toch besloot om af te vallen, was dus niet ingegeven door ijdelheid of psychische problemen. Wel door gezondheidsklachten: de actrice had een te hoge bloeddruk, leed aan suikerziekte en was vaak kapot na een dag repeteren.

Malherbe pakte het rigoureus aan: ze liet dit voorjaar haar maag verkleinen in het ziekenhuis. "Ik had nooit gedacht dat ik zoiets zou doen. Ik kan nog niet geloven dat ik het heb gedáán", vertelt ze in haar huis, een verbouwd postkantoor in Amsterdam. Dat deelt ze met haar partner, filmmaker en regisseur Alex van Warmerdam. "Ga je dat hele verhaal in Trouw zetten?" vraagt hij in het voorbijgaan. "Is het voor de afvalpagina?" Malherbe dirigeert hem gauw de kamer uit. "Anders gaat-ie me zitten corrigeren."

Waarom wilde u die maagverkleining eerst niet?
"Ik wilde niet ingrijpen in een gezond lichaam, in mijn anatomie. En ik vond het natuurlijk ook slap. Afvallen is iets wat je zelf moet kunnen, dacht ik.

Maar de arts die ik op advies van een vriendin raadpleegde, zei: 'Je hebt geen gezond lichaam. Je hebt obesitas.' Hij vertelde me ook iets over wilskracht: die kun je wel hebben, maar je lichaam - de chemische, hormonale setting - wil steeds terug naar je hoogste gewicht.

Dat heb ik zelf ook ervaren: tien jaar geleden viel ik onder begeleiding van een obesitaskliniek al eens dertig kilo af. Ik stortte me erin, volgde zelfs groepstherapie, hoewel dat niet mijn favoriete hobby is. Maar ik kwam die kilo's weer aan en méér. Later gebeurde dat nog een keer, met 25 kilo. Weer eindigde ik zwaarder.

Het lukt nu misschien opnieuw, zei die arts, afvallen met wilskracht, een zwaar dieet en een trainer van de sportschool. Maar zodra je weer gewoon gaat eten - een boterham met kaas of zo - vliegen de kilo's eraan. En je gaat altijd weer gewoon eten, want levenslang diëten houdt niemand vol.

Je krijgt er tien jaar levensverwachting bij, zei hij ook nog. Dat is niet niks. Dus vooruit, dacht ik, ik doe het."

Was dat een goeie beslissing?
"Ja. De dag na de operatie was mijn suikerziekte verdwenen. Ik ben veel fitter nu, ik kan makkelijk een dag op hoge hakken staan. Dat deed ik vroeger ook, zo'n uitslover ben ik wel, maar dan was ik bij thuiskomst gesloopt.

Een maagverkleining is geen wonderoperatie. Je wordt in je máág geopereerd hè, en niet in je mond of je psyche. Die moeten zich óók aanpassen aan de nieuwe situatie: een maag die echt vol raakt. Bij sommige mensen lukt dat niet, die zijn zo verslaafd dat ze blijven eten, al voelen ze zich hondsberoerd. Gelukkig heb ik dat niet: bij mij waren lichaam en geest binnen anderhalve maand in balans."

Matig leven, past dat bij u?
"Ik dacht van tevoren: mijn leven is straks te verdelen in vóór en na de operatie. Ik ga van uitbundigheid en lekker alles proppen naar een kaal nonnenbestaan. Maar dat is helemaal niet het geval. Ik ben helemaal niet met eten bezig.

Dat was wel anders toen ik op dieet was. Ik zat alsmaar calorieën te tellen en wilde ook bij voortduring het respect van m'n omgeving, want ik werkte zo hard voor die k-kilo's die eraf moesten.

Nu eet ik als ik honger heb, verder denk ik er niet aan. Ik eet een derde van wat ik at. 's Ochtends bijvoorbeeld een cracker of een bak kwark, 's middags twee boterhammen, 's avonds veel groente en sla. Ook wel eens patat, maar mínder.

Vroeger zei ik tegen mezelf: deze zak chips ga ik écht niet helemaal leegeten. Voordat ik het wist was-ie op. Nu doe ik wat chips in een schaaltje en na vijf chipjes heb ik het wel gehad. Dat is echt een kick."

Acteert u anders, met een dunner lichaam?
"Nee, want ik heb me dus altijd zo slank gevoeld."

Malherbe zet gevulde speculaas op tafel: zelfgemaakt, van boter, amandelen en suiker. Alleen voor de verslaggeefster snijdt ze een stuk af. "Ik mag dit niet hebben." Zou ze er toch van eten, dan is een 'dumping' haar straf: dan voelt ze zich, met haar maag ter grootte van een kiwi, zo beroerd (misselijk en duizelig) dat ze op de grond wil liggen kermen.

Met droge ogen kijkt ze toe, ze ziet zo wel hoe de koek smaakt. "Lekker hè?"

Krijgt een dunne actrice andere rollen? Had u als slanke den een andere carrière gehad?
"Ik weet het niet, in dat soort termen denk ik niet. Mensen vragen me voor een rol. Ik vind dat ik bijna alles heb kunnen spelen. Nou ja, een anorectica misschien niet."

U kreeg vooral veel moederrollen de laatste tijd.
"Logisch, geen actrice ontkomt daaraan. Ik ben niet meer de femme fatale of de begeerlijke, onbereikbare vrouw. Op een gegeven moment word je gewoon moeder van iemand. Best gek, voor mannen geldt dat niet, die worden niet per se de vader van iemand.

Ik speel die rollen altijd vanuit het personage: dat heeft toevallig een hond, een fiets of een kind. Die horen bij haar entourage: ze is moeder, maar in de eerste plaats vrouw."

Zelf is Malherbe ook moeder: van twee volwassen mannen, de muzikanten Mees (28) en Houk (23). Een jaar geleden gingen ze definitief het huis uit, ze wonen nu om de hoek.

Hoe bevalt het lege nest?
"Ik belde net Mees, om vijf uur, en toen vroeg ik: Ben je verkouden? Nee, zei hij: Ik kom net uit bed. Dan ben ik zó blij dat ze hier niet meer in huis wonen. Ik wil dat allemaal niet meer meemaken.

Die afstand is goed. Ik zit anders te dicht op ze, als moeder. Ik maak me te veel zorgen."

Waarover dan?
"Als ik van een afstandje naar ze kijk, dan zie ik heus wel: het komt goed. Het zijn ongelooflijk leuke mannen, ze zijn creatief. Creativiteit wint van alles. Maar als moeder pieker ik: hun laatste optreden is alweer even geleden, nu moeten ze weer afwassen."

Wat voor 'n moeder was u, toen ze klein waren?
"Ik heb altijd gewerkt. Zes weken na de geboorte van Mees stond ik alweer op de planken. Daar heb ik altijd vrij veel schuldgevoelens over gehad. Tegelijkertijd kon ik niet wáchten om het huis uit te gaan. Ik was niet depressief of zo hoor, maar die roze wolk kwam niet, ik zat in een donderbui en dacht: ik wil nú naar buiten. Ik geloof niet dat zij daar hinder van ondervonden hoor, zo was hun leven gewoon.

Ik heb de jongens ook als prinsen opgevoed: in huis hoefden ze niet veel te doen. Omdat ik dacht: dit duurt te lang, donder maar op, ik doe het zelf wel... Daar pluk ik nu de wrange vruchten van."

Wrange vruchten? Zonen dragen hun moeders toch op handen?
"Homozonen. De mijne zijn enorm hetero helaas. Zij zijn niet erg galant, ze lopen niet over van verwengedrag ten opzichte van hun moeder. Daar ben ik af en toe wel teleurgesteld over, terwijl ik dat niet wil, ik verzet me er dus tegen. Teleurstelling is geen werkzame emotie, je wordt er zuur en sip van, dat haat ik."

Geen bloemetje of belletje: mama, kom je eten?
"Ik ben in één jaar tijd één keer bij ze langsgeweest. Onaangekondigd, en dat vonden ze niet zo leuk.

Ik ben ook máár hun moeder hè, niet hun vader. Die is véél belangrijker, ze meten zich met Alex, dat is gewoon zo. Als we naar een optreden van de jongens gaan kijken, dan loop ik naar het podium om dag te zeggen, terwijl Alex achterin de zaal blijft hangen. Hai, zeggen ze dan, is papa er? Daar draait het om. Ik kan niet anders dan dat accepteren."

En verder, zegt Malherbe, is het moederschap 'bloemrijk en inspirerend'. Over de puberteit zou ze probleemloos een 40-delige televisieserie kunnen schrijven. "Pubers zijn geestelijk gestoord, die leven in een bubbel met zichzelf als heerlijk middelpunt. Hun ouders zijn een ander diersoort, van een andere planeet, een ander universum. Als pubers gaan schieten, en schoppen en slaan, en hun vader gaan killen- en dat doen ze - dan staan wij in de vuurlinie."

Dat is best iets om over te lachen, achteraf.

Annet Malherbe actrice

Annet Malherbe
Annet Malherbe (Rotterdam, 1957) werd bij het grote publiek bekend door haar rol als juffrouw Jannie in de komedieserie 'Debiteuren Crediteuren', een onderdeel van Jiskefet. Daarnaast vertolkte ze, onder andere, Willemijn in de tv-serie 'Gooische Vrouwen' en was ze te zien als de moeder van Abeltje, in de gelijknamige speelfilm.

Een ideale regisseur is volgens Malherbe iemand "die mijn poespas weghaalt. Met mij komt veel ruis mee, ik kom met een hoop rotzooi van Malle Pietje op de set. Laat je mij m'n gang gaan, dan is het gauw over de top." Haar man Alex van Warmerdam komt in de buurt van dat ideaal, onder meer door zijn eerlijkheid. "Hij zegt soms: 'Wat je nu doet is volslagen kut'. Dat durft verder niemand tegen me te zeggen." Maar Malherbe wil niet altijd met haar man werken. "Ik zit niet te wachten tot hij mij rolletjes toeschuift, helemaal niet."

In 2012 was ze te zien in drie speelfilms ('Tony 10', 'Alleen maar nette mensen' en 'De marathon') en in de kijkcijferhit 'Moeder ik wil bij de revue'. Nu is Malherbe alweer bezig met een nieuw project: ze speelt de titelrol in 'Aaf', een sitcom die RTL4 in 2013 uitzendt. 'Aaf' is een Nederlandse bewerking van 'Roseanne', de Amerikaanse serie rond de zwaarlijvige, rauwe comédienne Roseanne Barr, moeder van drie kinderen.

Aanvankelijk stond Malherbe niet te popelen: ze wil altijd 'nieuwe dingen doen', voelde er niets voor om Roseanne, van wie ze geen fan is, te imiteren. Maar uiteindelijk kreeg ze zoveel inspraak in het script, haar rol en de productie, dat ze 'ja' zei.

Vanaf maart op tv: Annet Malherbe in spijkerlegging en foute truien, met live publiek.

Deel dit artikel